Oblicz exit tax — podatek od niezrealizowanych zysków przy zmianie rezydencji podatkowej lub transferze składnika majątku poza Polskę. Zgodnie z art. 30da ustawy o PIT (Dz.U. 2024 poz. 226) obowiązują dwie stawki: 19% gdy ustalana jest wartość podatkowa lub 3% gdy wartości podatkowej nie można ustalić.
Podstawa prawna
- art. 30da ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2024 poz. 226) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2019
- art. 30dd ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2024 poz. 226) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2019
Exit tax — podatek od niezrealizowanych zysków
Exit tax to podatek nakładany na osoby fizyczne, które przenoszą miejsce zamieszkania za granicę lub transferują składniki majątku poza Polskę. Regulowany przez art. 30da–30dd ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2024 poz. 226), obowiązuje od 2019 roku jako implementacja dyrektywy ATAD (Anti-Tax Avoidance Directive).
Dwie stawki exit tax
Ustawa przewiduje dwie stawki w zależności od możliwości ustalenia wartości podatkowej składnika majątku. Stawka 19% — stosowana gdy można ustalić wartość podatkową (np. koszt historyczny nabycia akcji) — naliczana jest od nadwyżki wartości rynkowej nad wartością podatkową, czyli od faktycznie niezrealizowanego zysku. Stawka 3% — gdy wartości podatkowej nie można ustalić — naliczana jest od pełnej wartości rynkowej składnika majątku.
Zdarzenia wyzwalające exit tax
Obowiązek podatkowy powstaje w następujących sytuacjach: zmiana miejsca zamieszkania z Polski do innego kraju (zmiana rezydencji podatkowej), przeniesienie składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą z polskiego zakładu do zakładu zagranicznego, a także likwidacja polskiego zakładu przy jednoczesnym przeniesieniu majątku za granicę.
Próg 4 000 000 zł dla majątku osobistego
Zgodnie z art. 30dd ust. 2 uPIT, w przypadku majątku osobistego (niezwiązanego z działalnością gospodarczą) exit tax stosuje się wyłącznie gdy łączna wartość rynkowa przenoszonych składników majątku przekracza 4 000 000 zł. Ten próg chroni zwykłych podatników przed opodatkowaniem przy emigracji z niewielkim majątkiem.
Terminy i raty
Podatnik musi złożyć zawiadomienie do urzędu skarbowego w ciągu 7 dni od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu zdarzenia. Rezydenci UE i EOG mogą zapłacić exit tax w ratach — maksymalnie przez 5 lat — co zmniejsza obciążenie płynnościowe.
Przykłady obliczenia exit tax
- Akcje nabyte za 600 000 zł, wartość rynkowa 1 000 000 zł → podstawa 400 000 zł × 19% = 76 000 zł
- Aktywa bez ustalonej wartości podatkowej, wartość 500 000 zł → 500 000 × 3% = 15 000 zł
- Wartość rynkowa niższa od podatkowej → podstawa = 0 zł, podatek = 0 zł
Często zadawane pytania — exit tax
Kogo dotyczy exit tax w Polsce?
Exit tax (podatek od niezrealizowanych zysków) dotyczy osób fizycznych, które przenoszą miejsce zamieszkania za granicę (zmiana rezydencji podatkowej) lub transferują składnik majątku poza Polskę — np. akcje, udziały w spółkach czy nieruchomości. Obowiązuje od 2019 roku na podstawie art. 30da ustawy o PIT (Dz.U. 2024 poz. 226). Podatek obejmuje wyłącznie składniki majątku o wartości rynkowej przekraczającej 4 000 000 zł w przypadku majątku osobistego.
Czym różni się stawka 19% od stawki 3% przy exit tax?
Stawka 19% stosowana jest, gdy można ustalić wartość podatkową składnika majątku (art. 30da ust. 1 pkt 1 uPIT). Podstawą opodatkowania jest wtedy nadwyżka wartości rynkowej nad wartością podatkową. Stawka 3% stosowana jest, gdy nie można ustalić wartości podatkowej — podstawą opodatkowania jest pełna wartość rynkowa składnika majątku (art. 30da ust. 1 pkt 2 uPIT).
Co to jest wartość podatkowa składnika majątku?
Wartość podatkowa to wartość przyjęta dla celów podatkowych, np. niezamortyzowana wartość środka trwałego, koszt historyczny nabycia akcji lub udziałów, wartość nieruchomości pomniejszona o dokonane odpisy. Jeśli wartość rynkowa jest wyższa od podatkowej, różnica stanowi dochód z niezrealizowanych zysków opodatkowany exit tax.
Kiedy należy zapłacić exit tax i jak złożyć zawiadomienie?
Obowiązek podatkowy powstaje w dniu poprzedzającym zmianę rezydencji lub przeniesienie składnika majątku poza Polskę. Podatnik zobowiązany jest złożyć zawiadomienie (PIT-NZ) do urzędu skarbowego w terminie 7 dni od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zdarzenie wyzwalające. Podatek można zapłacić jednorazowo lub w ratach (max. 5 lat dla rezydentów UE/EOG).
Czy exit tax dotyczy nieruchomości?
Tak, exit tax może dotyczyć nieruchomości, jeśli są transferowane poza Polskę lub właściciel zmienia rezydencję podatkową. Jednak w przypadku nieruchomości zlokalizowanych w Polsce, Polska zachowuje prawo do opodatkowania dochodów z ich zbycia na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, co może wpływać na wymiar exit tax.