Sprawdź warunki odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego. Zgodnie z art. 898 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1061) darczyńca może odwołać darowiznę, jeśli obdarowany dopuścił się wobec niego rażącej niewdzięczności.
Podstawa prawna
- art. 898 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2024
Odwołanie darowizny — rażąca niewdzięczność wg art. 898 KC
Odwołanie darowizny z powodu rażącej niewdzięczności jest instytucją prawa cywilnego, która pozwala darczyńcy na cofnięcie darowizny w sytuacji, gdy zachowanie obdarowanego jest niegodziwe i narusza relację między stronami. Podstawę prawną stanowi art. 898 Kodeksu cywilnego.
Przesłanki odwołania darowizny
Darowizna może być odwołana z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego. Za rażącą niewdzięczność uważa się w szczególności: ciężkie obrażenie ciała, znęcanie się, znieważenie, odmowę pomocy materialnej w chorobie lub innej pilnej potrzebie mimo możliwości udzielenia takiej pomocy.
Skutki prawne odwołania
Po skutecznym odwołaniu darowizny obdarowany obowiązany jest zwrócić przedmiot darowizny lub jego wartość. Zwrot następuje na zasadach bezpodstawnego wzbogacenia — art. 405 i nast. KC. Jeśli przedmiot darowizny został zbyty, roszczenie darczyńcy kieruje się przeciwko obdarowanemu.
Termin przedawnienia
Roszczenie o zwrot darowizny z powodu niewdzięczności przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym darczyńca dowiedział się o niewdzięczności. Jest to termin zawity — po jego upływie roszczenie wygasa.
Darowizny nieodwołalne
Niektóre darowizny są nieodwołalne: darowizny na rzecz małżonka, darowizny na rzecz instytucji charytatywnych, darowizny już wykonane na cele zamierzone przez darczyńcę. Ponadto odwołanie jest wyłączone gdy darczyńca darował zapis windykacyjny.
Często zadawane pytania — odwołanie darowizny
Czy można odwołać darowiznę?
Tak, darowiznę można odwołać jeśli obdarowany dopuścił się rażącej niewdzięczności wobec darczyńcy. Rażąca niewdzięczność musi być udowodniona — np. znęcanie się, ciężkie obrażenie uczuć, odmowa pomocy w pilnej potrzebie.
Co to jest rażąca niewdzięczność?
Rażąca niewdzięczność to zachowanie obdarowanego, które narusza godność lub godzi w dobra osobiste darczyńcy. Przykłady: znęcanie się fizyczne lub psychiczne, ciężkie obrażenie uczuć rodziców, odmowa pomocy w chorobie mimo posiadania możliwości.
Jak odzyskać darowiznę?
Po odwołaniu darowizny obdarowany musi zwrócić przedmiot darowizny lub jego wartość pieniężną. Zwrot następuje według przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i nast. KC).
Czy odwołanie dotyczy darowizn niewykonanych?
Tak, darowiznę można odwołać również przed jej wykonaniem. W takim przypadku obdarowany nie nabywa prawa do darowanego mienia. Odwołanie przed wykonaniem nie rodzi obowiązku zwrotu bo nic nie zostało przekazane.
Kto ponosi odpowiedzialność po odwołaniu?
Obdarowany ponosi odpowiedzialność za zwrot darowizny. Jeśli przedmiot darowizny został zbyty, obdarowany zwraca wartość zbycia lub odszkodowanie. Przedawnienie roszczenia następuje po 3 latach od dnia, w którym darczyńca dowiedział się o niewdzięczności.