Opłaty ułamkowe z art. 19 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych pozwalają obliczyć koszty sądowe dla niektórych czynności procesowych. Kalkulator stosuje różne frakcje opłaty podstawowej — od 1/2 (sprzeciw) do 3/4 (zarzuty) — z uwzględnieniem limitów minimalnych i maksymalnych.
Podstawa prawna
- art. 19 ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2024 poz. 959) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2022
Opłaty ułamkowe z art. 19 — jak obliczyć?
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2024 poz. 959) w art. 19 przewiduje system opłat ułamkowych, które są pochodną opłaty podstawowej z art. 13. Zamiast ustalać kwotę bezpośrednio, ustawodawca zdefiniował kilka frakcji (1/2, 1/4, 1/5, 3/4), które mają zastosowanie do różnych typów czynności procesowych.
Tabela frakcji opłat ułamkowych
| Rodzaj czynności | Frakcja | Uwagi |
|---|---|---|
| Sprzeciw od wyroku zaocznego | 1/2 | — |
| Wniosek o uchylenie europejskiego nakazu zapłaty | 1/2 | — |
| Pozew nakazowy | 1/4 | — |
| Pozew upominawczy EPU | 1/4 | — |
| Interwencja uboczna | 1/5 | — |
| Zażalenie | 1/5 | min 100 zł |
| Wniosek o próbę ugodową (nie majątkowe) | 1/5 | min 100 zł |
| Zarzuty od nakazu zapłaty | 3/4 | — |
| Zarzuty od nakazu konsumenckiego | 3/4 | max 750 zł |
Przykład obliczenia: sprzeciw od wyroku zaocznego
Jeśli wartość przedmiotu sporu wynosi 8 000 zł, opłata podstawowa z art. 13 to 500 zł. Dla sprzeciwu (frakcja 1/2): 500 zł × 1/2 = 250 zł. Dla porównania, pozew nakazowy przy tej samej wartości kosztowałby 500 zł × 1/4 = 125 zł.
Zarządzenie dłużnika — specjalny przypadek
W przypadku zarzutów od nakazu konsumenckiego obowiązuje dodatkowy warunek: opłata nie może przekroczyć 750 zł. Dla dużych wartości roszczenia (np. 10 000 zł, gdzie opłata podstawowa = 750 zł, frakcja 3/4 = 562,5 zł) pułap nie zostaje aktywowany. Ale przy wartości 100 000 zł pułap chroni konsumenta przed nadmiernymi kosztami.
Zażalenie i wniosek o próbę ugodową — limit minimalny
Dla zażalenia oraz wniosku o próbę ugodową (gdy nie dotyczy sprawy majątkowej) obowiązuje limit minimalny: nawet jeśli frakcja 1/5 daje kwotę mniejszą niż 100 zł, strona płaci co najmniej 100 zł. Ma to zapewnić, że postępowania te nie będą nadmiernie obciążające dla wnoszących, ale jednocześnie nie będą całkowicie pozbawione kosztów sądowych.
Często zadawane pytania — opłaty ułamkowe art. 19
Czym są opłaty ułamkowe z art. 19?
Opłaty ułamkowe to kwoty obliczane jako określony ułamek opłaty podstawowej (art. 13). W zależności od rodzaju czynności prawnej stosuje się różne frakcje: 1/2, 1/4, 1/5 lub 3/4 opłaty podstawowej.
Jakie frakcje stosuje się dla poszczególnych czynności?
Frakcje: sprzeciw od wyroku zaocznego i wniosek o uchylenie europejskiego nakazu zapłaty — 1/2; pozew nakazowy i pozew upominawczy EPU — 1/4; interwencja uboczna — 1/5; zażalenie i wniosek o próbę ugodową — 1/5 (min 100 zł); zarzuty od nakazu zapłaty — 3/4; zarzuty od nakazu konsumenckiego — 3/4 (max 750 zł).
Kiedy stosuje się minimalną opłatę 100 zł?
Dla zażalenia oraz wniosku o próbę ugodową (gdy nie są to sprawy majątkowe) opłata ułamkowa nie może być niższa niż 100 zł, nawet jeśli obliczona frakcja daje mniejszą kwotę.
Kiedy stosuje się maksymalną opłatę 750 zł?
Dla zarzutów od nakazu konsumenckiego obowiązuje pułap maksymalny 750 zł. Nawet jeśli frakcja 3/4 × opłata podstawowa przekracza 750 zł, ostateczna opłata wynosi 750 zł.
Jak obliczyć opłatę ułamkową?
Najpierw wyznacz opłatę podstawową z art. 13 (na podstawie wartości przedmiotu sporu), a następnie pomnóż przez właściwą frakcję. Dla sprzeciwu: opłata_podstawowa × 1/2. Dla nakazu zapłaty: opłata_podstawowa × 1/4, itd.
Gdzie znaleźć podstawę prawną?
Pełny tekst art. 19 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2024 poz. 959) dostępny jest w bazie ISAP Sejmu: https://isap.sejm.gov.pl