Sprawdź, czy student podlega składce zdrowotnej i ile wynosi miesięczna kwota. Zgodnie z art. 82 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (Dz.U. 2025 poz. 1461) student poniżej 26 lat na umowie zlecenie jest zwolniony ze składki zdrowotnej. Studenci zatrudnieni na umowie o pracę lub bez przychodu mają inne zasady rozliczenia.
Podstawa prawna
Składka zdrowotna studenta — zasady 2026
Studenci i uczniowie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu na różnych zasadach w zależności od tytułu do ubezpieczenia. Kluczowa zasada wynikająca z art. 82 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej mówi, że składka zdrowotna jest opłacana odrębnie z każdego tytułu. Oznacza to, że student pracujący jednocześnie na etacie i prowadzący działalność opłaca dwie składki.
Zwolnienie studenta poniżej 26 lat na zleceniu
Najczęściej spotykane zwolnienie dotyczy studentów i uczniów do 26. roku życia wykonujących pracę na umowie zlecenie. Takie osoby są zwolnione ze składki zdrowotnej (art. 82 ust. 1 pkt 26 ustawy). Student zachowuje ubezpieczenie zdrowotne z tytułu nauki (zgłoszony przez uczelnię lub rodzica). Zwolnienie nie obejmuje umowy o pracę — pracodawca zawsze potrąca składkę zdrowotną z wynagrodzenia pracownika, niezależnie od wieku.
Ubezpieczenie dobrowolne dla studenta bez dochodu
Student, który nie ma tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego (np. nie pracuje, nie ma rodziców ubezpieczonych w NFZ), może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Podstawa wymiaru składki dobrowolnej wynosi minimalne wynagrodzenie (4 626 zł w 2026 r.), a stawka — 9%. Miesięczna składka to 416,34 zł. Wniosek składa się do ZUS lub przez portal PUE ZUS.
Stawka składki zdrowotnej
Niezależnie od tytułu ubezpieczenia, stawka składki zdrowotnej wynosi 9% podstawy wymiaru (art. 79 ustawy). Dla pracownika podstawą jest przychód brutto pomniejszony o potrącone składki ZUS. W przypadku zlecenia — przychód brutto. Składka zdrowotna nie jest odliczana od podatku dochodowego od 2022 roku (zmiana w ramach Polskiego Ładu).
Podsumowanie zasad dla studentów
- Umowa o pracę (każdy wiek) — składka zdrowotna 9%, obowiązkowa
- Umowa zlecenie, student < 26 lat — zwolniony ze składki
- Umowa zlecenie, student ≥ 26 lat — składka 9% przychodu
- Działalność gospodarcza — składka zdrowotna od dochodu (skala 9%, liniowy 4,9%)
- Brak przychodu — dobrowolne ubezpieczenie 9% min. wynagrodzenia (416,34 zł/mc)
Często zadawane pytania — składka zdrowotna studenta
Czy student płaci składkę zdrowotną?
Zależy to od tytułu do ubezpieczenia. Student pracujący na umowie o pracę lub prowadzący działalność gospodarczą płaci składkę zdrowotną 9% przychodu brutto. Student < 26 lat wykonujący pracę na umowie zlecenie jest zwolniony ze składki zdrowotnej na podstawie art. 82 ustawy. Student bez przychodu może ubezpieczyć się dobrowolnie, płacąc 9% minimalnego wynagrodzenia.
Czy student < 26 lat na zleceniu płaci składkę zdrowotną?
Nie — student do 26. roku życia zatrudniony na umowie zlecenie jest zwolniony ze składki zdrowotnej (art. 82 ustawy o świadczeniach). Takie osoby nie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu zlecenia — zachowują ubezpieczenie zdrowotne jako studenci (przez uczelnię/NFZ). Zwolnienie to nie dotyczy umowy o pracę ani działalności gospodarczej.
Ile kosztuje ubezpieczenie zdrowotne studenta bez dochodu?
Student bez przychodu może dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia zdrowotnego. Podstawa wymiaru składki to minimalne wynagrodzenie obowiązujące 1 stycznia (w 2026 roku: 4 626 zł). Miesięczna składka przy ubezpieczeniu dobrowolnym wynosi 9% × 4 626 zł = 416,34 zł. Rocznie (12 miesięcy) to 4 996,08 zł.
Jak student może dobrowolnie ubezpieczyć się zdrowotnie?
Student bez tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego może złożyć wniosek do NFZ o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Wymagany jest PESEL, wniosek na druku ZUS ZZA lub przez ZUS PUE. Składkę opłaca się co miesiąc. Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne umożliwia korzystanie ze świadczeń NFZ. Alternatywnie, student może być zgłoszony do ubezpieczenia jako członek rodziny jednego z rodziców.
Czy stypendium podlega składce zdrowotnej?
Stypendium naukowe, socjalne lub doktoranckie co do zasady podlega składce zdrowotnej 9% przychodu. Wyjątek stanowią stypendia finansowane ze środków publicznych (np. stypendia MNiSW, stypendia doktorskie). Kalkulator przyjmuje standardowe opodatkowanie stypendium — w razie wątpliwości warto skonsultować się z uczelnią lub ZUS.