Kalkulator podatku od spadków i darowizn (PSD) oblicza należny podatek wg progresywnej skali podatkowej dla grup I (3–7%), II (7–12%) i III (12–20%). Uwzględnia kwoty wolne: 36 120 zł (Gr I), 27 090 zł (Gr II), 5 733 zł (Gr III) oraz kumulację nabyć z 5 lat (art. 9 ust. 2 i art. 15 ust. 1 uPSD, Dz.U. 2024 poz. 596).
Právní základ
- art. 15 ust. 1 ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2024 poz. 596) ↗
Účinné od: 1. 1. 2024
- art. 9 ust. 1 ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2024 poz. 596) ↗
Účinné od: 1. 1. 2024
Podatek od spadków i darowizn — jak obliczyć?
Podatek od spadków i darowizn (PSD) jest podatkiem od nieodpłatnych nabyć majątku — dziedziczenia, darowizn, zasiedzenia, nieodpłatnego zniesienia współwłasności i innych zdarzeń. Reguluje go ustawa z 28 lipca 1983 r. (Dz.U. 2024 poz. 596). Stawki są progresywne i zależą od grupy podatkowej nabywcy.
Grupy podatkowe PSD
Ustawa wyróżnia 3 grupy podatkowe (art. 14 uPSD):
- Grupa I: małżonek, zstępni, wstępni, pasierbowie, rodzeństwo, teść/teściowa, synowa/zięć — stawki 3–7%
- Grupa II: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów — stawki 7–12%
- Grupa III: pozostałe osoby — stawki 12–20%
Zerowa grupa podatkowa (art. 4a uPSD)
Małżonek, zstępni, wstępni, pasierbowie, rodzeństwo, ojczym i macocha mogą skorzystać z pełnego zwolnienia z PSD (tzw. zerowa grupa). Warunek: terminowe złożenie formularza SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego. Zwolnienie nie ma limitu kwoty — dotyczy całości nabycia.
Kumulacja nabyć z 5 lat (art. 9 ust. 2 uPSD)
Nabycia od tej samej osoby sumowane są z okresu ostatnich 5 lat. Jeśli w ciągu 5 lat od ojca otrzymałeś łącznie 40 000 zł (np. 20 000 + 20 000), podstawą opodatkowania jest 40 000 − 36 120 (kwota wolna Gr I) = 3 880 zł. Kalkulator uwzględnia tę kumulację.
Kiedy składa się deklarację SD-3?
Deklarację SD-3 (zeznanie podatkowe w sprawie PSD) składa się w ciągu miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego. Dla darowizn: od daty zawarcia umowy darowizny. Dla spadku: od daty uprawomocnienia się orzeczenia sądu lub sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza.
Często zadawane pytania — podatek od spadków i darowizn
Ile wynosi podatek od darowizny od rodziców?
Darowizna od rodziców należy do I grupy podatkowej. Kwota wolna wynosi 36 120 zł na 5 lat od tej samej osoby. Przy przekroczeniu — stawki: do 11 833 zł podstawy → 3%; 11 833–23 665 zł → 308,30 zł + 5%; powyżej 23 665 zł → 822,20 zł + 7%. Jednak jeśli złożysz SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy, możesz skorzystać z pełnego zwolnienia (art. 4a uPSD).
Jaka jest kwota wolna od podatku przy darowiźnie?
Kwoty wolne PSD w 2026 r. (art. 9 ust. 1 uPSD): Grupa I — 36 120 zł; Grupa II — 27 090 zł; Grupa III — 5 733 zł. Kwoty dotyczą sumy nabyć od tej samej osoby w ciągu 5 lat (kumulacja — art. 9 ust. 2 uPSD). Dla każdej osoby liczy się osobno.
Jak liczyć podatek od spadku przy dziedziczeniu ustawowym?
Przy dziedziczeniu ustawowym oblicz: (1) wartość nabytego majątku, (2) ustal grupę podatkową (stopień pokrewieństwa ze spadkodawcą), (3) odejmij kwotę wolną od sumy nabyć z 5 lat, (4) zastosuj skalę progresywną z art. 15 ust. 1 uPSD. Pamiętaj o możliwości pełnego zwolnienia dla zerowej grupy (art. 4a uPSD).
Czy trzeba płacić podatek od darowizny w kwocie 36 120 zł?
Nie — jeśli suma nabyć od tej samej osoby (Gr I) w ciągu 5 lat nie przekracza 36 120 zł, nie ma obowiązku podatkowego ani deklaracyjnego. Jednak jeśli należysz do grupy zerowej (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo) — dla bezpieczeństwa warto złożyć SD-Z2 i korzystać ze zwolnienia art. 4a (bez limitu kwoty).
Jak kumulacja darowizn wpływa na podatek PSD?
Nabycia od tej samej osoby sumują się przez 5 lat (art. 9 ust. 2 uPSD). Przykład: w 2022 r. otrzymałeś 20 000 zł od ojca, a w 2025 r. kolejne 20 000 zł. Suma = 40 000 zł > 36 120 zł (kwota wolna Gr I). Nadwyżka 3 880 zł podlega opodatkowaniu (3% × 3 880 = ok. 116 zł). Nasz kalkulator uwzględnia ten mechanizm.