Prawo wodne przewiduje dwa główne tryby legalnego korzystania z wód: pozwolenie wodnoprawne (pełne postępowanie administracyjne) oraz zgłoszenie wodnoprawne (tryb uproszczony). Zgłoszenie jest znacznie szybsze i tańsze, ale stosuje się tylko do ściśle określonych kategorii działalności wymienionych w art. 394 ust. 1.

Katalog działań wymagających zgłoszenia

Art. 394 ust. 1 Prawo wodne zawiera zamknięty katalog sześciu kategorii działalności, które można podjąć na podstawie zgłoszenia (zamiast pozwolenia):

• Pomosty o szerokości do 3 m i długości do 25 m (suma elementów) — pkt 1
• Postój statków mieszkalnych lub usługowych na wodach płynących — pkt 2
• Napowietrzne linie energetyczne i telekomunikacyjne przez wody (nie śródlądowe drogi wodne) — pkt 3
• Kąpieliska i miejsca okazjonalnego kąpania, w tym na obszarze morza terytorialnego — pkt 4
• Trwałe odwadnianie wykopów budowlanych — pkt 5
• Roboty w wodach oraz inne roboty — pkt 6

Opłata za zgłoszenie

Art. 398 ust. 2 Prawo wodne określa opłatę za przyjęcie zgłoszenia wodnoprawnego w wysokości 87 zł. Opłata ta jest stała niezależnie od rodzaju działalności — każde zgłoszenie kosztuje tyle samo. Opłatę wnosi się przy składaniu zgłoszenia. Warto pamiętać, że brak opłaty = brak prawidłowego zgłoszenia.

Sprzeciw organu

Po złożeniu zgłoszenia organ (Dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich) ma 30 dni na wniesienie sprzeciwu. Sprzeciw jest możliwy, gdy zamierzone działanie jest sprzeczne z planem gospodarowania wodami, może pogorszyć stan wód lub utrudnić korzystanie z wód innym uprawnionym. Brak sprzeciwu w terminie oznacza zgodę — można przystąpić do działania.

Pozwolenie zamiast zgłoszenia

Jeśli planowane działanie nie mieści się w katalogu art. 394, konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Jest to pełne postępowanie administracyjne z możliwością odwołania, zazwyczaj trwające dłużej i bardziej kosztowne (opłaty zależą od rodzaju i skali działalności). Wątpliwości co do właściwego trybu warto rozwiać przed rozpoczęciem prac.