Zgodnie z art. 26 Kodeksu karnego (Dz.U. 2024 poz. 17) przepis art. 75a KK dotyczący zamiany kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ma dwa odrębne zastosowania — dla spraw przed i po wejściu w życie nowelizacji. Wartość stała z tego przepisu to wartość 2.
Podstawa prawna
- art. 26 Kodeks karny (Dz.U. 2024 poz. 17) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 1998
Przepisy przejściowe Kodeksu karnego — dwa zastosowania przepisów art. 75a
Art. 26 Kodeksu karnego stanowi przepis przejściowy, który określa dwa zastosowania instytucji zamiany kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (art. 75a KK). Nowelizacja z dnia 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2024 poz. 17) wprowadza nowe zasady stosowania tego przepisu w sprawach, w których postanowienie sądu zostało wydane przed lub po wejściu w życie ustawy.
Dwa zastosowania art. 75a KK
Pierwsze zastosowanie dotyczy spraw, w których postanowienie o zamianie kary zostało wydane przed dniem wejścia w życie nowelizacji (przed 13 lutego 2024 r.) — art. 75a KK stosuje się wówczas od początku do takiej sprawy. Drugie zastosowanie określa skutki prawne zamiany kary dla zatarcia skazania — termin zatarcia biegnie zgodnie z art. 107 § 4 i 4a KK.
Wpływ na zatarcie skazania
Kluczowe znaczenie art. 26 ust. 2 KK polega na tym, że w wypadku zamiany kary pozbawienia wolności na karę ograniczenia wolności albo na grzywnę, termin zatarcia skazania jest liczony od dnia wydania postanowienia o zamianie — zgodnie z art. 107 § 4 i 4a KK, czyli odpowiednio po 4 latach (przestępstwo umyślne) lub 3 latach (przestępstwo nieumyślne).
Znaczenie dla skazanych
Dla osób skazanych z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności, którzy następnie dopuścili się naruszenia warunków zawieszenia, art. 26 KK w związku z art. 75a KK daje sądowi możliwość zamiany kary na łagodniejszą (ograniczenia wolności lub grzywnę) zamiast kierowania do wykonania kary pozbawienia wolności. Ma to istotne znaczenie dla sytuacji prawnej tych osób i terminów zatarcia skazania.
Kalkulatory powiązane
Na platformie RuleCalc dostępne są również kalkulatory objaśniające pozostałe przepisy przejściowe Kodeksu karnego — art. 24 (dwa przepisy stosowane) oraz art. 56 (trzy przepisy stosowane odpowiednio) — które wspólnie tworzą spójny system regulujący stosowanie przepisów KK po nowelizacji z 2023 r.
Często zadawane pytania — KK Art. 26
Co oznacza wartość 2 z art. 26 Kodeksu karnego?
Wartość 2 oznacza dwa odrębne zastosowania przepisu art. 75a KK: po pierwsze, art. 75a stosuje się do spraw, w których postanowienie o zamianie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na karę ograniczenia wolności albo grzywnę zostało wydane przed wejściem w życie nowelizacji; po drugie, w takich wypadkach zatarcie skazania następuje zgodnie z art. 107 § 4 i 4a KK.
Czym jest art. 75a Kodeksu karnego?
Art. 75a KK reguluje zamianę kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na karę ograniczenia wolności albo na grzywnę. Jest to instytucja umożliwiająca sądowi reakcję na nieprzestrzeganie przez skazanego warunków zawieszenia kary, bez konieczności kierowania go do odbycia kary pozbawienia wolności.
Jak art. 26 KK wpływa na zatarcie skazania?
Zgodnie z art. 26 ust. 2 KK, w wypadku zamiany kary pozbawienia wolności na karę ograniczenia wolności albo na grzywnę na podstawie art. 75a KK, zatarcie skazania następuje z upływem okresów wskazanych w art. 107 § 4 i 4a KK — czyli odpowiednio po 4 latach (przestępstwo umyślne) lub 3 latach (przestępstwo nieumyślne) od wydania postanowienia o zamianie.
Kiedy wchodzi w życie nowelizacja KK z art. 26?
Ustawa z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustawy — Kodeks karny (Dz.U. 2024 poz. 17) weszła w życie 13 lutego 2024 r. Art. 26 KK reguluje stosowanie art. 75a do spraw wszczętych i niezakończonych przed tą datą.
Czy kalkulator ma zastosowanie praktyczne dla obywatela?
Kalkulator jest narzędziem informacyjnym wskazującym stałą wartość 2 wynikającą z art. 26 KK. W praktyce sądowej wartość ta oznacza dwa odrębne zastosowania art. 75a KK — dla spraw wszczętych przed i po wejściu w życie nowelizacji — co ma bezpośredni wpływ na prawa skazanych, w tym na terminy zatarcia skazania.