Oblicz wartość przedmiotu sporu (WPS) z wyłączeniem odsetek, pożytków i kosztów procesu. Zgodnie z art. 20 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1568) do WPS wlicza się wyłącznie roszczenie główne — odsetki i koszty nie są jego częścią. Kalkulator pokazuje prawidłowy WPS dla celów opłaty sądowej w 2026 roku.
Podstawa prawna
- art. 20 Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1568) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2024
WPS — wyłączenie odsetek i kosztów procesu
Jednym z najczęstszych błędów przy składaniu pozwu jest nieprawidłowe ustalenie wartości przedmiotu sporu (WPS) poprzez wliczenie do niej odsetek, pożytków lub kosztów procesu. Art. 20 KPC jasno stanowi, że te elementy nie wchodzą w skład WPS.
Dlaczego odsetki są wyłączone z WPS?
Odsetki są roszczeniem akcesoryjnym — ich wysokość zależy od czasu trwania opóźnienia i narasta w trakcie procesu. Gdyby wliczano je do WPS, opłata sądowa wzrastałaby z każdym dniem zwłoki pozwanego, co byłoby niesprawiedliwe dla powoda. Ustawodawca zdecydował więc, że WPS = stała wartość roszczenia głównego na dzień wniesienia pozwu.
Praktyczne skutki wyłączenia
Prawidłowe ustalenie WPS jest istotne z kilku powodów:
- Opłata sądowa = 5% WPS (od kwoty głównej, nie od odsetek)
- Właściwość sądu — do 75 000 zł WPS sąd rejonowy, powyżej sąd okręgowy
- Stawki wynagrodzenia adwokata/radcy prawnego oparte na WPS
Kiedy odsetki WCHODZĄ do WPS?
Wyłącznie gdy odsetki stanowią samodzielne roszczenie: powód dochodzi wyłącznie zapłaty odsetek (np. od udzielonej pożyczki już spłaconej, ale bez odsetek). Wówczas wartość dochodzonych odsetek = WPS. Art. 20 KPC wyłącza jedynie odsetki żądane "obok" roszczenia głównego.
Często zadawane pytania — WPS i odsetki
Czy odsetki wlicza się do WPS?
Nie. Zgodnie z art. 20 KPC do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów żądanych obok roszczenia głównego. WPS stanowi wyłącznie wartość roszczenia głównego. Przykładowo: roszczenie 50 000 zł + odsetki 5 000 zł → WPS = 50 000 zł (nie 55 000 zł).
Czy koszty procesu są częścią WPS?
Nie. Art. 20 KPC wprost wyłącza koszty żądane obok roszczenia głównego z wartości przedmiotu sporu. WPS jest ustalany na dzień wniesienia pozwu i nie obejmuje kosztów procesu, które są rozliczane osobno po zakończeniu postępowania wg art. 98 i n. KPC.
Co wlicza się do wartości przedmiotu sporu?
Do WPS wlicza się wartość roszczenia głównego: dochodzoną kwotę pieniężną, wartość rzeczy lub prawa majątkowego. Nie wlicza się: odsetek ustawowych, odsetek za opóźnienie, pożytków (czynsz, owoce), kosztów procesu i kosztów zastępstwa prawnego. WPS jest podstawą obliczenia opłaty sądowej (5% WPS).
Jak obliczyć WPS przy odsetkach?
WPS przy żądaniu zapłaty wraz z odsetkami = wyłącznie kwota roszczenia głównego. Odsetki są co prawda wskazywane w pozwie, ale nie wchodzą do WPS. Wyjątek: gdy odsetki są samodzielnym roszczeniem (np. powód dochodzi wyłącznie odsetek bez należności głównej) — wówczas WPS = wartość odsetek.
Pożytki a wartość przedmiotu sporu?
Pożytki rzeczy (np. zebrane plony, czynsz najmu) i pożytki cywilne są wyłączone z WPS na podstawie art. 20 KPC, o ile są żądane obok roszczenia głównego. Jeśli powód dochodzi wyłącznie zapłaty pożytków (bez żądania zwrotu rzeczy), pożytki stanowią samodzielne roszczenie i wchodzą do WPS.