Oblicz wysokość emerytury po ponownym ustaleniu zgodnie z art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. 2024 poz. 497). Dodatek = (lata pracy × wynagrodzenie) / 228. Po ponownym ustaleniu emerytura = aktualna + dodatek.
Podstawa prawna
- art. 108 ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2024 poz. 497) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2024
Ponowne ustalenie emerytury — art. 108 uSUS2
Art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych reguluje sytuację, w której ubezpieczony po przejściu na emeryturę kontynuuje aktywność zawodową i podlega ubezpieczeniom społecznym. Przepis ten umożliwia zwiększenie świadczenia emerytalnego o dodatek obliczony na podstawie nowo zgromadzonego kapitału.
Zasada działania
Jeśli emerytowany pracownik podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, składki z tego tytułu są ewidencjonowane na jego koncie w ZUS. Po zakończeniu roku kalendarzowego ubezpieczony może wystąpić z wnioskiem o ponowne ustalenie emerytury — wówczas ZUS oblicza dodatek na podstawie nowo zgromadzonego kapitału i dolicza go do dotychczasowego świadczenia.
Obliczanie dodatku
Dodatek oblicza się według tego samego współczynnika co emerytura pierwotna — kapitał z nowych składek dzieli się przez 228 (19 lat × 12 miesięcy). Oznacza to, że za każdy rok pracy dodatkowo emerytura rośnie o ok. 1/12 rocznego kapitału. Przy typowych zarobkach (6000 zł miesięcznie) i składce emerytalnej 19,52% roczny kapitał wynosi ok. 14 054 zł, co daje miesięczny dodatek ok. 61 zł.
Waloryzacja i trwałość dodatku
Dodatek staje się integralną częścią emerytury i podlega corocznej waloryzacji. Wraz ze wzrostem wskaźnika waloryzacji emerytur rośnie też całe świadczenie — w tym pierwotna część emerytury, dodatek z art. 108 oraz ewentualne wcześniejsze dodatki. Jest to zatem inwestycja, która zwraca się przez cały okres pobierania emerytury.
Wniosek o ponowne ustalenie
Aby wystąpić o ponowne ustalenie emerytury, należy złożyć wniosek w ZUS (formularz RWA) wraz z dokumentacją potwierdzającą okresy pracy po przyznaniu emerytury. ZUS samodzielnie ustala wysokość dodatku na podstawie zewidencjonowanych na koncie składek.
Często zadawane pytania — ponowne ustalenie emerytury
Kiedy można ponownie ustalić emeryturę?
Emeryturę można ponownie ustalić, jeśli po dniu przyznania emerytury ubezpieczony podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym — czyli kontynuował pracę i opłacał składki. Dotyczy to sytuacji, gdy emerytura została przyznana, ale ubezpieczony nie zaprzestał aktywności zawodowej.
Jak oblicza się dodatek do emerytury?
Dodatek oblicza się jako (lata pracy × średnie wynagrodzenie) / 228. Przy 3 latach pracy i średnim wynagrodzeniu 6000 zł dodatek wynosi ok. 79 zł miesięcznie. Dodatek jest doliczany do dotychczasowej emerytury.
Czy dodatek z art. 108 jest stały?
Dodatek obliczony na podstawie art. 108 staje się stałą częścią emerytury — jest waloryzowany razem z całą emeryturą i podlega corocznemu wzrostowi o wskaźnik waloryzacji. Stanowi trwałe zwiększenie świadczenia.
Czy można pracować podczas pobierania emerytury?
Tak. Od 2012 r. emeryci mogą dorabiać bez ograniczeń — zarówno na etacie, jak i na umowach cywilnoprawnych. Praca podczas emerytury oznacza, że składki emerytalne nadal wpływają na zwiększenie świadczenia (art. 108).
Czy ponowne ustalenie jest korzystne?
Tak. Każdy rok pracy podczas emerytury zwiększa świadczenie o dodatek obliczony według art. 108. Jest to opłacalne zwłaszcza przy wyższych zarobkach. Warto jednak pamiętać, że emerytura może też podlegać podatkom i innym świadczeniom — warto skonsultować się z doradcą.