Oblicz udziały małżonków we wspólności majątkowej zgodnie z art. 113 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. 2026 poz. 236). Przy wspólności ustawowej udziały są równe (po 50%), przy umownej — zgodnie z umową.
Podstawa prawna
- art. 113 Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 2026 poz. 236) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2026
Wspólność majątkowa małżonków — art. 113 KRO
Art. 113 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego reguluje kwestię udziałów małżonków w majątku wspólnym. W polskim systemie prawnym obowiązuje zasada wspólności ustawowej, według której udziały małżonków są równe — chyba że zostanie zawarta inna umowa małżeńska.
Wspólność ustawowa — równe udziały
Przy wspólności ustawowej (gdy małżonkowie nie zawarli intercyzy) każde z małżonków ma równy udział w majątku wspólnym — czyli 1/2. Zasada ta ma charakter lex specialis i obowiązuje w każdym małżeństwie, w którym nie doszło do zawarcia umowy modyfikującej wspólność. W praktyce oznacza to, że przy podziale majątku np. o wartości 500 000 zł każde z małżonków otrzymuje 250 000 zł.
Wspólność umowna — wolność kształtowania
Małżonkowie mogą w umowie małżeńskiej (intercyzie) określić inne udziały niż równe — np. 60/40, 70/30 lub dowolną inną proporcję. Umowa taka musi być zawarta w formie aktu notarialnego i może dotyczyć całości lub części majątku. Warto pamiętać, że zmiana wspólności ustawowej wymaga obopólnej zgody małżonków.
Majątek osobisty a wspólny
Do majątku wspólnego wlicza się wszystko, co małżonkowie nabyli wspólnie w czasie trwania małżeństwa — wynagrodzenie, dochody z działalności gospodarczej, emerytury, renty, przychody z majątku osobistego (np. czynsz z wynajmu), korzyści nabyte w zamian za majątek wspólny. Wyjątek stanowią tzw. rzeczy i prawa majątkowe wyłączone z wspólności (art. 33-34 KRO): darowizny i spadki na rzecz jednego małżonka, odszkodowania za szkodę osobistą, przedmioty użytku osobistego.
Kalkulator w praktyce
Kalkulator oblicza udziały w dwóch trybach: wspólność ustawowa (zawsze 50/50) oraz wspólność umowna (dowolny proc. podany przez użytkownika). W obu przypadkach oblicza wartość udziału w złotych mnożąc proc. udział przez całkowitą wartość majątku wspólnego.
Często zadawane pytania — wspólność majątkowa
Jakie są udziały we wspólności ustawowej?
Przy wspólności ustawowej udziały małżonków są równe — każde z małżonków ma 1/2 (50%) w majątku wspólnym. Zasada ta wynika wprost z art. 113 KRO i obowiązuje, dopóki małżonkowie nie ustalą inaczej w umowie małżeńskiej (intercyzie).
Czy można ustalić nierówne udziały w małżeństwie?
Tak. Małżonkowie mogą zawrzeć umowę małżeńską (intercyzę), w której ustalą nierówne udziały we wspólności majątkowej lub całkowicie z niej zrezygnują (rozdzielność majątkowa). Umowa ta podlega formie aktu notarialnego.
Co obejmuje wspólność ustawowa?
Wspólność ustawowa obejmuje dorobek obojga małżonków — czyli wszystko, co zostało przez nich nabyte w czasie trwania małżeństwa z wyjątkiem rzeczy i praw, które z mocy ustawy należą do majątku osobistego (np. spadek, darowizna na rzecz jednego małżonka, odszkodowanie za szkodę osobistą).
Czy udziały majątkowe wpływają na dziedziczenie?
Tak, w przypadku ustania wspólności (np. rozwód, separacja, unieważnienie małżeństwa) każdy z małżonków ma prawo do половину (50%) majątku wspólnego — lub udział określony w umowie. Przy dziedziczeniu ustawowym udziały są jednakowe niezależnie od wielkości udziału we wspólności.
Czy kalkulator uwzględnia umowę małżeńską?
Tak. W trybie „wspólność umowna" można wprowadzić dowolny udział małżonka A (własny proc.). Wspólność ustawowa ignoruje to pole i zawsze stosuje 50/50.