Sprawdź obowiązek przedstawienia świadectw pochodzenia OZE do umorzenia. Zgodnie z art. 188 ust. 1-3 ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2024 poz. 361) odbiorcy przemysłowi, przedsiębiorstwa energetyczne i odbiorcy końcowi muszą przedstawić świadectwa, jeśli ich roczne zużycie energii przekracza próg zwolnienia.
Podstawa prawna
- art. 188 ustawa o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2024 poz. 361) ↗
Obowiązuje od: 12. 4. 2024
Umorzenie świadectw pochodzenia OZE — kto i kiedy?
System świadectw pochodzenia energii ze źródeł odnawialnych stanowi jeden z najważniejszych mechanizmów wsparcia OZE w Polsce. Wprowadzony ustawą o odnawialnych źródłach energii z 2015 r., system ten zobowiązuje określone podmioty do posiadania i umorzenia świadectw potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych.
Kto jest zobowiązany do umorzenia świadectw?
Obowiązek przedstawienia świadectw pochodzenia do umorzenia ciąży na kilku kategoriach podmiotów, określonych w art. 188 ustawy o OZE. Są to przede wszystkim odbiorcy przemysłowi — przedsiębiorstwa prowadzące działalność przemysłową, których zużycie energii elektrycznej w procesach technologicznych przekracza określony próg. Drugą grupą są przedsiębiorstwa energetyczne prowadzące obrót energią elektryczną. Trzecią grupą są odbiorcy końcowi zużywający energię na własne potrzeby.
Próg zwolnienia z obowiązku
Kluczowym parametrem jest roczny próg zwolnienia. Od 2022 r. próg ten wynosi 100 MWh/rok. Oznacza to, że podmioty zużywające rocznie więcej niż 100 MWh energii elektrycznej muszą przedstawić świadectwa pochodzenia do umorzenia. Nadwyżka ponad próg (zużycie minus 100 MWh) stanowi podstawę do określenia liczby świadectw, jakie podmiot musi posiadać.
Jak kupować i umarzać świadectwa?
Świadectwa pochodzenia można nabyć na Towarowej Giełdzie Energii (TGE) lub w transakcjach bilateralnych. Po zakupie świadectwo należy przedstawić do umorzenia właściwemu operatorowi systemu elektroenergetycznego w wyznaczonym terminie kwartalnym. Terminy umorzenia są ściśle określone — opóźnienie może skutkować karami nakładanymi przez Prezesa URE.
Kary za brak świadectw
Za brak przedstawienia wymaganej liczby świadectw do umorzenia w terminie Prezes URE nakłada karę pieniężną. Kara obliczana jest jako iloczyn liczby brakujących świadectw i średniej ceny świadectw z poprzedniego kwartału. Kary stanowią dodatkowe obciążenie finansowe i są jednym z argumentów przemawiających za inwestowaniem we własne źródła OZE lub zakupem świadectw z wyprzedzeniem.
Często zadawane pytania — umorzenie świadectw OZE
Kto musi przedstawić świadectwa pochodzenia OZE do umorzenia?
Z obowiązkiem przedstawienia świadectw pochodzenia energii ze źródeł odnawialnych do umorzenia muszą liczyć się: odbiorcy przemysłowi (zużywający energię w procesach przemysłowych), przedsiębiorstwa energetyczne (prowadzące obrót energią elektryczną) oraz odbiorcy końcowi, którzy przekraczają roczny próg zużycia energii elektrycznej wynoszący 100 MWh/rok. Podstawa prawna: art. 188 ust. 1-3 ustawy o OZE (Dz.U. 2024 poz. 361).
Jaki jest próg zużycia energii zwalniający z obowiązku?
Roczny próg zwolnienia z obowiązku posiadania świadectw pochodzenia OZE wynosi 100 MWh/rok i obowiązuje od 2021 r. Dla lat 2015-2020 próg ten wynosił 0 MWh, co oznacza, że praktycznie wszyscy odbiorcy przemysłowi byli zwolnieni. Od 2022 r. próg został podniesiony do 100 MWh, co oznacza, że podmioty zużywające powyżej 100 MWh rocznie muszą przedstawić świadectwa do umorzenia.
Co oznacza umorzenie świadectwa pochodzenia?
Umorzenie świadectwa pochodzenia to jego wycofanie z obiegu po zrealizowaniu obowiązku, czyli potwierdzeniu, że energia elektryczna pochodzi ze źródeł odnawialnych. Umorzenie następuje poprzez złożenie świadectwa w wyznaczonym terminie u właściwego operatora systemu elektroenergetycznego. Po umorzeniu świadectwo traci ważność i nie może być ponownie przedmiotem obrotu.
Czy świadectwa można kupić na giełdzie?
Tak, świadectwa pochodzenia energii ze źródeł odnawialnych mogą być przedmiotem obrotu na Towarowej Giełdzie Energii (TGE) lub poza giełdą — w transakcjach bilateralnych. Przedsiębiorstwa, które nie wytwarzają własnej energii z OZE, mogą kupić świadectwa na rynku, aby wywiązać się z obowiązku umorzenia. Ceny świadectw kształtują się na podstawie popytu i podaży.
Jakie są kary za brak świadectw?
Za brak przedstawienia wymaganej ilości świadectw pochodzenia do umorzenia w wyznaczonym terminie Prezes URE nakłada karę pieniężną. Kara ta stanowi iloczyn liczby brakujących świadectw i średniej ceny świadectw z poprzedniego kwartału. Kary te stanowią dodatkowe źródło finansowania rozwoju OZE i są terminowe — naliczane kwartalnie.