Oblicz nową wysokość alimentów przy istotnej zmianie stosunków zgodnie z art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. 2026 poz. 236). Kalkulator porównuje poprzednią i nową sytuację stron i szacuje uzasadnioną kwotę.
Podstawa prawna
- art. 138 Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 2026 poz. 236) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2026
Zmiana alimentów — art. 138 KRO
Przepis art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewiduje, że w razie istotnej zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Jest to podstawa prawna zarówno dla podwyżki, jak i obniżenia alimentów.
„Istotna zmiana stosunków” jest pojęciem nieostrym — ocenianym przez sąd w każdej sprawie indywidualnie. Do typowych okoliczności uzasadniających zmianę należą:
- wzrost potrzeb uprawnionego (choroba, nowe szkoła, zajęcia dodatkowe),
- wzrost możliwości zarobkowych zobowiązanego,
- utrata pracy lub poważna choroba zobowiązanego,
- urodzenie kolejnych dzieci zobowiązanego,
- usamodzielnienie się uprawnionego.
Metoda obliczenia nowych alimentów
Kalkulator stosuje metodę proporcjonalną stosowaną w polskim orzecznictwie: udział dochodów zobowiązanego w łącznych dochodach obu stron (zobowiązany + uprawniony) mnoży przez uzasadnione potrzeby uprawnionego. Poprzednia kwota służy jako punkt odniesienia dla oceny zmiany stosunków.
Procedura zmiany alimentów
Powództwo o zmianę alimentów wnosi się do sądu rejonowego właściwości ogólnej dla miejsca zamieszkania uprawnionego. Strona uprawniona jest zwolniona z opłat sądowych. Wyrok o zmianie alimentów obowiązuje od daty wytoczenia powództwa.
Często zadawane pytania — zmiana alimentów
Kiedy można zmienić wysokość alimentów?
Zmiana alimentów jest możliwa na podstawie art. 138 KRO, gdy nastąpiła istotna zmiana stosunków. Istotna zmiana może polegać na wzroście potrzeb uprawnionego (np. choroba, zmiana szkoły), wzroście dochodów zobowiązanego, pogorszeniu sytuacji finansowej zobowiązanego lub usamodzielnieniu się uprawnionego.
Jak wnieść powództwo o zmianę alimentów?
Powództwo o zmianę alimentów wnosi się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania uprawnionego (dziecka). Pozew jest wolny od opłat sądowych po stronie uprawnionego. Należy wykazać istotną zmianę stosunków, np. zaświadczeniami o dochodach, rachunkami za leczenie lub edukację.
Jak liczy się zmiana stosunków?
Zmiana stosunków oceniana jest od daty ostatniego wyroku alimentacyjnego lub ugody. Sąd porównuje sytuację stron w chwili wydania poprzedniego orzeczenia z aktualną. Wzrost kosztów utrzymania dziecka o więcej niż 20–30% w stosunku do poprzedniego wyroku jest zazwyczaj uznawany za istotny.
Od kiedy obowiązuje zmieniona kwota alimentów?
Zmieniona kwota alimentów obowiązuje od daty wytoczenia powództwa o zmianę, a nie od daty wyroku. Sąd może jednak w wyjątkowych przypadkach zasądzić zmianę z wcześniejszą datą, jeśli uprawniony wykaże, że potrzeby istniały wcześniej. Strony mogą też zawrzeć ugodę z ustalonym terminem.
Czy zmiana alimentów wymaga zgody drugiej strony?
Zmiana alimentów nie wymaga zgody drugiej strony — jest to uprawnienie sądowe. Jednak strony mogą zawrzeć ugodę przed sądem lub mediatorem, co jest szybsze i tańsze niż postępowanie sądowe. Ugoda ma moc wyroku sądowego i może być egzekwowana przez komornika.