Sprawdź czy zabezpieczenie roszczenia upadło. Zgodnie z art. 757 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1568) upadek zabezpieczenia następuje po upływie 2 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia, chyba że w orzeczeniu został określony dłuższy termin.
Podstawa prawna
- art. 757 § 1 Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1568) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2024
Upadek zabezpieczenia — termin 2 miesięcy
Upadek zabezpieczenia jest instytucją prawną regulującą automatyczny koniec okresu obowiązywania zabezpieczenia roszczenia. Zgodnie z art. 757 § 1 KPC zabezpieczenie upada z mocy prawa po upływie 2 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia, bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia przez sąd.
Podstawa prawna — art. 757 § 1 KPC
Art. 757 § 1 KPC stanowi: „Upadek zabezpieczenia następuje po upływie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia, chyba że w orzeczeniu został określony dłuższy termin." Przepis ten ustanawia domyślny termin trwania zabezpieczenia, który może być zmieniony postanowieniem sądu w zależności od charakteru sprawy.
Automatyczność upadku
Upadek zabezpieczenia następuje z mocy prawa (ipso iure), co oznacza, że nie wymaga wydania żadnego postanowienia przez sąd. Strony są zobowiązane same monitorować upływ terminu i podjąć odpowiednie działania (przedłużenie, nowe zabezpieczenie, wszczęcie egzekucji) przed jego upływem.
Wyjątek — dłuższy termin w orzeczeniu
- Sąd może określić dłuższy termin: np. 3, 6 lub 12 miesięcy, jeśli charakter sprawy tego wymaga
- Termin w orzeczeniu jest wiążący: strony muszą stosować się do niego
- Brak terminu = 2 miesiące: domyślnie zabezpieczenie trwa 2 miesiące
- Skrócenie terminu: sąd może również określić termin krótszy niż 2 miesiące
Skutki upadku zabezpieczenia
Po upadku zabezpieczenia: środki wpłacone na rachunek sądowy podlegają zwrotowi, egzekucja prowadzona na podstawie zabezpieczenia staje się bezskuteczna, strona musi złożyć nowy wniosek o zabezpieczenie jeśli nadal potrzebuje ochrony, a koszty zabezpieczenia (opłata sądowa) nie podlegają zwrotowi.
Przykłady obliczania upadku
- 1 miesiąc od uprawomocnienia — zabezpieczenie jeszcze obowiązuje
- 2 miesiące od uprawomocnienia — upadek (dokładnie na granicy)
- 3 miesiące od uprawomocnienia — upadek zabezpieczenia
- 6 miesięcy od uprawomocnienia — upadek zabezpieczenia
Często zadawane pytania — upadek zabezpieczenia
Kiedy następuje upadek zabezpieczenia?
Zgodnie z art. 757 § 1 KPC upadek zabezpieczenia następuje po upływie 2 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia, chyba że w orzeczeniu został określony dłuższy termin. Jest to termin automatyczny — nie wymaga wydawania żadnego postanowienia przez sąd.
Czy orzeczenie może określać inny termin upadku zabezpieczenia?
Tak, art. 757 § 1 KPC stanowi wprost „chyba że w orzeczeniu został określony dłuższy termin". Sąd może więc w postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia wskazać dłuższy termin, np. 3 lub 6 miesięcy, jeśli charakter sprawy tego wymaga.
Co dzieje się z zabezpieczeniem po jego upadku?
Po upadku zabezpieczenia środki wpłacone na rachunek sądowy (kaucja) podlegają zwrotowi osobie która je złożyła, o ile nie zachodzą przesłanki do ich przepadku na rzecz Skarbu Państwa. Upadek zabezpieczenia oznacza również, że egzekucja prowadzona na jego podstawie staje się bezprzedmiotowa.
Czy upadek zabezpieczenia oznacza przegranie sprawy?
Nie, upadek zabezpieczenia nie jest jednoznaczny z przegraniem sprawy głównej. Zabezpieczenie ma charakter tymczasowy i służy ochronie interesów strony w trakcie trwania postępowania. Upadek zabezpieczenia oznacza jedynie, że ochrona ta przestała obowiązywać z upływem terminu, a nie że roszczenie jest niesłuszne.
Czy można przedłużyć termin zabezpieczenia?
Tak, przed upływem terminu upadku zabezpieczenia (2 miesięcy) strona może złożyć wniosek o przedłużenie terminu lub o udzielenie nowego zabezpieczenia. Sąd rozpoznaje taki wniosek biorąc pod uwagę aktualny stan sprawy i zasadność dalszej ochrony.
Czy upadek zabezpieczenia wpływa na koszty postępowania?
Upadek zabezpieczenia nie wpływa bezpośrednio na koszty postępowania. Strona która uzyskała zabezpieczenie ponosi jedynie koszty związane z jego udzieleniem (opłata sądowa od wniosku o zabezpieczenie). Przegranie sprawy głównej może jednak skutkować obowiązkiem zwrotu kosztów stronie przeciwnej.