Oblicz maksymalną karę pieniężną porządkową dla pracownika zgodnie z art. 108 §3 Kodeksu pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465). Za jedno naruszenie kara nie może przekroczyć wynagrodzenia za 1 dzień, a łącznie w miesiącu — 1/10 wynagrodzenia netto.
Podstawa prawna
- art. 108 Kodeks pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) ↗
Obowiązuje od: 26. 8. 2023
- art. 112 Kodeks pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) ↗
Obowiązuje od: 26. 8. 2023
Kara porządkowa — rodzaje i limity
Kodeks pracy przewiduje trzy rodzaje kar porządkowych, które pracodawca może nałożyć na pracownika: upomnienie, naganę i karę pieniężną (art. 108 §1–2 KP). Kara pieniężna jest najsurowsza i może być nałożona wyłącznie za ściśle określone rodzaje naruszeń.
Kiedy można nałożyć karę pieniężną?
Kara pieniężna jest dopuszczalna wyłącznie za: nieprzestrzeganie przepisów BHP lub pożarowych, opuszczenie stanowiska pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie po użyciu alkoholu lub spożywanie alkoholu w czasie pracy (art. 108 §2 KP).
Limity wysokości kary — art. 108 §3
- Jednorazowy limit: kara za jedno przekroczenie = wynagrodzenie za 1 dzień (brutto / 21)
- Łączny limit miesięczny: suma kar w miesiącu ≤ 1/10 wynagrodzenia netto
Procedura nakładania kary
Przed nałożeniem kary pracodawca zobowiązany jest wysłuchać pracownika (art. 109 §2 KP). Kara musi być stosowana na piśmie z podaniem rodzaju naruszenia, daty i pouczeniem o prawie do sprzeciwu. Kara nie może być nałożona po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu ani po upływie 3 miesięcy od naruszenia (art. 109 §1 KP).
Przeznaczenie wpływów z kar
Pracodawca ma ustawowy obowiązek przeznaczenia środków z kar pieniężnych na poprawę warunków BHP (art. 108 §4 KP). Wydatkowanie ich na inne cele stanowi naruszenie prawa pracy.
Często zadawane pytania — kary porządkowe
Za jakie przewinienia pracodawca może nałożyć karę pieniężną?
Kara pieniężna może być nałożona za: nieprzestrzeganie przepisów BHP lub pożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie po użyciu alkoholu lub spożywanie alkoholu w czasie pracy (art. 108 §2 KP). Za inne przewinienia może być wyłącznie nagana lub upomnienie.
Ile wynosi maksymalna kara pieniężna za jedno naruszenie?
Za jedno przekroczenie kara pieniężna nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika (art. 108 §3 KP). Wynagrodzenie jednodniowe oblicza się jako miesięczne wynagrodzenie brutto podzielone przez 21 dni roboczych.
Jaki jest limit łącznych kar pieniężnych w miesiącu?
Łączna suma kar pieniężnych nałożonych w danym miesiącu nie może przekraczać 1/10 (10%) wynagrodzenia netto przysługującego pracownikowi po dokonaniu odliczeń (art. 108 §3 KP). Kary ponad ten limit są bezprawne i pracodawca zobowiązany jest je zwrócić.
Jak pracownik może odwołać się od kary porządkowej?
Pracownik może wnieść sprzeciw do pracodawcy w ciągu 7 dni od zawiadomienia o ukaraniu (art. 112 §1 KP). Jeśli pracodawca odrzuci sprzeciw lub nie odpowie w ciągu 14 dni, pracownik może w ciągu 14 dni wystąpić do sądu pracy o uchylenie kary.
Na co pracodawca może przeznaczać wpływy z kar porządkowych?
Wpływy z kar pieniężnych pracodawca ma obowiązek przeznaczyć na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 108 §4 KP). Kwoty te nie mogą być przeznaczone na inne cele ani zasilać ogólnych przychodów przedsiębiorstwa.