Oblicz podstawę wymiaru składki zdrowotnej dla pracownika. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (Dz.U. 2025 poz. 812) podstawa = przychód brutto − składki emerytalne i rentowe, z uwzględnieniem limitu 30-krotności.
Podstawa prawna
Podstawa wymiaru składki zdrowotnej — jak działa?
Podstawa wymiaru składki zdrowotnej to kwota, od której oblicza się 9% składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dla pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę podstawa ta wynika z art. 81 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 812). Wartość ta stanowi przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, pomniejszony o te składki.
Obliczanie podstawy
Wzór podstawowy: (przychód brutto − składki emerytalne − składki rentowe) × współczynnik etatu. Składki emerytalne wynoszą 9,76% podstawy, a rentowe 1,5%. Współczynnik etatu odzwierciedla wymiar czasu pracy — 1,0 dla pełnego etatu, 0,5 dla pół etatu, 0,25 dla ćwierć etatu.
Limit 30-krotności
Pracodawcy stosują roczny limit 30-krotności przeciętnego wynagrodzenia. W 2026 roku roczny limit wynosi 258 652,20 zł, a miesięczny — 21 554,35 zł. Jeśli podstawa przed ograniczeniem przekracza limit miesięczny, stosuje się MIN(podstawa, limit). Limit chroni najwyżej zarabiających przed nadmiernymi składkami emerytalnymi i rentowymi.
Wynagrodzenie za niepełny miesiąc
Gdy pracownik jest zatrudniony lub absencyjny przez część miesiąca (urlop wychowawczy, opieka nad dzieckiem, choroba), współczynnik proporcji etatu koryguje podstawę. Współczynnik 0 oznacza brak pracy — podstawa = 0. Współczynnik 1/12 odpowiada jednemu dniu pracy w miesiącu przy 30-dniowym miesiącu.
Składka zdrowotna a podstawa
Od obliczonej podstawy wymiaru naliczana jest składka zdrowotna w wysokości 9% (art. 79 ust. 1 uSWiadczenia). Składka chorobowa (2,45%) nie wlicza się do podstawy — jest potrącana z wynagrodzenia po obliczeniu podstawy składki zdrowotnej. Kalkulator oblicza wyłącznie podstawę wymiaru; składkę zdrowotną obliczysz w kalkulatorze składki zdrowotnej 9%.
Często zadawane pytania — podstawa wymiaru składki zdrowotnej
Jak obliczyć podstawę wymiaru składki zdrowotnej pracownika?
Podstawa wymiaru składki zdrowotnej dla pracownika to przychód brutto pomniejszony o składki na ubezpieczenie emerytalne (9,76%) i rentowe (1,5%), a następnie przemnożony przez współczynnik etatu. W przypadku przekroczenia limitu 30-krotności podstawę ogranicza się do kwoty równej 1/12 rocznego limitu rocznego (art. 81 ust. 1 uSWiadczenia).
Co to jest limit 30-krotności i jak wpływa na podstawę składki?
Limit 30-krotności to maksymalna roczna podstawa wymiaru składek emerytalnych i rentowych, wynosząca w 2026 roku 258 652,20 zł (30 × 8 621,74 zł). Jeśli przychód pracownika przekracza miesięczny limit (21 554,35 zł), podstawa wymiaru składki zdrowotnej ograniczana jest do tego limitu. Powyżej limitu nie nalicza się składek emerytalnych i rentowych.
Jak obliczyć podstawę przy pracy na część etatu?
Przy pracy na część etatu współczynnik proporcji etatu mnoży wynik po odjęciu składek. Np. dla pół etatu przy wynagrodzeniu 5600 zł brutto: (5600 − 546,50 − 84) × 0,5 = 2484,75 zł. Współczynnik 0 oznacza brak pracy w danym miesiącu (urlop wychowawczy, choroba).
Czy składka chorobowa wlicza się do podstawy wymiaru składki zdrowotnej?
Nie. Podstawa wymiaru składki zdrowotnej obliczana jest wyłącznie od przychodu pomniejszonego o składki emerytalne i rentowe. Składka chorobowa (2,45%) jest potrącana z wynagrodzenia, ale nie wlicza się do podstawy wymiaru składki zdrowotnej — jest odliczana już po obliczeniu podstawy.
Jak zmienia się podstawa wymiaru po przekroczeniu limitu 30-krotności?
Od miesiąca, w którym suma podstaw przekroczy roczny limit 30-krotności, podstawa wymiaru składek emerytalnych i rentowych wynosi 0 zł. Składka zdrowotna nalicza się nadal od pełnej podstawy (pomniejszonej o składki emerytalne/rentowe), ale ograniczonej do limitu miesięcznego. W praktyce od tego momentu pracownik płaci niższe składki ZUS, a jego netto wzrasta.