Oblicz nową wysokość swojej emerytury po doliczeniu nowych okresów składkowych. Zgodnie z art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2023 poz. 1251), emerytura może zostać ponownie obliczona, jeśli po jej przyznaniu ubezpieczony nadal pracował i odprowadzał składki na ubezpieczenie emerytalne. W 2026 roku obowiązuje stawka doliczenia w wysokości 1.3% podstawy wymiaru za każdy rok nowych składek.
Podstawa prawna
- art. 108 ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2023 poz. 1251) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2024
Ponowne obliczenie emerytury — jak to działa?
Ponowne obliczenie wysokości emerytury to mechanizm zawarty w art. 108 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2023 poz. 1251 ze zm.), który umożliwia zwiększenie świadczenia emerytalnego w sytuacji, gdy emeryt po przyznaniu emerytury kontynuuje aktywność zawodową i podlega ubezpieczeniom społecznym. Jest to rozwiązanie korzystne, ponieważ pozwala na łączenie pobierania emerytury z dalszą pracą zarobkową.
Podstawa prawna i zasady doliczania
Zgodnie z art. 108 ust. 2 uEmer, przy ponownym obliczeniu emerytury uwzględnia się nowo nabyte okresy składkowe i ubezpieczeniowe. Doliczenie wynosi 1.3% nowej podstawy wymiaru emerytury za każdy rok nowych składek. Oznacza to, że każdy rok pracy po przejściu na emeryturę może zwiększyć świadczenie o 1.3% podstawy wymiaru. Przykład: podstawa wymiaru 5000 zł przez 3 lata pracy → doliczenie = 5000 × 1.3% × 3 = 195 zł miesięcznie do dotychczasowej emerytury.
Zmiany od 1 stycznia 2024 roku
Od 1 stycznia 2024 roku weszła w życie nowelizacja uEmer, która zniosła dotychczasowe ograniczenia w łączeniu emerytury z pracą. Wcześniej obowiązywała zasada, że emerytura była zawieszana, jeśli przychód z tytułu działalności podlegającej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przekraczał 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Po zmianach emerytura jest wypłacana bez względu na wysokość przychodu, co znacząco zachęca do dalszej aktywności zawodowej.
Kto może skorzystać z ponownego obliczenia?
Z ponownego obliczenia emerytury może skorzystać każdy emeryt, który po dniu przyznania emerytury pozostawał w ubezpieczeniach społecznych z tytułu wykonywania pracy zarobkowej (umowa o pracę, umowa zlecenie, prowadzenie działalności gospodarczej). Dotyczy to emerytów zarówno z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), jak i emerytów mundurowych. Warunkiem koniecznym jest udokumentowanie nowych okresów składkowych i złożenie odpowiedniego wniosku w ZUS.
Jak złożyć wniosek?
Aby złożyć wniosek o ponowne obliczenie emerytury, emeryt powinien zgłosić się do właściwego organu rentowego (ZUS lub KRUS) z dokumentacją potwierdzającą nowe okresy składkowe. ZUS automatycznie posiada dane o składkach odprowadzanych po przyznaniu emerytury, jeśli pracodawca prawidłowo je raportował. Wniosek można złożyć osobiście w placówce ZUS, listownie lub przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS).
Przykłady ponownego obliczenia
- Dotychczasowa emerytura 2500 zł, podstawa 5000 zł, 3 lata → nowa emerytura 2695 zł (wzrost 195 zł)
- Dotychczasowa emerytura 4000 zł, podstawa 6000 zł, 5 lat → nowa emerytura 4390 zł (wzrost 390 zł)
- Dotychczasowa emerytura 3000 zł, podstawa 5000 zł, 0 lat → brak zmiany (3000 zł)
Często zadawane pytania — ponowne obliczenie emerytury
Kiedy emerytura jest przeliczana ponownie?
Zgodnie z art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. 2023 poz. 1251), emerytura jest obliczana ponownie, jeśli po przyznaniu świadczenia emerytalnego osoba ubezpieczona nabyła nowe okresy składkowe i ubezpieczeniowe. Dotyczy to sytuacji, gdy emeryt dalej pracuje i odprowadza składki na ubezpieczenie emerytalne po przejściu na emeryturę.
Czy po przeliczeniu emerytura może być niższa?
Nie, ponowne obliczenie emerytury zgodnie z art. 108 uEmer może wyłącznie zwiększyć wysokość świadczenia — nie może jej obniżyć. Jest to korzystna zasada dla emerytów, którzy decydują się na dalszą aktywność zawodową po przejściu na emeryturę. Kwota nowej emerytury zawsze wynosi dotychczasowe świadczenie powiększone o doliczenie z tytułu nowych składek.
Jak dolicza się nowe okresy składkowe?
Doliczenie z tytułu nowych okresów składkowych oblicza się jako: nowa podstawa wymiaru × 1.3% × liczba lat nowych składek. Przykład: podstawa 5000 zł przez 3 lata → doliczenie = 5000 × 1.3% × 3 = 195 zł miesięcznie. Nowa emerytura = dotychczasowa + doliczenie. Podstawa wymiaru doliczenia odpowiada średniemu wynagrodzeniu za okres nowej składki.
Czy można łączyć pracę z emeryturą bez utraty świadczenia?
Tak, od 1 stycznia 2024 roku obowiązuje zasada, że emerytura może być pobierana jednocześnie z wynagrodzeniem z tytułu działalności składkowej bez ograniczeń. Wcześniej (przed nowelizacją) obowiązywał limit 130% przeciętnego wynagrodzenia — przekroczenie powodowało zawieszenie emerytury. Po zmianach emeryt może pracować i pobierać pełną emeryturę, a świeżo nabyte składki powodują ponowne obliczenie świadczenia.
Ile razy można przeliczać emeryturę?
Przepisy nie ograniczają liczby ponownych obliczeń emerytury. Każdorazowo po nabyciu nowych okresów składkowych emeryt może złożyć wniosek o ponowne obliczenie świadczenia w organie rentowym (ZUS). Warto jednak pamiętać, że ponowne obliczenie jest korzystne tylko wtedy, gdy doliczenie z tytułu nowych składek jest wyższe od dotychczasowej emerytury — w praktyce każde nowe lata składkowe zwiększają świadczenie.