Opłata stała z art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych dotyczy wartości przedmiotu sporu do 20 000 zł. Kalkulator oblicza kwotę opłaty na podstawie 7 progów — od 30 zł (do 500 zł) do 1 000 zł (15 001–20 000 zł).
Podstawa prawna
- art. 13 ust. 1 ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2024 poz. 959) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2022
Opłata stała z art. 13 ust. 1 — kiedy i jak obliczyć?
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2024 poz. 959) przewiduje dwa główne rodzaje opłat sądowych: opłatę stałą (gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000 zł) oraz opłatę stosunkową (dla wyższych wartości). Ten kalkulator dotyczy opłaty stałej z art. 13 ust. 1.
Jak działa opłata stała?
Opłata stała jest wyznaczana na podstawie wartości przedmiotu sporu (WPS) i rośnie wraz ze wzrostem tej wartości. Im wyższa wartość, tym wyższa opłata — ale zawsze jest to kwota stała, niezależna od faktycznej wartości roszczenia w ramach przedziału. System opiera się na siedmiu progach, z których każdy przypisuje konkretną kwotę opłaty.
Tabela progów opłaty stałej
| Wartość przedmiotu sporu | Opłata stała |
|---|---|
| do 500 zł | 30 zł |
| ponad 500 zł do 1 500 zł | 100 zł |
| ponad 1 500 zł do 4 000 zł | 200 zł |
| ponad 4 000 zł do 7 500 zł | 400 zł |
| ponad 7 500 zł do 10 000 zł | 500 zł |
| ponad 10 000 zł do 15 000 zł | 750 zł |
| ponad 15 000 zł do 20 000 zł | 1 000 zł |
Kiedy przejść na opłatę stosunkową?
Jeśli wartość przedmiotu sporu przekracza 20 000 zł, opłata stała nie ma już zastosowania. Wówczas sąd pobiera opłatę stosunkową wynoszącą 5% wartości roszczenia, z pułapem maksymalnym 200 000 zł. Odpowiedni kalkulator dostępny jest pod nazwą „uKoszSad Art. 13 ust. 2 — opłata stosunkowa".
Wpływ opłaty na dostęp do wymiaru sprawiedliwości
Wysokość opłaty sądowej ma bezpośredni wpływ na decyzję o wniesieniu pozwu. Zbyt wysoka opłata może zniechęcać do dochodzenia roszczeń o niewielkiej wartości. Dlatego ustawodawca przewidział progresywne progi, które chronią strony w sporach o niższej wartości.
Często zadawane pytania — opłata stała art. 13 ust. 1
Kiedy stosuje się opłatę stałą z art. 13 ust. 1?
Opłata stała (art. 13 ust. 1) stosuje się gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000 zł. Dla wyższych wartości stosuje się opłatę stosunkową (art. 13 ust. 2) — 5% wartości, maksymalnie 200 000 zł.
Ile wynoszą progi opłaty stałej?
7 progów: do 500 zł → 30 zł; 501–1 500 zł → 100 zł; 1 501–4 000 zł → 200 zł; 4 001–7 500 zł → 400 zł; 7 501–10 000 zł → 500 zł; 10 001–15 000 zł → 750 zł; 15 001–20 000 zł → 1 000 zł.
Czy opłata stała zależy od rodzaju sprawy?
Nie, opłata stała z art. 13 ust. 1 jest wyłącznie funkcją wartości przedmiotu sporu. Nie zależy od typu sprawy ani od tego, kto jest stroną.
Co gdy wartość przedmiotu sporu wynosi dokładnie 20 000 zł?
Dla wartości 20 000 zł (mieszczącej się w ostatnim przedziale "ponad 15 000 zł do 20 000 zł") opłata stała wynosi 1 000 zł. Dla wartości powyżej 20 000 zł stosuje się opłatę stosunkową.
Czy opłatę stałą można zaliczyć na poczet kosztów procesu?
Tak, opłata stała uiszczana jest przy wniesieniu pozwu. W przypadku wygrania sprawy strona przeciwna może być zobowiązana do zwrotu tej kwoty.
Gdzie znaleźć podstawę prawną?
Pełny tekst art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2024 poz. 959) dostępny jest w bazie ISAP Sejmu: https://isap.sejm.gov.pl