Zgodnie z art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. 2024 poz. 1061) przesłanki rozwodu określają warunki, przy których sąd może orzec rozwód. Są to trzy podstawowe przesłanki ustawowe, które muszą być spełnione lub stwierdzone przez sąd.
Podstawa prawna
- art. 56 Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2024
Trzy przesłanki rozwodu — co mówi art. 56 KRO?
Artykuł 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi podstawową normę prawną regulującą rozwód w Polsce. Przesłanki rozwodu to warunki, które muszą zostać stwierdzone przez sąd okręgowy, aby wydać wyrok rozwodowy. Każda z trzech przesłanek odnosi się do innego aspektu relacji małżeńskiej i wymaga indywidualnej oceny.
Przesłanka zupełnego i trwałego rozbicia małżeństwa
Główną przesłanką rozwodu jest zupełne i trwałe rozbicie małżeństwa. Oznacza to, że między małżonkami ustały więzi psychiczne, fizyczne i gospodarcze. Sąd bada, czy strony prowadzą wspólne życie, czy dzielą sypialnię i stół, czy wspólnie wychowują dzieci. Rozbicie musi być trwałe — czyli nieodwracalne, bez widoków na poprawę relacji.
Przesłanka oczywiście nieuzasadnionego żądania
Drugi przypadek dotyczy sytuacji, gdy jeden małżonek domaga się rozwodu, a drugi chce utrzymać małżeństwo. Sąd może orzec rozwód mimo sprzeciwu, jeśli z okoliczności wynika, że żądanie jednego z małżonków jest oczywiście nieuzasadnione. Jest to wyjątkowa sytuacja, w której dalsze trwanie małżeństwa jest niemożliwe z przyczyn obiektywnych.
Rozwód z winy i bez winy
W przypadku orzekania rozwodu sąd może stwierdzić wyłączną winę jednego z małżonków lub uznać, że rozwód nastąpił bez winy obu stron. Rozwód z winy wpływa na alimenty, przede wszystkim na obowiązek jednego z małżonków do świadczeń na rzecz drugiego. Przyczyną winy może być np. zdrada, alkoholizm, porzucenie.
Uprawnienia sądu w sprawach rozwodowych
Sąd rozpoznający sprawę rozwodową ma również obowiązek rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi i kontaktach z nimi, alimentach oraz sposobie podziału majątku wspólnego. W tym zakresie obowiązuje zasada, że dobro dzieci jest najważniejsze. W przypadku braku zgody między rodzicami, sąd orzeka o miejscu zamieszkania dzieci.
Często zadawane pytania — przesłanki rozwodu
Jakie są trzy przesłanki rozwodu według art. 56 KRO?
Art. 56 KRO określa przesłanki rozwodu w paragrafie 1: rozwód jest dopuszczalny gdy małżeństwo jest zupełnie i trwale rozbite, oraz w wyjątkowych przypadkach gdy żądanie jednego z małżonków jest oczywiście nieuzasadnione.
Co oznacza zupełne i trwałe rozbicie małżeństwa?
Zupełne i trwałe rozbicie małżeństwa oznacza, że ustały więzi duchowe, materialne i fizyczne między małżonkami i nie ma widoków na ich przywrócenie. Sąd bada to przez pryzmat wspólnego życia, uczuciowego związku i współdziałania w sprawach rodzinnych.
Czy samo żądanie jednego z małżonków wystarczy do rozwodu?
Nie. Zgodnie z art. 56 KRO samo żądanie jednego z małżonków nie wystarczy. Potrzebne jest stwierdzenie, że małżeństwo jest zupełnie i trwale rozbite. Drugi małżonek może domagać się utrzymania małżeństwa, wtedy rozwód jest możliwy tylko w wyjątkowych przypadkach.
Czy rozwód może być orzeczony w przypadku winy jednego z małżonków?
Tak. Sąd może orzec rozwód z winy jednego z małżonków, jeśli drugi małżonek żądał orzeczenia rozwodu i nie wyraził zgody na utrzymanie małżeństwa, mimo że jest ono zupełnie i trwale rozbite. Orzeczenie winy wpływa na alimenty i podział majątku.
Jak długo trwa sprawa rozwodowa?
Sprawa rozwodowa trwa średnio od kilku miesięcy do roku. Termin zależy od liczby rozpraw, stanowiska stron i zawiłości sprawy. Sąd может nakazać mediacje, jeśli są małoletnie dzieci i konieczne jest uregulowanie władzy rodzicielskiej.