Oblicz wysokość emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. 2024 poz. 497). Formuła: 24% kwoty bazowej + 1,3% podstawy wymiaru × lata składkowe.
Podstawa prawna
Stawka emerytury — art. 53 uSUS2
Art. 53 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych precyzyjnie określa wzór na obliczenie wysokości emerytury z FUS. Jest to wzór dwuskładnikowy — część stała zależna od kwoty bazowej (kwoty referencyjnej) oraz część zmienna zależna od indywidualnego kapitału emerytalnego i stażu składkowego ubezpieczonego.
Część stała — 24% kwoty bazowej
Część stała emerytury wynosi zawsze 24% aktualnej kwoty bazowej. Kwota bazowa jest ustalana kwartalnie przez Prezesa ZUS na poziomie 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za III kwartał roku poprzedniego. Przykładowo przy kwocie bazowej 4500 zł część stała wynosi 1080 zł — jest to gwarantowane minimum dla każdej emerytury z FUS.
Część zmienna — 1,3% × podstawa × lata
Część zmienna emerytury zależy od trzech czynników: współczynnika 1,3%, podstawy wymiaru emerytury (czyli zgromadzonego kapitału) oraz liczby lat składkowych. Im wyższa podstawa wymiaru i dłuższy staż, tym wyższa część zmienna. Przy podstawie 300 000 zł i 35 latach składkowych część zmienna wynosi ok. 1 365 zł.
Podstawa wymiaru emerytury
Podstawa wymiaru emerytury to suma składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego (art. 25 uSUS2), powiększonych o kapitał początkowy dla osób objętych ubezpieczeniem przed 1999 r. i zwaloryzowanych zgodnie z ustawą. Podstawa ta stanowi bazę do wyliczenia części zmiennej emerytury.
Kwota bazowa a waloryzacja
Kwota bazowa podlega comiesięcznej waloryzacji wskaźnikowej — rośnie wraz ze wzrostem przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. Dzięki temu emerytura nie traci realnej wartości wskutek inflacji. Wskaźnik waloryzacji emerytur ogłaszany jest corocznie przez Prezesa ZUS.
Często zadawane pytania — stawka emerytury
Jak oblicza się emeryturę z FUS?
Emerytura = 24% kwoty bazowej + 1,3% podstawy wymiaru × (lata składkowe / 100). Część stała wynika z kwoty bazowej (ustalanej kwartalnie), część zmienna zależy od zgromadzonego kapitału i stażu składkowego.
Co to jest kwota bazowa emerytury?
Kwota bazowa to parametr ustalany kwartalnie przez Prezesa ZUS. Odpowiada 100% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej z III kwartału roku poprzedniego. Służy jako podstawa do obliczenia części stałej emerytury.
Czy część zmienna zależy od lat pracy?
Tak. Współczynnik 1,3% × podstawa wymiaru jest mnożony przez liczbę lat składkowych wyrażonych jako procent (np. 35 lat = 35%). Im dłuższy staż składkowy, tym wyższa część zmienna emerytury.
Czy można podnieść emeryturę po przejściu na nią?
Tak. Jeśli ubezpieczony kontynuuje pracę po przyznaniu emerytury i podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokość emerytury ulega ponownemu ustaleniu na podstawie art. 108 uSUS2 — co miesięcznie zwiększa świadczenie.
Ile wynosi aktualna kwota bazowa?
Kwota bazowa jest aktualizowana kwartalnie. W 2026 r. kwartalna kwota bazowa wynosi ok. 4500 zł. Aktualną wartość można sprawdzić na stronie ZUS lub w komunikatach Prezesa ZUS.