Sprawdź składkę zdrowotną dla swojej formy opodatkowania. Zgodnie z art. 79 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2024 poz. 1412) obowiązują trzy stawki: 9% dla pracowników i skali, 7,75% dla podatku liniowego oraz 4,9% dla ryczałtu.
Podstawa prawna
Składka zdrowotna — stawki i zasady wymiaru
Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest jednym z podstawowych obciążeń finansowych związanych z pracą i prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (uSwOZ) precyzyjnie określa stawki procentowe dla poszczególnych grup podatników, uzależniając wysokość składki od formy opodatkowania oraz statusu ubezpieczonego.
Stawka 9% dla pracowników (art. 79 ust. 1)
Pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, zlecenia lub umowy agencyjnej opłacają składkę zdrowotną w wysokości 9% podstawy wymiaru. Podstawa ta jest obliczana jako przychód ze stosunku pracy pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne finansowane przez pracownika (emerytalna, rentowa, chorobowa) — zgodnie z art. 81 uSwOZ. Dla standardowego wynagrodzenia 6500 zł brutto składka zdrowotna wynosi ok. 585 zł/mies. Przedsiębiorcy rozliczający się wg skali podatkowej również stosują stawkę 9%.
Stawka 7,75% dla podatku liniowego (art. 79 ust. 2)
Przedsiębiorcy, którzy wybrali formę opodatkowania dochodu jednolitą stawką 19% (podatek liniowy, art. 30c uPIT), korzystają z obniżonej stawki składki zdrowotnej wynoszącej 7,75%. Podstawa wymiaru to przychód z działalności gospodarczej pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Warto podkreślić, że przy liniowym systemie opodatkowania nie ma możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku — składka stanowi pełny koszt.
Stawka 4,9% dla ryczałtu (art. 79 ust. 2)
Najniższa stawka składki zdrowotnej obowiązuje podatników rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych — wynosi 4,9%. Podstawa wymiaru to przychód z działalności gospodarczej (bez pomniejszania o koszty). Ta forma jest popularna wśród rozpoczynających działalność oraz przy wynajmie nieruchomości, gdzie przychód jest stosunkowo wysoki w porównaniu do kosztów.
Zmiany w ramach Polskiego Ładu
Od 2022 roku w ramach Polskiego Ładu wprowadzono istotne zmiany w systemie składki zdrowotnej. Zniesiono możliwość odliczenia składki zdrowotnej od podatku dochodowego (z wyjątkiem niektórych przedsiębiorców), wprowadzono wyższe składki dla przedsiębiorców na liniówce i ryczałcie oraz ujednolicono podstawę wymiaru dla pracowników. Kwota zmniejszająca podatek (3600 zł rocznie) częściowo kompensuje te zmiany dla pracowników o niższych i średnich dochodach.
Często zadawane pytania — stawki składki zdrowotnej
Ile wynosi składka zdrowotna dla pracownika?
Dla pracownika rozliczanego wg skali podatkowej stawka składki zdrowotnej wynosi 9% podstawy wymiaru (art. 79 ust. 1 uSwOZ). Podstawa to wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenie społeczne finansowane przez pracownika. Przy wynagrodzeniu 6500 zł składka zdrowotna wynosi ok. 585 zł/mies.
Jaka jest stawka dla podatku liniowego 19%?
Osoby prowadzące działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym (art. 30c uPIT) płacą składkę zdrowotną według stawki 7,75% podstawy wymiaru (art. 79 ust. 2 uSwOZ). Jest to niższa stawka niż dla pracowników, ale podstawa jest liczona od przychodu z działalności gospodarczej.
Czy ryczałt ma niższą stawkę składki zdrowotnej?
Tak, dla przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych stawka składki zdrowotnej wynosi 4,9% podstawy wymiaru (art. 79 ust. 2 uSwOZ). Jest to najniższa stawka spośród wszystkich form opodatkowania, ale obliczana od przychodu, a nie dochodu.
Czy składka zdrowotna jest odliczana od podatku dochodowego?
Częściowe odliczenie składki zdrowotnej od podatku dochodowego było możliwe do końca 2021 roku. Od 2022 roku (w ramach Polskiego Ładu) zasada uległa zmianie — składka zdrowotna nie jest już odliczana od podatku PIT, lecz stanowi odrębny wydatek. Wyjątek stanowią niektóre formy działalności gospodarczej z odliczeniem składki od dochodu.
Jak obliczyć podstawę wymiaru składki zdrowotnej dla pracownika?
Podstawa wymiaru składki zdrowotnej pracownika obliczana jest jako wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenie emerytalne (9,76%), rentowe (1,5%) i chorobowe (2,45%) finansowane przez pracownika (art. 81 ust. 1 uSwOZ). Następnie od tej podstawy liczona jest składka zdrowotna według właściwej stawki. Uzupełnij kwoty składek społecznych w kalkulatorze Podstawa wymiaru składki zdrowotnej — pracownik.