Oblicz podatek od spadków i darowizn według grupy podatkowej I, II lub III. Zgodnie z art. 9 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2024 poz. 596) kwoty wolne wynoszą 36 120 zł (Gr I), 27 090 zł (Gr II) i 5 733 zł (Gr III), a stawki progresywne od 3% do 20%.
Podstawa prawna
- art. 9 ust. 1 ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2024 poz. 596) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2019
- art. 15 ust. 1 ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2024 poz. 596) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2019
Podatek od spadków i darowizn — jak to działa?
Podatek od spadków i darowizn (PSD) jest podatkiem lokalnym pobieranym od nabywców rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia ustawowego, darowizny, polecenia darczyńcy lub innej nieodpłatnej czynności rozporządzającej. Podstawa prawna: ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2024 poz. 596).
Grupy podatkowe
Podatnicy dzielą się na trzy grupy podatkowe, które determinują wysokość kwoty wolnej oraz stawki podatkowe. Grupa I obejmuje najbliższą rodzinę: małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych (rodzice, dziadkowie), rodzeństwo, pasierba oraz teścia/teściową. Grupa II to dalsza rodzina: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów. Grupa III to wszyscy pozostali nabywcy.
Kwoty wolne
Od 2019 roku kwoty wolne od podatku wynoszą: 36 120 zł dla Grupy I, 27 090 zł dla Grupy II i 5 733 zł dla Grupy III. Kwota wolna odliczana jest od podstawy opodatkowania, którą stanowi wartość nabytych rzeczy i praw pomniejszona o ewentualne długi i ciężary.
Skale progresywne
Podatek oblicza się metodą progresywną, stosując trzy progi podatkowe ustalone rozporządzeniem Ministra Finansów. Dla Grupy I stawki wynoszą 3% (do 11 833 zł), 5% (11 833–23 665 zł) i 7% (powyżej 23 665 zł). Dla Grupy II: 7%, 9% i 12%. Dla Grupy III: 12%, 16% i 20%.
Kumulacja darowizn
Od 2019 roku darowizny i spadki nabyte od tej samej osoby w ciągu 5 lat sumują się przy obliczaniu podstawy opodatkowania. Oznacza to, że kwota wolna odliczana jest tylko raz, a każda kolejna darowizna zwiększa podstawę opodatkowania. Kalkulator uwzględnia to przez pole „Suma nabytych składników od tej samej osoby w ciągu 5 lat".
Kto nie płaci podatku PSD?
- Małżonek, zstępni i wstępni przy nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia ustawowego — zwolnienie z art. 16a pkt 1 uPSD
- Nabywcy w Grupie I, gdy wartość nabycia nie przekracza kwoty wolnej 36 120 zł
- Darowizny na cele działalności charytatywnej i pożytku publicznego
Często zadawane pytania — podatek od spadków i darowizn
Ile wynosi podatek od darowizny od rodziców?
Darowizna od rodziców (Grupa I) korzysta z kwoty wolnej 36 120 zł. Przy darowiznie 50 000 zł podstawa opodatkowania wynosi 13 880 zł, a podatek to ok. 411 zł. Stawki dla Grupy I: 3% do 11 833 zł, 5% w drugim progu, 7% powyżej 23 665 zł.
Jaka jest kwota wolna od podatku przy darowiznie?
Kwota wolna zależy od grupy podatkowej: Grupa I — 36 120 zł, Grupa II — 27 090 zł, Grupa III — 5 733 zł. Kwota wolna odliczana jest od wartości nabycia. Podstawa opodatkowania = max(0; wartość nabycia + suma poprzednich 5 lat − kwota wolna).
Jak liczyć podatek od spadku przy dziedziczeniu ustawowym?
Przy dziedziczeniu ustawowym spadkobierca określa grupę podatkową na podstawie pokrewieństwa ze spadkodawcą. Następnie stosuje się odpowiednią skalę podatkową. Podatek oblicza się od podstawy opodatkowania (po odliczeniu kwoty wolnej), stosując progresywne stawki art. 15 ust. 1 uPSD.
Czy trzeba płacić podatek od darowizny w kwocie 36 120 zł?
Nie. Darowizna do wysokości kwoty wolnej (36 120 zł dla Grupy I) jest całkowicie zwolniona z podatku. Dopiero nadwyżka ponad kwotę wolną podlega opodatkowaniu według progresywnej skali podatkowej.
Jak kumulacja darowizn wpływa na podatek PSD?
Od 2019 roku obowiązuje zasada łączenia darowizn od tej samej osoby w ciągu 5 lat. Wszystkie darowizny nabyte w ciągu 5 lat sumują się, a kwota wolna odliczana jest tylko raz. W kalkulatorze należy podać łączną sumę nabytych składników w polu „Suma poprzednich 5 lat".