art. 22 ust. 4 uSUS

Oblicz składkę chorobową ZUS wynoszącą 2,45% podstawy wymiaru. Zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2025 poz. 783) stawka jest stała i dotyczy pracowników (obowiązkowo) oraz przedsiębiorców (dobrowolnie).

Ostatnia aktualizacja: 16. 4. 2026 · Ważne dla: 2026 · Wersja: 1.0.0

Podstawa prawna

Składka chorobowa ZUS 2,45% — jak to działa?

Składka na ubezpieczenie chorobowe wynosi 2,45% podstawy wymiaru i jest finansowana w całości przez ubezpieczonego. Podstawa prawna: art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2025 poz. 783). Dla pracowników składka chorobowa jest obowiązkowa i potrącana przez pracodawcę z wynagrodzenia. Dla przedsiębiorców — dobrowolna.

Składka chorobowa dla przedsiębiorców

Przedsiębiorca prowadzący działalność może dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, opłacając miesięcznie 2,45% zadeklarowanej podstawy wymiaru. W 2026 roku od minimalnej podstawy 5 173,04 zł składka chorobowa wynosi 126,74 zł miesięcznie. Rezygnacja z ubezpieczenia chorobowego oznacza brak prawa do zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego.

Co obejmuje ubezpieczenie chorobowe

  • Zasiłek chorobowy — 80% podstawy wymiaru (100% w przypadku wypadku lub choroby zawodowej)
  • Zasiłek macierzyński — 100% przez 20 tygodni lub 80% przez dłuższy okres
  • Zasiłek opiekuńczy — 80% podstawy wymiaru
  • Zasiłek wyrównawczy — przy obniżonym wynagrodzeniu z powodu rehabilitacji

Dobrowolność vs. obowiązkowość

Ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe dla pracowników, zleceniobiorców (od 2022 r. dla wybranych grup) oraz niektórych osób duchownych. Dla samozatrudnionych (działalność gospodarcza) jest dobrowolne — przedsiębiorca sam decyduje, czy chce płacić składkę chorobową. Zbyt późne przystąpienie lub przerwa w opłacaniu może skutkować karencją przed uzyskaniem prawa do zasiłku.

Przykłady obliczeń

  • Podstawa 5 173,04 zł (min. 2026) → składka 126,74 zł/mc
  • Podstawa 6 000 zł → składka 147,00 zł/mc
  • Podstawa 10 000 zł → składka 245,00 zł/mc
  • Podstawa 21 554,35 zł (limit 30-krotności) → składka 528,08 zł/mc

Często zadawane pytania — składka chorobowa ZUS

Ile wynosi składka chorobowa ZUS w 2026 roku?

Składka chorobowa ZUS wynosi 2,45% podstawy wymiaru. Dla przedsiębiorcy przy minimalnej podstawie 5 173,04 zł w 2026 roku miesięczna składka chorobowa wynosi 126,74 zł. Stawka 2,45% jest stała i wynika z art. 22 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Czy ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe dla przedsiębiorców?

Nie — ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Przedsiębiorca może dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, opłacając co miesiąc składkę 2,45%. Dla pracowników ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe i finansowane w całości przez ubezpieczonego (pracownika).

Jak obliczyć składkę chorobową 2,45% z podstawy wymiaru?

Składkę chorobową oblicza się według wzoru: składka = podstawa wymiaru × 2,45% / 100. Przykłady: podstawa 5 173,04 zł → 126,74 zł; podstawa 6 000 zł → 147,00 zł; podstawa 10 000 zł → 245,00 zł. Wynik zaokrągla się do 2 miejsc po przecinku.

Co daje opłacanie składki chorobowej ZUS?

Opłacanie składki chorobowej uprawnia do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego: zasiłku chorobowego (80% podstawy wymiaru), zasiłku macierzyńskiego (100% lub 80% podstawy), zasiłku opiekuńczego (80% podstawy) oraz zasiłku wyrównawczego. Dla przedsiębiorcy, który nie opłaca składki chorobowej, żadne z tych świadczeń nie przysługuje.

Czy można zrezygnować z ubezpieczenia chorobowego przy działalności gospodarczej?

Tak — przedsiębiorca może w dowolnym momencie zrezygnować z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Składając rezygnację, traci prawo do zasiłków z ubezpieczenia chorobowego. Ponowne przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego wymaga spełnienia warunków karencji (90 dni ciągłego ubezpieczenia) przed prawem do zasiłku chorobowego.

Powiązane kalkulatory