Oblicz wysokość emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie formuły ustalonej w art. 53 ust. 1 ustawy emerytalnej (Dz.U. 2023 poz. 1251). Kalkulator uwzględnia trzy składniki: stały składnik bazowy (24% kwoty bazowej), składnik składkowy za okresy ubezpieczenia oraz składnik nieskładkowy za okresy bez składek.
Podstawa prawna
Wysokość emerytury z FUS — jak działa formuła z art. 53?
Wysokość emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest obliczana według precyzyjnej formuły określonej w art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2023 poz. 1251). Formuła ta składa się z trzech odrębnych składników, z których każdy odpowiada za inną część świadczenia.
Składnik bazowy — 24% kwoty bazowej
Pierwszy składnik to stała wartość równa 24% kwoty bazowej. Kwota bazowa jest ustalana corocznie na podstawie art. 19 uEmer i odpowiada 100% przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne. Na rok 2026 (od 1 marca) kwota bazowa wynosi 5 988,00 zł, co oznacza, że składnik bazowy emerytury to stałe 1 437,12 zł miesięcznie dla każdego emeryta — niezależnie od wysokości zarobków czy stażu.
Składnik składkowy — 1,3% za każdy rok składkowy
Drugi składnik to 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok okresów składkowych. Okresy składkowe obejmują wszystkie okresy, w których osoba podlegała ubezpieczeniu społecznemu i od których opłacano składki: zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, prowadzenie działalności gospodarczej, współpraca przy działalności, praca nakładcza. Im dłuższy staż składkowy i wyższa podstawa wymiaru, tym wyższy składnik składkowy.
Składnik nieskładkowy — 0,7% za każdy rok nieskładkowy
Trzeci składnik to 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych. Okresy nieskładkowe to lata, w których ubezpieczenie nie było kontynuowane, ale które ustawa zalicza do stażu emerytalnego. Zalicza się tu: studia dzienne do ukończenia 26. roku życia, służbę wojskową (wojskową służbę zasadniczą lub terytorialną), przerwę w pracy z powodu wychowywania dzieci do 4. roku życia, czasową niezdolność do pracy trwającą powyżej 30 dni, a także niektóre inne okresy wskazane w art. 10 uEmer.
Waloryzacja i emerytura minimalna
Obliczona emerytura podlega corocznej waloryzacji (art. 87 uEmer), która koryguje świadczenie o wzrost cen i wynagrodzeń. Dodatkowo obowiązuje gwarancja kwoty minimalnej emerytury — w 2026 roku wynosi ona około 1 600 zł dla osób z pełnym stażem. Emerytura może być również podwyższana w ramach Waloryzacji kwotowej, jeśli jej wysokość nie przekracza 120% kwoty bazowej.
Podstawa wymiaru emerytury
Podstawa wymiaru emerytury to średni miesięczny dochód, od którego obliczane są składniki składkowy i nieskładkowy. Zgodnie z art. 15-18 uEmer jest ona wyliczana na podstawie zarobków z dowolnie wybranych 10 lat kalendarzowych spośród ostatnich 20 lat poprzedzających złożenie wniosku o emeryturę. Wybór korzystniejszych lat pozwala zwiększyć podstawę wymiaru, a tym samym wysokość świadczenia.
Często zadawane pytania — wysokość emerytury
Jak obliczyć wysokość emerytury z FUS?
Emerytura z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych obliczana jest według formuły z art. 53 ust. 1 uEmer: 24% kwoty bazowej + 1,3% × podstawa wymiaru × lata okresów składkowych + 0,7% × podstawa wymiaru × lata okresów nieskładkowych. Kwota bazowa na rok 2026 wynosi 5 988 zł i jest ogłaszana corocznie przez ZUS.
Ile wynosi składnik bazowy emerytury (24% kwoty bazowej)?
Składnik bazowy emerytury to stała wartość wynosząca 24% kwoty bazowej. Przy kwocie bazowej 5 988 zł (obowiązującej od 1 marca 2026 r.) składnik bazowy wynosi 1 437,12 zł miesięcznie. Jest on niezależny od wysokości zarobków i stażu ubezpieczeniowego — przysługuje każdemu emerytowi.
Jaka jest różnica między okresami składkowymi a nieskładkowymi?
Okresy składkowe to lata, w których osoba była objęta ubezpieczeniem społecznym i od których opłacano składki (praca na etacie, prowadzenie działalności gospodarczej). Okresy nieskładkowe to lata, w których nie było ubezpieczenia, ale ustawa zalicza je do stażu emerytalnego: studia dzienne, służba wojskowa, przerwa w pracy związana z wychowywaniem dzieci do 4. roku życia, czasowa niezdolność do pracy.
Czym jest kwota bazowa i skąd pochodzi jej wartość?
Kwota bazowa (art. 19 uEmer) to 100% przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne, ogłaszana corocznie przez ZUS. Obowiązuje od 1 marca do końca lutego następnego roku. Wartość na rok 2026 wynosi 5 988,00 zł i jest wyliczana na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku kalendarzowego.
Czy emerytura może być niższa niż kwota bazowa?
Teoretycznie składnik bazowy (24% × 5988 zł = 1437,12 zł) stanowi minimum emerytury, do którego doliczany jest składnik składkowy. Jednak przy bardzo niskiej podstawie wymiaru i krótkim stażu składkowym emerytura może być niższa niż kwota bazowa, jeśli składnik składkowy jest niewielki. Emerytura nie może być jednak niższa niż świadczenie minimalne ustalone odrębnymi przepisami.
Jak lata okresów składkowych wpływają na wysokość emerytury?
Każdy rok okresów składkowych dodaje 1,3% podstawy wymiaru. Przykład: 40 lat składkowych przy podstawie 5 000 zł daje składnik składkowy = 5 000 × 1,3% × 40 = 2 600 zł. Przy podstawie wymiaru 3 000 zł i 25 latach składkowych składnik składkowy wynosi 975 zł. Im wyższa podstawa i dłuższy staż, tym wyższa emerytura.