Oblicz rentę rodzinną po zmarłym emerycie lub rencie. Zgodnie z art. 73 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. 2024 poz. 497) renta wynosi 85%/90%/95% świadczenia zmarłego + dodatek 200 zł dla sierot zupełnych.
Podstawa prawna
Renta rodzinna — jak obliczyć jej wysokość?
Renta rodzinna to świadczenie przysługujące osobom najbliższym po zmarłym, który pobierał emeryturę lub rentę z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego. Podstawę prawną stanowi art. 73 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 497). Wysokość renty rodzinnej zależy od dwóch czynników: liczby osób uprawnionych i świadczenia przysługującego zmarłemu w dniu śmierci.
Stawki procentowe renty rodzinnej
Zgodnie z art. 73 ust. 1 uEmerytur renta rodzinna wynosi: 85% podstawy wymiaru dla 1 osoby, 90% dla 2 osób, 95% dla 3 lub więcej osób. Podstawa wymiaru to kwota świadczenia (emerytury lub renty), które przysługiwało zmarłemu w dniu śmierci. Wysokość renty oblicza się jako odpowiedni procent tej podstawy.
Dodatek dla sierot zupełnych
Sieroty zupełne (dzieci, które straciły oboje rodziców) otrzymują stały dodatek w wysokości 200 zł miesięcznie (art. 76 ust. 1 pkt 2 uEmerytur). Dodatek ten doliczany jest do podstawowej kwoty renty rodzinnej i razem tworzy łączną rentę rodzinną wypłacaną sierocie.
Kto składa wniosek o rentę rodzinną
Wniosek o rentę rodzinną składa się w organie emerytalnym (ZUS lub organ emerytalny właściwy dla ubezpieczenia zmarłego). W przypadku małoletnich dzieci wniosek składa ich przedstawiciel ustawowy. Sieroty pełnoletnie składają wniosek osobiście. Do wniosku należy dołączyć akt zgonu, akt urodzenia dziecka, skrócony odpis aktu małżeństwa (jeśli dotyczy) oraz dokumentację potwierdzającą niezdolność do pracy (jeśli dotyczy).
Waloryzacja renty rodzinnej
Renty rodzinne podlegają corocznej waloryzacji od 1 marca każdego roku. Waloryzacja polega na podwyższeniu kwoty renty w oparciu o wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów. Dodatek dla sierot zupełnych (200 zł) nie podlega pełnej waloryzacji — jego waloryzacja jest ograniczona.
Często zadawane pytania — renta rodzinna
Ile wynosi renta rodzinna po zmarłym emerycie lub rencie?
Renta rodzinna wynosi od 85% do 95% świadczenia, które przysługiwało zmarłemu. Dokładna stawka zależy od liczby uprawnionych: 1 osoba = 85%, 2 osoby = 90%, 3 lub więcej = 95% podstawy wymiaru (art. 73 ust. 1 pkt 1–3 uEmerytur). Dodatkowo sieroty zupełne otrzymują stały dodatek w wysokości 200 zł miesięcznie (art. 76 ust. 1 pkt 2 uEmerytur).
Kto ma prawo do renty rodzinnej po zmarłym?
Prawo do renty rodzinnej przysługuje: małżonkowi (wdowie/wdowcowi), dzieciom (dzieciom własnym, przysposobionym i pasierbom), rodzicom — jeśli nie mają innych środków utrzymania. Dzieci zachowują prawo do renty do ukończenia 16. roku życia (lub 25. roku życia w przypadku nauki w szkole lub studiów, lub bezterminowo w przypadku całkowitej niezdolności do pracy).
Czy renta rodzinna przysługuje również po zmarłym rencie z tytułu częściowej niezdolności?
Tak. Renta rodzinna przysługuje również po zmarłym, który pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Podstawa wymiaru renty rodzinnej obliczana jest wtedy od kwoty renty częściowej. Wysokość renty rodzinnej zależy od tej podstawy i liczby uprawnionych osób (85%, 90% lub 95%).
Ile wynosi dodatek dla sierot zupełnych?
Sierota zupełna (dziecko, które straciło oboje rodziców) otrzymuje stały dodatek w wysokości 200 zł miesięcznie do renty rodzinnej (art. 76 ust. 1 pkt 2 uEmerytur). Dodatek jest naliczany automatycznie, jeśli wniosek o rentę rodzinną składa sierota zupełna. Kwota dodatku nie podlega waloryzacji w tym samym stopniu co podstawowa renta.
Czy wdowa/wdowiec traci rentę rodzinną po ponownym małżeństwie?
Tak. Zawarcie nowego małżeństwa przez wdowę lub wdowca powoduje ustanie prawa do renty rodzinnej. Jednak w przypadku rozwodu lub unieważnienia małżeństwa zmarłego,wdowa/wdowiec zachowuje prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Dzieci natomiast nie tracą prawa do rendy rodzinnej z powodu ponownego małżeństwa rodzica.