RuleCalc logoRuleCalc
art. 81 ust. 1 i ust. 10 uSwOZ

Oblicz podstawę wymiaru składki zdrowotnej dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2024 poz. 146) podstawa wynosi przychód minus koszty uzyskania, nie mniej jednak niż 381,50 zł miesięcznie.

Ostatnia aktualizacja: 26. 4. 2026 · Ważne dla: 2025 · Wersja: 1.0.0

Podstawa prawna

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej — jak to działa?

Osoby prowadzące działalność gospodarczą obowiązkowo opłacają składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Podstawa wymiaru tej składki jest ustalana na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (uSwOZ, Dz.U. 2024 poz. 146). Podstawa ta wynosi różnicę między przychodem z działalności a kosztami uzyskania tego przychodu.

Czym jest przychód i koszty uzyskania?

Przychód z działalności gospodarczej to wszelkie wpływy z tytułu wykonywanej działalności, przed odliczeniem kosztów. Zalicza się do nich przychody ze sprzedaży towarów, usług, a także inne przychody związane z działalnością. Koszty uzyskania przychodu to wydatki faktycznie poniesione w celu uzyskania przychodu — mogą to być koszty zakupu materiałów, wynajmu, wynagrodzeń, amortyzacji środków trwałych i wiele innych.

Minimalna podstawa — dlaczego jest ważna?

Nawet jeśli w danym miesiącu przychód jest bardzo niski lub koszty są wyższe od przychodu, składka zdrowotna nie może być niższa niż od kwoty 381,50 zł. Jest to minimalna podstawa wymiaru składki, wprowadzona art. 81 ust. 10 uSwOZ. Oznacza to, że minimalna składka zdrowotna wynosi 381,50 zł × 9% = 34,34 zł miesięcznie. Przepis ten chroni system ubezpieczenia zdrowotnego przed zbyt niskimi wpłatami.

Przykłady obliczeń

Przykład 1: Przychód 10 000 zł, koszty 2 500 zł. Podstawa = 10 000 − 2 500 = 7 500 zł. Składka = 7 500 × 9% = 675 zł.

Przykład 2: Przychód 5 000 zł, koszty 4 000 zł. Podstawa = 5 000 − 4 000 = 1 000 zł. Składka = 1 000 × 9% = 90 zł.

Przykład 3: Przychód 500 zł, koszty 400 zł. Podstawa = max(500 − 400, 381,50) = 381,50 zł. Składka = 381,50 × 9% = 34,34 zł.

Różnica między składką zdrowotną a podatkiem PIT

Podstawa składki zdrowotnej (przychód − koszty) różni się od podstawy opodatkowania PIT. Przy podatku dochodowym można bowiem stosować ryczałtowe koszty uzyskania (np. 50% przy umowach zlecenia) lub wydać więcej niż wynosi przychód i wykazać stratę. Natomiast składka zdrowotna bazuje na faktycznych kosztach i nie pozwala na stratę — przy podstawie poniżej minimum stosuje się 381,50 zł.

Często zadawane pytania — podstawa wymiaru składki zdrowotnej

Jak obliczyć podstawę wymiaru składki zdrowotnej?

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą wynosi: przychód z działalności minus koszty uzyskania przychodu. Jeśli różnica jest niższa niż minimalna podstawa (381,50 zł miesięcznie), przyjmuje się właśnie tę kwotę minimalną. Podstawa prawna: art. 81 ust. 1 i ust. 10 uSwOZ (Dz.U. 2024 poz. 146).

Ile wynosi minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej?

Minimalna miesięczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej wynosi 381,50 zł (art. 81 ust. 10 uSwOZ). Nawet jeśli przychód minus koszty daje kwotę niższą (np. 100 zł lub 0 zł), podstawa wymiaru składki wynosi zawsze 381,50 zł. Ta minimalna wartość obowiązuje od 2024 roku.

Czy koszty uzyskania przychodu wpływają na podstawę składki zdrowotnej?

Tak. W odróżnieniu od podatku dochodowego, gdzie możesz wybrać ryczałtowe koszty uzyskania, tutaj odliczasz faktycznie poniesione koszty. Podstawa = przychód minus koszty. Im wyższe koszty, tym niższa podstawa wymiaru składki. Przy działalności sezonowej lub gdy koszty przewyższają przychód, podstawa spada do minimum 381,50 zł.

Ile wynosi stawka składki zdrowotnej?

Składka zdrowotna wynosi 9% miesięcznej podstawy wymiaru (art. 79 ust. 1 uSwOZ). Dla minimalnej podstawy 381,50 zł składka wynosi 34,34 zł miesięcznie. Dla podstawy 7 500 zł składka wynosi 675 zł miesięcznie. Przedsiębiorcy opłacają składkę co miesiąc jako zaliczkę, a następnie dokonują rocznego rozliczenia.

Czy składka zdrowotna jest odliczalna od podatku?

Część składki zdrowotnej można odliczyć od podatku dochodowego. Abolicyjne odliczenie składki zdrowotnej (art. 27f uPIT) pozwala odliczyć część składki od podatku PIT. Dla podatników rozliczających się skalą podatkową, którzy mają dochody przekraczające 30 000 zł rocznie, odliczenie to ma istotne znaczenie przy rocznym rozliczeniu PIT.

Kiedy podstawa wymiaru może spaść do minimum?

Minimalna podstawa 381,50 zł ma zastosowanie, gdy przychód minus koszty uzyskania jest niższy niż ta kwota. Dzieje się tak np. przy działalności sezonowej (przychód tylko w sezonie), w pierwszych miesiącach działalności z wysokimi kosztami startowymi, lub gdy faktyczne koszty uzyskania przychodu przewyższają przychód w danym miesiącu.

Powiązane kalkulatory