Oblicz dokładną datę końca terminu przedawnienia z uwzględnieniem ważnej zasady: zgodnie z art. 118 zd. 2 KC (Dz.U. 2024 poz. 1061) termin przedawnienia wynoszący co najmniej 2 lata kończy się na ostatni dzień roku kalendarzowego — czyli zawsze 31 grudnia.
Právní základ
- art. 118 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Účinné od: 9. 10. 2018
- art. 120 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Účinné od: 9. 10. 2018
Koniec terminu przedawnienia na ostatni dzień roku
Jedną z najważniejszych zmian w prawie cywilnym z 2018 roku była nowa zasada dotycząca końca terminu przedawnienia. Art. 118 zd. 2 KC, w brzmieniu obowiązującym od 9 lipca 2018 r., wprowadził regułę, że koniec terminu przedawnienia co najmniej 2-letniego przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.
Zasada końca roku — cel i skutki
Przed 2018 r. termin przedawnienia upływał dokładnie po upływie ustawowej liczby lat od wymagalności roszczenia. Powodowało to, że wierzytelności setek tysięcy podmiotów przedawniały się w różnych dniach roku. Nowa zasada upraszcza obrót — wierzyciel musi „zdążyć" do 31 grudnia konkretnego roku.
Przykłady zastosowania korekty
- Wymagalność 15 marca 2022 r. + 6 lat = 15 marca 2028 r. → korekta: 31.12.2028
- Wymagalność 1 września 2023 r. + 3 lata = 1 września 2026 r. → korekta: 31.12.2026
- Wymagalność 31 grudnia 2020 r. + 2 lata = 31 grudnia 2022 r. → bez zmiany: 31.12.2022
Terminy nieobjęte korektą
Korekta nie dotyczy terminów krótszych niż 2 lata. Termin 1-roczny (np. z art. 554 KC dla roszczeń z umowy sprzedaży w obrocie powszechnym), czy termin 6-miesięczny, upływa dokładnie po 1 roku lub 6 miesiącach. Kalkulator automatycznie identyfikuje przypadki bez korekty.
Przepisy przejściowe przy zmianie z 2018 r.
Ustawa z 13 kwietnia 2018 r. wprowadzająca nowe brzmienie art. 118 KC zawiera przepisy przejściowe. Do roszczeń powstałych przed 9 lipca 2018 r. i nieprzedawnionych do tej daty stosuje się nowe przepisy, ale biegu nie liczy się od nowa. Jeśli według starych przepisów termin upłynąłby wcześniej — stosuje się stary termin.
Często zadawane pytania — koniec terminu przedawnienia
Dlaczego termin przedawnienia kończy się 31 grudnia?
Art. 118 zd. 2 KC (w brzmieniu obowiązującym od 9 lipca 2018 r.) stanowi, że koniec terminu przedawnienia wynoszącego co najmniej 2 lata przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Zasada ta upraszcza obrót prawny — wiadomo, że roszczenia przedawniają się „na koniec roku", a nie w różnych datach w ciągu roku.
Od kiedy obowiązuje zasada końca roku przy przedawnieniu?
Zasada końca roku przy przedawnieniu obowiązuje od 9 lipca 2018 r., kiedy weszła w życie zmiana KC (ustawa z 13 kwietnia 2018 r.). Przepis ma zastosowanie do roszczeń, które stały się wymagalne po tej dacie. Do roszczeń sprzed 9 lipca 2018 r. stosuje się przepisy przejściowe.
Czy wszystkie terminy przedawnienia kończą się na koniec roku?
Nie. Korekta na koniec roku dotyczy wyłącznie terminów wynoszących co najmniej 2 lata. Terminy krótsze niż 2 lata (np. 1 rok, 6 miesięcy) upływają dokładnie w dniu odpowiadającym początkowemu dniowi biegu terminu. Kalkulator automatycznie sprawdza, czy korekta ma zastosowanie.
Jak liczyć termin 3-letni z korektą na koniec roku?
Przykład: roszczenie wymagalne 15 marca 2023 r. — 3 lata bez korekty = 15 marca 2026 r. — z korektą: 31 grudnia 2026 r. Korekta przesuwa termin do końca roku, w którym termin by upłynął bez korekty. To korzystne dla wierzyciela — ma więcej czasu do końca roku.
Jakich terminów przedawnienia nie dotyczy korekta na koniec roku?
Korekta nie dotyczy terminów krótszych niż 2 lata: terminu 1-rocznego (np. z umów zlecenia, niektórych roszczeń deliktowych), terminu 6-miesięcznego (np. niektóre roszczenia z umów o dzieło). Przy tych terminach roszczenie przedawnia się dokładnie po roku lub pół roku od wymagalności.