W 2026 r. limit dyspozycji wkładem na wypadek śmierci wynosi 96 120 zł (20 × minimalne wynagrodzenie 4806 zł). Art. 56 Prawa bankowego.
Podstawa prawna
- art. 56 ust. 1–2 ustawa Prawo bankowe (Dz.U. 2024 poz. 1648) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2004
- art. 2 ust. 1 Rozporządzenie RM w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia (Dz.U. 2025 poz. 1242) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2026
Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci — art. 56 Prawa bankowego
Art. 56 ustawy Prawo bankowe (Dz.U. 2024 poz. 1648) umożliwia posiadaczowi rachunku bankowego wskazanie osoby uprawnionej do wypłaty określonej kwoty ze środków zgromadzonych na rachunku po jego śmierci. Jest to tzw. dyspozycja wkładem na wypadek śmierci — prosty i skuteczny sposób przekazania środków bliskim bez konieczności przeprowadzania postępowania spadkowego.
W 2026 roku limit dyspozycji wkładem wynosi 96 120 zł (20-krotność minimalnego wynagrodzenia brutto wynoszącego 4806 zł zgodnie z Rozporządzeniem RM, Dz.U. 2025 poz. 1242). Kwota ta jest łącznym limitem dla wszystkich dyspozycji złożonych przez posiadacza rachunku we wszystkich bankach.
Kto może być beneficjentem?
Dyspozycja wkładem może być złożona wyłącznie na rzecz ściśle określonego kręgu osób: małżonka, wstępnych (rodziców, dziadków), zstępnych (dzieci, wnuków) oraz rodzeństwa posiadacza rachunku. Wskazanie innej osoby (np. partnera życiowego, przyjaciela) jest prawnie niedopuszczalne.
Jak działa dyspozycja przy wielu rachunkach i bankach?
Limit 20-krotności minimalnego wynagrodzenia obowiązuje łącznie dla wszystkich dyspozycji złożonych przez posiadacza rachunku. Jeśli posiadacz złożył dyspozycje w kilku bankach, suma wypłat nie może przekroczyć limitu. Beneficjent składa oświadczenie w banku o kwotach pobranych z innych rachunków, co pozwala bankowi ustalić, czy limit nie został przekroczony.
Relacja do masy spadkowej
Środki wypłacone na podstawie dyspozycji wkładem nie wchodzą do masy spadkowej i nie podlegają podziałowi między spadkobierców. Jednak art. 56 ust. 3 PrBank przewiduje obowiązek zwrotu tych środków przez beneficjenta, jeśli są one potrzebne na pokrycie długów spadkowych — ale tylko do wartości udziału beneficjenta w spadku.
Jak złożyć dyspozycję?
Dyspozycję wkładem składa się w banku prowadzącym rachunek, zazwyczaj na dedykowanym formularzu. Posiadacz rachunku może dyspozycję zmienić lub odwołać w każdym czasie. Dyspozycja nie wymaga formy notarialnej. Po śmierci posiadacza rachunku beneficjent powinien zgłosić się do banku z aktem zgonu i dokumentem tożsamości.
Zalety wobec testamentu
Dyspozycja wkładem działa natychmiast po śmierci posiadacza rachunku, bez konieczności przeprowadzania postępowania spadkowego ani notarialnego poświadczenia testamentu. Jest więc szybsza i tańsza niż testament, ale ograniczona wyłącznie do najbliższej rodziny i kwotowo do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia.
Często zadawane pytania
Ile wynosi limit dyspozycji wkładem na wypadek śmierci w 2026?
W 2026 roku limit dyspozycji wkładem na wypadek śmierci wynosi 96 120 zł (20 × 4806 zł minimalnego wynagrodzenia). Bank jest zobowiązany wypłacić wskazanej osobie kwotę do tego limitu bez postępowania spadkowego.
Kto może być wskazany w dyspozycji wkładem?
W dyspozycji wkładem można wskazać wyłącznie: małżonka, wstępnych (rodziców, dziadków), zstępnych (dzieci, wnuki) lub rodzeństwo posiadacza rachunku. Inne osoby (np. konkubent, przyjaciel) nie mogą być beneficjentami dyspozycji wkładem.
Czy dyspozycja wkładem wchodzi do spadku?
Nie. Środki wypłacone na podstawie dyspozycji wkładem nie wchodzą do masy spadkowej. Jednak beneficjent jest zobowiązany do zwrotu wypłaconej kwoty, jeśli jest ona wymagana na pokrycie długów spadkowych (ale tylko do wartości udziału w spadku).
Co się dzieje gdy kwota na rachunku przekracza limit?
Gdy saldo rachunku przekracza 20-krotność minimalnego wynagrodzenia, bank wypłaca beneficjentowi tylko kwotę do limitu (96 120 zł w 2026). Nadwyżka ponad limit wchodzi do masy spadkowej i jest dziedziczona na zasadach ogólnych.
Jak złożyć dyspozycję wkładem w banku?
Dyspozycję wkładem składa się bezpośrednio w banku prowadzącym rachunek, zazwyczaj na specjalnym formularzu. Dyspozycję można złożyć w każdym czasie, zmienić lub odwołać. Bank jest zobowiązany ją zrealizować po śmierci posiadacza rachunku na żądanie beneficjenta.
Czy limit dyspozycji zmienia się co roku?
Tak. Limit dyspozycji wkładem jest powiązany z minimalnym wynagrodzeniem za pracę, które zmienia się corocznie. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł, więc limit = 20 × 4806 zł = 96 120 zł. Przy wzroście minimalnego wynagrodzenia rośnie też limit dyspozycji.