RuleCalc logoRuleCalc
art. 36 uGospNier

Oblicz szkodę oraz sprawdź czy przysługuje odpowiedzialność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego za naruszenie przepisów art. 34 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odpowiedzialność na zasadach ogólnych (art. 417 KC).

Ostatnia aktualizacja: 24. 4. 2026 · Ważne dla: 2026 · Wersja: 1.0.0

Podstawa prawna

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów przy zbyciu nieruchomości

Artykuł 36 ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadza szczególną odpowiedzialność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego za naruszenie przepisów art. 34 dotyczących pierwszeństwa w nabywaniu nieruchomości. Przepis ten stanowi implementację zasady ochrony praw nabywców, którym przysługują roszczenia wynikające z ustawy lub odrębnych przepisów.

W praktyce chodzi o sytuacje, w których organ administracji sprzedał nieruchomość osobie trzeciej mimo istnienia uprawnionego podmiotu, któremu przysługiwało pierwszeństwo nabycia. Taka sprzedaż stanowi naruszenie art. 34 ust. 1–5 i 7 ustawy i rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach ogólnych, o której mowa w art. 417 Kodeksu cywilnego.

Roszczenie odszkodowawcze przysługuje osobie, której prawo pierwszeństwa zostało naruszone. Wysokość szkody odpowiada różnicy między wartością rynkową nieruchomości w dniu naruszenia a ceną uzyskaną w wyniku procedury sprzedaży z naruszeniem przepisów. Wartość rynkową nieruchomości określa rzeczoznawca majątkowy na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego zgodnie z przepisami Działu IV ustawy.

Odpowiedzialność na zasadach ogólnych oznacza, że poszkodowany musi wykazać zawinione działanie lub zaniechanie organu, szkodę oraz związek przyczynowy między naruszeniem a szkodą. W przypadku jednostek samorządu terytorialnego roszczenia kieruje się wobec właściwej gminy, powiatu lub województwa.

Często zadawane pytania — odpowiedzialność Skarbu Państwa i JST

Kiedy Skarb Państwa lub JST ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów art. 34?

Zgodnie z art. 36 ustawy o gospodarce nieruchomościami Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego ponoszą odpowiedzialność na zasadach ogólnych, gdy naruszą przepisy art. 34 ust. 1–5 i 7 tej ustawy. Chodzi przede wszystkim o naruszenie pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości oraz obowiązków informacyjnych wobec uprawnionych podmiotów.

Na jakich zasadach opiera się odpowiedzialność Skarbu Państwa i JST?

Odpowiedzialność opiera się na zasadach ogólnych, co oznacza, że poszkodowany może dochodzić roszczeń na podstawie art. 417 Kodeksu cywilnego (odpowiedzialność deliktowa). Szkoda obejmuje przede wszystkim różnicę między ceną rynkową nieruchomości a ceną uzyskaną w wyniku procedury z naruszeniem przepisów.

Czym jest art. 34 ustawy o gospodarce nieruchomościami?

Art. 34 uGospNier określa podmioty, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości. Należą do nich osoby fizyczne i prawne, którym przysługują roszczenia o nabycie nieruchomości z mocy ustawy lub odrębnych przepisów. Naruszenie tych przepisów przez organ skutkuje odpowiedzialnością na zasadach ogólnych.

Jak obliczyć szkodę w przypadku naruszenia przepisów art. 34?

Szkoda obliczana jest jako różnica między wartością rynkową nieruchomości a ceną uzyskaną w wyniku procedury sprzedaży z naruszeniem przepisów. Wartość rynkową określa rzeczoznawca majątkowy na podstawie podejść porównawczego, dochodowego lub kosztowego, zgodnie z Działem IV ustawy.

Czy odpowiedzialność obejmuje tylko właściwy organ czy również ministra?

Art. 36 uGospNier obejmuje odpowiedzialnością zarówno właściwy organ (np. wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę), jak i ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa — w odniesieniu do nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1.

Powiązane kalkulatory