Sprawdź czy harmonogram pracy w systemie równoważnym mieści się w normie tygodniowej 40h i oblicz ewentualne nadgodziny. Dopuszczalne normy dobowe: 12h (art. 135 KP), 16h (art. 136 KP) lub 24h (art. 137 KP). Norma tygodniowa: art. 129 KP.
Podstawa prawna
- art. 135 Kodeks pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) ↗
Obowiązuje od: 26. 8. 2023
- art. 129 Kodeks pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) ↗
Obowiązuje od: 26. 8. 2023
Równoważny czas pracy — systemy i zasady 2026
Równoważny system czasu pracy to jeden z elastycznych systemów pracy przewidzianych w Kodeksie pracy. Pozwala na wydłużenie doby roboczej ponad standardowe 8 godzin, pod warunkiem zachowania średniej normy tygodniowej 40 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym. System musi być przewidziany w układzie zbiorowym lub regulaminie pracy.
Trzy warianty równoważnego czasu pracy
- Art. 135 KP (max 12h/dobę) — podstawowy wariant dla większości branż: handel, produkcja, budownictwo, gastronomia
- Art. 136 KP (max 16h/dobę) — przy dozorze urządzeń technicznych lub eksploatacji pojazdów
- Art. 137 KP (max 24h/dobę) — przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób (np. ochroniarze, strażnicy)
Zasada wyrównywania czasu pracy
Wydłużenie doby roboczej musi być „wyrównywane" przez skrócenie czasu pracy w innych dniach lub przyznanie dni wolnych. Cel: zachowanie przeciętnej 40-godzinnej tygodniówki w całym okresie rozliczeniowym (1–4 miesiące).
Odpoczynek po dłuższych zmianach
Po każdej dobie roboczej pracownikowi należy zapewnić co najmniej 11 godzinodpoczynku (art. 132 KP). Po zmianie 24-godzinnej odpoczynek wynosi co najmniej 24 godziny.
Nadgodziny w systemie równoważnym
Nadgodziny w systemie równoważnym rozliczane są na koniec okresu rozliczeniowego. Przekroczenie normy dobowej (np. 12h przy art. 135) generuje nadgodziny dobowe. Przekroczenie normy średniotygodniowej generuje nadgodziny tygodniowe z wyższym dodatkiem (100% lub wynagrodzenie + 50%).
Często zadawane pytania — równoważny czas pracy
Na czym polega równoważny system czasu pracy?
System równoważny polega na wydłużeniu dobowego wymiaru czasu pracy ponad standardowe 8 godzin, z jednoczesnym skróceniem czasu pracy w innych dniach lub dniami wolnymi. Cel: zachowanie średniej normy tygodniowej 40h w przyjętym okresie rozliczeniowym (art. 135-137 KP).
Ile maksymalnie godzin można pracować w dobie w systemie równoważnym?
Zależy od wariantu systemu: art. 135 §1 KP — standardowy system równoważny do 12h/dobę; art. 136 §1 KP — do 16h/dobę przy pracy polegającej na dozorze urządzeń; art. 137 KP — do 24h/dobę przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób.
Czym się różni system Art. 135, 136 i 137 KP?
Art. 135 to podstawowy system równoważny (max 12h/dobę) stosowany w handlu, przemyśle, budownictwie. Art. 136 (max 16h) dotyczy dozoru urządzeń technicznych. Art. 137 (max 24h) przeznaczony jest dla ochrony mienia i osób — np. dozorcy, ochroniarze.
Jak długi może być okres rozliczeniowy w systemie równoważnym?
Standardowy okres rozliczeniowy w systemie równoważnym wynosi do 1 miesiąca. Może być przedłużony do 3 miesięcy (w szczególnych przypadkach do 4 miesięcy przy uzasadnionych przyczynach organizacyjnych lub technicznych) — na mocy układu zbiorowego lub porozumienia z pracownikami.
Jak rozliczać nadgodziny w systemie równoważnym?
W systemie równoważnym nadgodziny ustalane są na koniec okresu rozliczeniowego, porównując łączne przepracowane godziny z normą dla tego okresu. Nadgodziny dobowe pojawiają się przy przekroczeniu normy dobowej; tygodniowe/miesięczne — przy przekroczeniu normy w całym okresie rozliczeniowym.