Oblicz ulgę B+R dla nowego przedsiębiorcy — kwotę przysługującą podatnikowi, który w roku rozpoczęcia działalności poniósł stratę lub osiągnął dochód niższy od kosztów kwalifikowanych. Zgodnie z art. 26ea ustawy o PIT (Dz.U. 2024 poz. 226) ulga wynosi 12% (skala) lub 19% (podatek liniowy) od nieodliczonej kwoty kosztów B+R.
Podstawa prawna
- art. 26ea ust. 1 ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2024 poz. 226) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2022
- art. 26e ust. 1 ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2024 poz. 226) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2022
- art. 27 ust. 1 ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2024 poz. 226) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2022
Ulga B+R dla nowego przedsiębiorcy — jak to działa?
Działalność badawczo-rozwojowa (B+R) jest w Polsce szczególnie wspierana przez system podatkowy. Oprócz standardowej ulgi na B+R (odliczenie kosztów kwalifikowanych od podstawy opodatkowania — art. 26e), ustawodawca wprowadził dodatkowe rozwiązanie dla podatników rozpoczynających działalność: ulgę B+R dla nowego przedsiębiorcy (art. 26ea uPIT). Ma ona charakter rekompensaty — pozwala odzyskać część podatku mimo braku wystarczającego dochodu.
Mechanizm ulgi art. 26ea
W standardowej uldze na B+R (art. 26e) podatnik odlicza koszty kwalifikowane od podstawy opodatkowania. Problem pojawia się jednak, gdy dochód jest niski lub strata — wtedy nie ma od czego odliczać. Artykuł 26ea rozwiązuje ten problem: kwota ulgi to iloczyn stawki podatkowej (12% dla skali lub 19% dla podatku liniowego) i tej części kosztów B+R, która nie została odliczona w ramach art. 26e.
Kto może skorzystać?
Ulga przysługuje podatnikowi, który w roku rozpoczęcia działalności gospodarczej osiągnął dochód niższy od kwoty przysługującego mu odliczenia na koszty B+R (lub poniósł stratę). Co istotne, ulga stosuje się również w roku następnym — pod warunkiem że podatnik pozostaje mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą.
Ograniczenia — ulga nie dla wszystkich
Z ulgi art. 26ea nie mogą skorzystać podatnicy, którzy w okresie dwóch lat przed rozpoczęciem działalności prowadzili działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki. Wspólność majątkowa z małżonkiem, który prowadził działalność, również wyklucza z ulgi. To ograniczenie ma zapobiec sztucznemu dzieleniu działalności.
Zwrot ulgi — zasady
Ulga B+R dla nowego przedsiębiorcy stanowi pomoc de minimis. Jeśli podatnik zlikwiduje działalność lub zostanie postawiony w stan upadłości przed upływem 3 lat od końca roku, za który ulga została wykazana, musi ją zwrócić. Zwrot następuje poprzez zwiększenie podatku w zeznaniu rocznym. Jest to istotne ryzyko dla przedsiębiorców planujących szybkie zakończenie działalności.
Przykład obliczeniowy
Przedsiębiorca rozpoczyna działalność w 2026 roku. Poniósł stratę 50 000 zł, ale poniósł koszty kwalifikowane B+R w wysokości 100 000 zł. Na art. 26e odliczył 0 zł (bo nie miał dochodu). W takiej sytuacji kwota nieodliczona = 100 000 zł. Ulga = 100 000 zł × 12% = 12 000 zł (przy skali podatkowej).
Często zadawane pytania — ulga B+R dla nowego przedsiębiorcy
Czym jest ulga B+R dla nowego przedsiębiorcy (art. 26ea)?
Ulga B+R dla nowego przedsiębiorcy to dodatkowa korzyść podatkowa dla osób, które rozpoczęły działalność gospodarczą i w roku jej rozpoczęcia poniosły stratę lub osiągnęły dochód niższy od kwoty przysługującego odliczenia na koszty kwalifikowane działalności badawczo-rozwojowej. Kwota ulgi to iloczyn najniższej stawki podatkowej i nieodliczonej części kosztów B+R. Podstawa prawna: art. 26ea ust. 1 uPIT (Dz.U. 2024 poz. 226).
Kto może skorzystać z ulgi B+R art. 26ea?
Z ulgi może skorzystać podatnik, który w roku rozpoczęcia działalności gospodarczej (lub w roku bezpośrednio po nim, jeśli pozostaje mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą) nie mógł w pełni odliczyć kosztów kwalifikowanych B+R od podstawy opodatkowania. Ulga nie przysługuje jednak tym, którzy w ciągu 2 lat przed rozpoczęciem działalności prowadzili działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki.
Jak obliczyć ulgę B+R przy stracie?
Jeśli w roku rozpoczęcia działalności podatnik poniósł stratę, cała kwota kosztów kwalifikowanych B+R pozostaje nieodliczona. W takiej sytuacji kwota ulgi wynosi: koszty B+R × 12% (dla skali) lub koszty B+R × 19% (dla podatku liniowego). Przykład: strata 50 000 zł, koszty B+R 100 000 zł, skala → ulga = 100 000 × 12% = 12 000 zł.
Ulga B+R — skala podatkowa vs podatek liniowy
Dla podatników rozliczających się według skali podatkowej (art. 27) stawka ulgi wynosi 12% od nieodliczonej kwoty kosztów B+R. Dla podatników stosujących podatek liniowy 19% (art. 30c) stawka ulgi wynosi 19% — czyli tyle samo co stawka podatku liniowego. W praktyce wybór formy opodatkowania wpływa na wysokość ulgi.
Ulga B+R a ulga na B+R z art. 26e — jaka jest różnica?
Artykuł 26e pozwala na odliczenie kosztów kwalifikowanych B+R bezpośrednio od podstawy opodatkowania (zmniejsza dochód). Artykuł 26ea natomiast daje kwotę pieniężną równą iloczynowi stawki podatkowej i nieodliczonej części kosztów — jest to forma rekompensaty dla podatników, którzy nie mogli w pełni skorzystać z odliczenia z art. 26e z powodu niskiego dochodu lub straty.
Czy ulga B+R podlega zwrotowi?
Tak. Podatnik jest obowiązany do zwrotu ulgi, jeśli przed upływem 3 lat podatkowych likwiduje działalność gospodarczą lub zostaje postawiony w stan upadłości. Zwrot następuje poprzez zwiększenie podatku w zeznaniu rocznym za rok, w którym wystąpiły te okoliczności.