Oblicz datę przedawnienia karalności przestępstwa. Zgodnie z art. 101 § 1 pkt 4 Kodeksu karnego (Dz.U. 2024 poz. 17) karalność pozostałych występków (zagrożonych karą PW do 3 lat) przedawnia się po 5 latach od dnia popełnienia czynu. Kalkulator wskazuje dokładną datę przedawnienia i liczbę dni pozostałych do tego terminu w 2026 roku.
Podstawa prawna
- art. 101 § 1 pkt 4 Kodeks karny (Dz.U. 2024 poz. 17) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2024
Przedawnienie karalności 5 lat — jakie przestępstwa?
Pięcioletni termin przedawnienia karalności z art. 101 § 1 pkt 4 KK obejmuje najszerszą kategorię przestępstw — wszystkie pozostałe występki, które nie należą do kategorii z wyższymi terminami (30 lat, 10 lat). Są to głównie lżejsze przestępstwa zagrożone karą do 3 lat pozbawienia wolności lub karami łagodniejszymi.
Przykładowe przestępstwa z 5-letnim terminem
- Lekkie pobicie — art. 157 § 2 KK (do 2 lat PW)
- Niealimentacja — art. 209 KK (do 2 lat PW, do 3 lat przy narażeniu na niebezpieczeństwo)
- Nieumyślne spowodowanie wypadku komunikacyjnego — art. 177 § 1 KK (do 3 lat PW)
- Kradzież w typie uprzywilejowanym — art. 278 § 3 KK (do 1 roku PW)
- Znęcanie się (podstawowy typ) — art. 207 § 1 KK (do 3 lat PW)
Przedłużenie terminu — art. 102 KK
Jeżeli w okresie 5 lat wszczęto postępowanie karne, termin przedawnienia ulega przedłużeniu o kolejne 5 lat (art. 102 KK). Oznacza to, że łącznie od popełnienia przestępstwa do upływu przedawnienia może minąć 10 lat. Wszczęcie postępowania po upływie 5-letniego terminu jest niedopuszczalne.
Różnica między przedawnieniem karalności a cywilnym
Przedawnienie karalności (art. 101 KK) dotyczy wyłącznie odpowiedzialności karnej. Odrębne terminy obowiązują w prawie cywilnym dla roszczeń odszkodowawczych: 3 lata dla roszczeń z czynu niedozwolonego (art. 442¹ KC), 20 lat gdy szkoda była wynikiem przestępstwa. Przedawnienie karne nie wyklucza dochodzenia odszkodowania.
Często zadawane pytania — przedawnienie 5 lat
Po ilu latach przedawnia się występek?
Zależy od zagrożenia ustawowego. Zgodnie z art. 101 KK: 5 lat — dla pozostałych występków (zagrożonych karą PW do 3 lat lub karą ograniczenia wolności, grzywną); 10 lat — dla występków zagrożonych karą PW powyżej 3 lat. Kalkulator obsługuje termin 5-letni z art. 101 § 1 pkt 4 KK.
Kiedy przestępstwo przedawnia się po 5 latach?
Pięcioletni termin przedawnienia stosuje się do przestępstw, których górna granica zagrożenia nie przekracza 3 lat PW. Przykłady: lekkie pobicie (art. 157 § 2 KK — do 2 lat PW), kradzież w typie uprzywilejowanym (art. 278 § 3 KK — do 1 roku PW), niealimentacja (art. 209 KK — do 2 lat PW), nieumyślne spowodowanie wypadku (art. 177 § 1 KK — do 3 lat PW).
Co przerywa bieg przedawnienia?
Kodeks karny nie posługuje się pojęciem "przerwania" biegu przedawnienia. Przewiduje natomiast zawieszenie biegu przedawnienia (art. 104 KK — gdy sprawca korzysta z immunitetu lub przebywa za granicą, a ekstradycja nie jest możliwa) oraz przedłużenie terminu po wszczęciu postępowania (art. 102 KK — dodatkowe 5 lat dla czynów z art. 101 § 1 pkt 4).
Czy przedawnienie można zawiesić?
Tak, w ograniczonych przypadkach. Art. 104 KK przewiduje zawieszenie biegu przedawnienia, gdy wszczęcie lub prowadzenie postępowania jest niemożliwe (np. sprawca korzysta z immunitetu dyplomatycznego, jest głową państwa obcego). Czas zawieszenia nie wlicza się do terminu przedawnienia.
Co po przedawnieniu karalności?
Po upływie terminu przedawnienia karalności postępowanie karne podlega obligatoryjnemu umorzeniu na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 KPK. Jeśli postępowanie zostało już wszczęte — wydaje się postanowienie o umorzeniu. Sprawca nie może być skazany. Przedawnienie karalności nie wyklucza odpowiedzialności cywilnej (odszkodowawczej) — ta przedawnia się według Kodeksu cywilnego.