Sprawdź, czy Twoja firma spełnia wymóg zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2024 poz. 1505) pracodawcy zatrudniający co najmniej 25 pracowników muszą utrzymywać wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych na poziomie co najmniej 6% — w przeciwnym razie są zobowiązani do wpłat na Fundusz Rehabilitacji.
Podstawa prawna
- art. 28 ust. 1 ustawa o rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2024 poz. 1505) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2025
- art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawa o rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2024 poz. 1505) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2025
- art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawa o rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2024 poz. 1505) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2025
Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych — jak to działa?
Ustawa o rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (uRehZaw, Dz.U. 2024 poz. 1505) nakłada na pracodawców prowadzących działalność gospodarczą przez co najmniej 12 miesięcy obowiązek utrzymywania odpowiedniego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych (UZP). Wymóg ten ma na celu zwiększenie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami i ich integrację zawodową.
Kto musi spełniać wskaźnik 6%?
Obowiązek dotyczy pracodawców, którzy zatrudniają minimum 25 pracowników. Jeśli firma zatrudnia mniej niż 25 osób — jest całkowicie zwolniona z obowiązku wpłat na Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, niezależnie od wskaźnika zatrudnienia. Zwolnienie to wynika wprost z art. 28 ust. 1 uRehZaw.
Jak obliczyć wskaźnik?
Wskaźnik zatrudnienia oblicza się według wzoru:
Wskaźnik = (Liczba UZP / Całkowita liczba pracowników) × 100%
Do wskaźnika wlicza się wszystkie etaty osób niepełnosprawnych — niezależnie od stopnia orzeczenia (lekki, umiarkowany, znaczny). Przykład: firma z 100 pracownikami i 6 osobami niepełnosprawnymi ma wskaźnik 6%, co oznacza spełnienie wymogu i zwolnienie z wpłat.
Konsekwencje niespełnienia wskaźnika
Jeśli wskaźnik zatrudnienia UZP jest niższy niż 6%, pracodawca jest zobowiązany do comiesięcznych wpłat na Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Wysokość wpłaty zależy od luki we wskaźniku (różnicy między wymaganym 6% a faktycznym wskaźnikiem) oraz od sumy wynagrodzeń wypłaconych pracownikom w danym miesiącu. Szczegółowe zasady obliczania wpłaty określa art. 28 ust. 1 pkt 2 uRehZaw.
Jak zwiększyć wskaźnik zatrudnienia UZP?
- Zatrudnienie osoby niepełnosprawnej na podstawie umowy o pracę (etat lub jego część)
- Zawarcie umowy z agencją zatrudnienia dotyczącej zatrudnienia wspomaganego UZP
- Dofinansowanie wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego (poprzez PFRON)
- Zlecenie pracy wykonywanej przez UZP w formie telepracy lub pracy zdalnej
Kto jest wliczany do wskaźnika?
Do wskaźnika zatrudnienia wlicza się osoby posiadające aktualne orzeczenie o niepełnosprawności (stopień lekki, umiarkowany lub znaczny), które wykonują pracę na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub innej formy zatrudnienia w wymiarze co najmniej połowy etatu. Osoby przebywające na urlopie macierzyńskim, tacierzyńskim, wychowawczym lub chorobowym również wliczają się do wskaźnika.
Często zadawane pytania — wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych
Kto jest zobowiązany do wpłat na Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych?
Pracodawcy prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 12 miesięcy, zatrudniający nie mniej niż 25 pracowników, są zobowiązani do wpłat — jeśli wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych jest niższy niż 6%. Podstawa prawna: art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej (Dz.U. 2024 poz. 1505).
Jak obliczyć wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych?
Wskaźnik oblicza się jako stosunek liczby etatów osób niepełnosprawnych (UZP) do całkowitej liczby zatrudnionych. Wzór: wskaźnik = (liczba UZP / liczba pracowników) × 100%. Przykład: 6 UZP na 100 pracowników = 6%. Jeśli wskaźnik wynosi co najmniej 6%, pracodawca jest zwolniony z wpłat na Fundusz Rehabilitacji.
Czy mała firma ma obowiązek wpłat na Fundusz Rehabilitacji?
Nie. Pracodawcy zatrudniający mniej niż 25 pracowników są całkowicie zwolnieni z obowiązku wpłat na Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych — niezależnie od wskaźnika zatrudnienia. Jest to wynik progu zatrudnienia określonego w art. 28 ust. 1 uRehZaw.
Ile wynosi kara za niespełnienie wskaźnika zatrudnienia UZP?
Pracodawcy, którzy nie osiągają wskaźnika 6%, są obowiązani do comiesięcznych wpłat na Fundusz Rehabilitacji. Wysokość wpłaty jest obliczana jako iloczyn 6% sumy wynagrodzeń w danym miesiącu pomniejszonej o kwotę składek na ubezpieczenie społeczne — pomnożony przez lukę we wskaźniku (różnicę między 6% a faktycznym wskaźnikiem). Szczegóły określa art. 28 ust. 1 pkt 2 uRehZaw.
Czy wskaźnik zatrudnienia obejmuje osoby niepełnosprawne bez orzeczenia?
Nie. Do obliczenia wskaźnika zatrudnienia wlicza się wyłącznie osoby niepełnosprawne posiadające aktualne orzeczenie o niepełnosprawności (stopień: lekki, umiarkowany lub znaczny). Osoby bez orzeczenia lub z orzeczeniem w trakcie ważności nie są wliczane do wskaźnika. Orzeczenie musi być wystawione przez właściwy organ (np. powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności).
Czy wskaźnik 6% dotyczy każdego rodzaju niepełnosprawności?
Tak. Wskaźnik 6% obejmuje łącznie wszystkie osoby niepełnosprawne — niezależnie od stopnia niepełnosprawności (lekki, umiarkowany, znaczny). Nie ma rozdzielenia na różne kategorie. Wliczani są zarówno pracownicy z orzeczeniem o stopniu lekkim, jak i umiarkowanym czy znacznym.