Sprawdź czy renta rodzinna ulegnie zmniejszeniu zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. 2024 poz. 497). Próg: 70% przeciętnego wynagrodzenia. Jeśli przychód przekracza próg — renta podlega zmniejszeniu.
Podstawa prawna
Zmniejszenie renty rodzinnej — art. 105 uSUS2
Art. 105 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych reguluje mechanizm zmniejszania renty rodzinnej w przypadku, gdy osoba uprawniona osiąga przychód przekraczający określony próg dochodowy. Przepis ten stanowi element zasady złotej kondygnacji — emeryci i renciści nie powinni być gorzej traktowani niż osoby pracujące, ale też nie powinni pobierać pełnej renty przy pełnym dochodzie z pracy.
Próg 70% przeciętnego wynagrodzenia
Podstawowy próg zmniejszenia renty rodzinnej wynosi 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W 2026 r. przeciętne wynagrodzenie wynosi ok. 8500 zł, co oznacza próg na poziomie ok. 5950 zł miesięcznie. Kalkulator stosuje te wartości jako wartości referencyjne.
Jak zmniejsza się renta?
W uproszczonym modelu kalkulatora, gdy przychód przekracza próg, renta rodzinna ulega zmniejszeniu do zera. W praktyce ZUS stosuje mechanizm stopniowy — im wyższy przychód powyżej progu, tym niższa renta (od 100% do 0%). Kalkulator ma charakter orientacyjny — dokładną wysokość zmniejszenia ustala ZUS na podstawie rocznego rozliczenia przychodu.
Kto jest uprawniony do renty rodzinnej?
Renta rodzinna przysługuje po zmarłym małżonku lub rodzicu — dzieciom (do określonego wieku), wdowcom i wdowcom (którzy wychowują dzieci lub osiągnęli odpowiedni wiek), a także innym osobom bliskim spełniającym warunki ustawowe. Wysokość renty zależy od liczby uprawnionych i stopnia niezdolności do pracy.
Zmniejszenie a zawieszenie
Renta rodzinna może być zmniejszona (gdy przychód przekracza próg) lub zawieszona (gdy przychód znacząco przekracza próg). Zawieszenie oznacza wstrzymanie wypłaty renty do czasu spadku przychodu. Różnica między zmniejszeniem a zawieszeniem zależy od indywidualnej sytuacji finansowej osoby uprawnionej i jest ustalana przez ZUS.
Często zadawane pytania — zmniejszenie renty rodzinnej
Kiedy renta rodzinna ulega zmniejszeniu?
Renta rodzinna ulega zmniejszeniu, jeśli osoba uprawniona osiąga miesięczny przychód przekracający 70% przeciętnego wynagrodzenia. Próg ten w 2026 r. wynosi ok. 5950 zł (70% × 8500 zł przeciętnego wynagrodzenia).
Czy próg 70% dotyczy wszystkich rencistów?
Próg 70% przeciętnego wynagrodzenia stosuje się do większości osób pobierających rentę rodzinną. Dla osób całkowicie niezdolnych do pracy lub wdów/wdowców w wieku przedemerytalnym próg może być wyższy (85% lub 100%).
Co to jest przeciętne wynagrodzenie w rozumieniu uSUS2?
Przeciętne wynagrodzenie to wartość ogłaszana przez Prezesa ZUS, odpowiadająca przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w gospodarce narodowej. W 2026 r. wynosi ona ok. 8500 zł — służy jako podstawa do obliczenia progów rentowych.
Czy renta zmniejsza się do zera?
Zgodnie z art. 105 ust. 1 uSUS2, gdy przychód przekracza próg, renta ulega zmniejszeniu. W uproszczonym modelu kalkulatora renta po zmniejszeniu = 0. W praktyce ZUS stosuje bardziej złożony mechanizm zmniejszania — od 100% do 0 w zależności od wysokości przychodu.
Czy renta rodzinna może być przywrócona?
Tak. Jeśli przychód osoby uprawnionej spadnie poniżej progu (np. z powodu utraty pracy, zmniejszenia etatu), renta może być przywrócona w pełnej wysokości na wniosek złożony do ZUS. Konieczne jest udokumentowanie spadku przychodu.