Oblicz, od kiedy zaczyna biec termin przedawnienia Twojego roszczenia. Zgodnie z art. 120 KC (Dz.U. 2024 poz. 1061) bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia wymagalności roszczenia — czyli od momentu, gdy wierzyciel mógł po raz pierwszy skutecznie żądać jego spełnienia.
Právní základ
- art. 120 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Účinné od: 9. 10. 2018
- art. 118 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Účinné od: 9. 10. 2018
Początek biegu przedawnienia — jak to działa?
Termin przedawnienia jest jedną z najważniejszych instytucji polskiego prawa cywilnego. Chroni dłużnika przed roszczeniami wierzyciela zbyt długo zwlekającego z ich dochodzeniem. Kluczowym pytaniem jest jednak: od kiedy ten termin zaczyna biec?
Wymagalność roszczenia — punkt startowy
Zgodnie z art. 120 § 1 KC bieg przedawnienia zaczyna się od dnia wymagalności roszczenia. Roszczenie jest wymagalne wtedy, gdy wierzyciel może domagać się jego spełnienia. Dla roszczeń z umowy z oznaczonym terminem płatności wymagalność nastąpi po upływie tego terminu. Przy roszczeniu z faktury z 14-dniowym terminem wystawionej 15 stycznia — roszczenie jest wymagalne 29 stycznia.
Roszczenia bezterminowe
Przy zobowiązaniach bezterminowych wymagalność następuje niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do zapłaty (art. 455 KC). Bieg przedawnienia liczy się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie (art. 120 § 1 zd. 2 KC). Oznacza to, że bezczynność wierzyciela nie wstrzymuje biegu przedawnienia.
Roszczenia z czynów niedozwolonych
Roszczenia deliktowe mają własny termin przedawnienia — 3 lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej (art. 4421 § 1 KC). Termin ten nie może jednak przekroczyć 10 lat od daty zdarzenia. Przy poważnych uszkodzeniach ciała termin wynosi 20 lat od dnia zdarzenia.
Korekta na koniec roku kalendarzowego
Art. 118 zd. 2 KC wprowadza ważną zasadę: jeśli termin przedawnienia wynosi co najmniej 2 lata, jego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Oznacza to, że roszczenie wymagalne 15 maja 2023 r. z 3-letnim terminem przedawnienia przedawnia się nie 15 maja 2026 r., lecz 31 grudnia 2026 r.
Najczęstsze terminy przedawnienia
- Roszczenia związane z działalnością gospodarczą: 3 lata
- Roszczenia z umowy sprzedaży między przedsiębiorcami: 2 lata
- Ogólny termin KC: 6 lat
- Roszczenia z czynów niedozwolonych: 3 lata (max 10/20 lat)
- Roszczenia stwierdzone wyrokiem sądowym: 6 lat
Często zadawane pytania — bieg przedawnienia
Od kiedy liczy się termin przedawnienia?
Zgodnie z art. 120 § 1 KC, bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Dla roszczeń o zapłatę z umowy z ustalonym terminem jest to dzień następny po upływie terminu. Dla roszczeń bezterminowych wymagalność następuje po wezwaniu dłużnika do zapłaty.
Kiedy roszczenie staje się wymagalne?
Roszczenie jest wymagalne, gdy wierzyciel może skutecznie domagać się jego spełnienia. Przy umowie z terminem płatności — po upływie tego terminu. Przy zobowiązaniach bezterminowych — niezwłocznie po wezwaniu dłużnika. Przy roszczeniach z czynu niedozwolonego — od dnia wyrządzenia szkody.
Jak liczyć przedawnienie przy fakturze z terminem płatności?
Przy fakturze z 14-dniowym terminem płatności wystawionym 15 stycznia 2023 r. roszczenie staje się wymagalne 29 stycznia 2023 r. Jeśli termin przedawnienia wynosi 3 lata, termin przedawnienia upływa 31 grudnia 2026 r. (korekta art. 118 zd. 2 KC na koniec roku).
Czy wezwanie do zapłaty wpływa na bieg przedawnienia?
Wezwanie do zapłaty przy zobowiązaniach bezterminowych jest warunkiem wymagalności roszczenia — bieg przedawnienia zaczyna się od wezwania. Natomiast samo wezwanie do zapłaty roszczenia już wymagalnego nie przerywa ani nie zawiesza biegu przedawnienia. Przerwanie wymagane jest np. przez złożenie pozwu.
Jak liczyć przedawnienie roszczenia z czynu niedozwolonego?
Roszczenia z czynów niedozwolonych przedawniają się po upływie 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia (art. 4421 KC). Nie później jednak niż 10 lat od daty zdarzenia. Termin 3-letni jest terminem krótszym niż 2 lata, więc korekta na 31 grudnia nie ma zastosowania.