Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1251) reguluje kwestie sygnalizacji drogowej w art. 6. Przepis ten określa, komu przysługuje uprawnienie do dawania poleceń lub sygnałów uczestnikom ruchu drogowego. Jest to fundament bezpieczeństwa na polskich drogach, umożliwiający skuteczne zarządzanie ruchem w różnych sytuacjach — od zwykłych kontroli drogowych po zabezpieczenie przemarszów wojskowych.

Kto może dawać polecenia i sygnały

Lista podmiotów uprawnionych do dawania poleceń lub sygnałów jest szeroka i dokładnie określona w art. 6 ust. 1 PrDrog. Obejmuje ona funkcjonariuszy służb mundurowych: policjanta, żołnierza Żandarmerii Wojskowej lub wojskowego organu porządkowego, funkcjonariusza Straży Granicznej, inspektora Inspekcji Transportu Drogowego oraz umundurowanego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej. Każdy z tych podmiotów ma określony zakres kompetencji związany ze swoją służbą — np. policjant kieruje ruchem na wszystkich drogach, natomiast inspektor ITD kontroluje pojazdy ciężarowe.

Osoby działające w imieniu zarządcy drogi

Artykuł 6 ust. 1 pkt 5 PrDrog wprowadza szczególnie istotną kategorię osób uprawnionych: osobę działającą w imieniu zarządcy drogi lub osobę wykonującą roboty na drodze na zlecenie lub za zgodą zarządcy drogi. W praktyce oznacza to, że podczas robót drogowych robotnicy zatrudnieni przez wykonawcę mogą kierować ruchem na podstawie upoważnienia zarządcy drogi. Wymaga to jednak odpowiedniego oznakowania miejsca robót zgodnie z przepisami dotyczącymi organizacji ruchu.

Bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię

Artykuł 6 ust. 1 pkt 6 PrDrog wprowadza uprawnienie dla osoby nadzorującej bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię w wyznaczonym miejscu. Są to zazwyczaj opiekunowie lub wolontariusze zatrudnieni przy szkołach, przedszkolach i placówkach opiekuńczych. Osoby te mogą wydawać polecenia kierującym pojazdami, aby zatrzymali się i umożliwili dzieciom bezpieczne przejście przez jezdnię. Jest to szczególnie ważne w kontekście bezpieczeństwa najmłodszych uczestników ruchu drogowego.

Autobus szkolny

Kierujący autobusem szkolnym korzysta z uprawnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 7 PrDrog, które pozwala mu dawać sygnały w miejscach postoju związanych z przewozem dzieci. Takie rozwiązanie zwiększa bezpieczeństwo przy wsiadaniu i wysiadaniu dzieci z autobusu — kierujący może np. zatrzymać ruch w jednym kierunku, aby dzieci bezpiecznie przedostały się na chodnik po drugiej stronie jezdni. Jest to rozwiązanie szczególnie istotne na drogach z ruchem tranzytowym.