Oblicz maksymalny pozaodsetkowy koszt pożyczki (MPK) — ustawowy limit prowizji, opłat i innych kosztów doliczanych przez pożyczkodawcę. Zgodnie z art. 720² Kodeksu cywilnego wzór to: K × (n/365) × 20%, z bezwzględnym limitem 25% kwoty pożyczki. Postanowienia przewidujące wyższe koszty są bezskuteczne.
Podstawa prawna
- art. 720² §1 Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93) ↗
Obowiązuje od: 7. 7. 2023
- art. 720² §2 Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93) ↗
Obowiązuje od: 7. 7. 2023
MPK — ochrona pożyczkobiorców konsumenckich
Maksymalny pozaodsetkowy koszt (MPK) to mechanizm ochrony konsumentów przed lichwiarskimi pożyczkami, w których główny zysk pożyczkodawcy pochodzi z opłat i prowizji, a nie z odsetek. Przepisy o MPK wprowadzono do KC nowelizacją z 2023 roku.
Wzór MPK i jego składniki
Zgodnie z art. 720² §1 KC:
MPK = K × (n / 365) × 20%
Przy czym K to kwota pożyczki, n to okres pożyczki wyrażony w dniach. Dodatkowo art. 720² §2 KC wprowadza bezwzględny cap — MPK nie może w żadnym wypadku przekroczyć 25% kwoty K.
Przykład obliczenia MPK
Pożyczka 10 000 zł na 180 dni: MPK = 10 000 × (180/365) × 20% = 10 000 × 0,493 × 20% = 986 zł. Cap 25% = 2 500 zł. Zastosowany limit = min(986, 2500) = 986 zł. Wszelkie prowizje i opłaty łącznie nie mogą przekroczyć tej kwoty.
Koszty objęte limitem MPK
Limit MPK obejmuje wszelkie koszty inne niż odsetki, w tym: prowizję za udzielenie pożyczki, opłatę za rozpatrzenie wniosku, opłatę administracyjną, koszt opcjonalnego ubezpieczenia powiązanego z pożyczką, koszt usług dodatkowych. Nie obejmuje kosztów notarialnych i opłat sądowych wymaganych przepisami.
Sankcje za naruszenie limitu MPK
Postanowienia umowy pożyczki przewidujące koszty powyżej limitu MPK są z mocy prawa bezskuteczne. Konsument może odmówić ich zapłaty lub żądać zwrotu nadpłaconych kwot. Pożyczkodawca narażony jest też na decyzje Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) oraz kary pieniężne.
Często zadawane pytania — koszty pożyczki
Co to jest MPK (maksymalny pozaodsetkowy koszt)?
MPK to ustawowy limit pozaodsetkowych kosztów pożyczki konsumenckiej — prowizji, opłat przygotowawczych, ubezpieczenia itp. Wzór: MPK = K × (n/365) × 20%, gdzie K = kwota pożyczki, n = okres w dniach. Dodatkowo MPK nie może przekroczyć 25% kwoty pożyczki niezależnie od okresu.
Czym różnią się odsetki od kosztów pozaodsetkowych?
Odsetki to wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, obliczane od stopy procentowej. Koszty pozaodsetkowe to wszelkie inne opłaty: prowizja, ubezpieczenie, opłata za rozpatrzenie wniosku, opłata administracyjna itp. MPK ogranicza sumę tych dodatkowych opłat, natomiast odsetki są oddzielnie ograniczone stopą maksymalną.
Kiedy stosuje się przepisy o MPK?
Art. 720² KC dotyczy umów pożyczki zawieranych z konsumentami. Obowiązuje przy pożyczkach udzielanych przez przedsiębiorców (firmy pożyczkowe, banki) osobom fizycznym niezwiązanym z działalnością zawodową. Między osobami fizycznymi prywatnymi przepisy o MPK nie obowiązują.
Co się dzieje gdy MPK zostanie przekroczone?
Postanowienia umowy pożyczki przewidujące koszty wyższe niż ustawowy limit MPK są bezskuteczne — konsument jest zobowiązany zapłacić tylko do limitu. Nadwyżka podlega zwrotowi lub nie może być pobrana. Pożyczkodawca naraża się też na odpowiedzialność administracyjną.
Jak cap 25% wpływa na obliczenia?
Cap 25% oznacza, że bez względu na długość okresu pożyczki, MPK nie może przekroczyć 25% kwoty pożyczki. Dla bardzo długich pożyczek (powyżej ok. 456 dni) stosowany jest ten niższy pułap. Kalkulator automatycznie wybiera wartość minimalną z obu limitów.
Czy MPK obejmuje odsetki karne?
MPK nie obejmuje odsetek — ani umownych, ani za opóźnienie. Limit dotyczy wyłącznie kosztów pozaodsetkowych. Odsetki umowne nie mogą przekraczać stopy maksymalnej (dwukrotność stopy ustawowej), a odsetki za opóźnienie — dwukrotności stopy za opóźnienie.