Kalkulator przedstawia termin 7 dni określony w art. 1801 Kodeksu pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465). Zgodnie z tym przepisem pracownik jest obowiązany zawiadomić pracodawcę o nieobecności spowodowanej działaniem siły wyższej w ciągu 7 dni od jej wystąpienia, chyba że strony uzgodniły inny termin.
Podstawa prawna
- art. 1801 Kodeks pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) ↗
Obowiązuje od: 21. 4. 2023
Termin zawiadomienia o nieobecności spowodowanej siłą wyższą
Artykuł 1801 Kodeksu pracy został dodany do KP w ramach nowelizacji z 2023 roku, wprowadzającej regulacje dotyczące pracy zdalnej i elastycznych form zatrudnienia. Przepis ten stanowi odpowiedź legislatora na potrzebę uregulowania sytuacji, w których pracownik nie może stawić się do pracy z powodu zdarzeń od niego niezależnych, określanych mianem siły wyższej.
Pojęcie sily wyzszej w prawie pracy
Siła wyższa w rozumieniu art. 1801 KP obejmuje zdarzenia zewnętrzne, nieprzewidywalne i niezależne od woli pracownika, które uniemożliwiają mu wykonywanie pracy. Pojęcie to nie jest zdefiniowane expressis verbis w przepisach KP, dlatego stosuje się wykładnię systemową z uwzględnieniem orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz praktyki sądowej. Za siłę wyższą uznaje się przede wszystkim klęski żywiołowe (powodzie, pożary, trzęsienia ziemi), awarie infrastruktury krytycznej (blackouty, awarie sieci teleinformatycznych), a także nagłe zdarzenia losowe dotykające pracownika lub jego najbliższej rodziny.
Termin 7 dni — ratio legis
Wprowadzenie 7-dniowego terminu (a nie 8-dniowego jak w art. 180 KP) odzwierciedla specyfikę sytuacji kryzysowych, w których pracownik może mieć utrudniony dostęp do środków komunikacji. Jednocześnie termin ten jest wystarczająco krótki, aby pracodawca mógł odpowiednio zorganizować proces pracy w zastępstwie. W praktyce wielu pracodawców przewiduje w regulaminach pracy procedury zawiadamiania o sile wyższej, które uwzględniają możliwość kontaktu telefonicznego lub mailowego.
Relacja do art. 180 i 1821a KP
Artykuł 1801 KP ma charakter lex specialis w stosunku do art. 180 KP. Oznacza to, że w przypadku nieobecności spowodowanej siłą wyższą stosuje się wyłącznie 7-dniowy termin z art. 1801, natomiast dla pozostałych przypadków nieobecności (choroba, wypadek, opieka) pozostaje w mocy 8-dniowy termin z art. 180 KP. Równolegle art. 1821a KP reguluje odrębny przypadek nieobecności związanej z opieką nad dzieckiem do lat 8 w przypadku zamknięcia placówki oświatowej.
Często zadawane pytania — termin z art. 1801 KP
Co oznacza termin 7 dni z art. 1801 Kodeksu pracy?
Zgodnie z art. 1801 Kodeksu pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465), pracownik jest obowiązany zawiadomić pracodawcę o przyczynie nieobecności spowodowanej działaniem siły wyższej w ciągu 7 dni od jej wystąpienia. Siła wyższa obejmuje zdarzenia losowe, katastrofy, klęski żywiołowe lub nagłe awarie, które uniemożliwiają pracownikowi stawienie się do pracy.
Czym art. 1801 KP różni się od art. 180 KP?
Artykuł 1801 KP wprowadza szczególną regulację dla nieobecności spowodowanej siłą wyższą, skracając termin zawiadomienia do 7 dni (w porównaniu z 8 dniami w art. 180 KP dla zwykłych nieobecności). Jest to rozwiązanie uproszczone, uwzględniające praktyczne trudności, jakie mogą wystąpić przy powiadamianiu pracodawcy w sytuacjach kryzysowych.
Jakie zdarzenia kwalifikują się jako sila wyzsza w rozumieniu art. 1801 KP?
Za siłę wyższą w rozumieniu art. 1801 KP uznaje się zdarzenia zewnętrzne, nieprzewidywalne i niezależne od woli pracownika, które uniemożliwiają wykonywanie pracy. Mogą to być: powodzie, pożary, trzęsienia ziemi, awarie infrastruktury, blackouty energetyczne, Epidemie lub pandemie, a także nagłe i poważne wypadki losowe dotykające pracownika lub jego najbliższej rodziny.
Czy mozna poinformowac pracodawce pozniej niz 7 dni?
Przepis art. 1801 KP przewiduje możliwość uzgodnienia z pracodawcą innego terminu zawiadomienia, podobnie jak art. 180 KP. Strony mogą w umowie o pracę, regulaminie pracy lub w drodze indywidualnego porozumienia ustalić termin odrębny od 7 dni, biorąc pod uwagę specyfikę stanowiska i możliwości komunikacyjne pracownika.
Czy w przypadku sily wyzszej przysluguje wynagrodzenie za czas nieobecnosci?
Nieobecność spowodowana siłą wyższą nie jest klasyczną nieobecnością usprawiedliwioną w rozumieniu art. 180 KP, lecz odrębną kategorią prawną. Zgodnie z przepisami o czasie pracy, pracownikowi może przysługiwać wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy w przypadku powołania siły wyższej, przy czym pracodawca może odmówić wypłaty, jeśli pracownik nie dopełnił obowiązku zawiadomienia w terminie 7 dni.