Gdy spadkodawca dokonał za życia wielu darowizn na rzecz różnych osób, a masa spadkowa jest niewystarczająca do pokrycia zachowku, uprawniony może żądać uzupełnienia od obdarowanych. Przepisy regulują kolejność tej odpowiedzialności.

Zasada kolejności z art. 1001 KC

Art. 1001 KC stanowi, że obdarowany, który dokonał darowizny późniejszej, odpowiada przed obdarowanym, który dokonał darowizny wcześniejszej. Uprawniony do zachowku powinien najpierw dochodzić roszczenia od ostatniego obdarowanego, a dopiero gdy ten nie jest w stanie pokryć całości — od wcześniejszych.

Ograniczenie do aktualnego wzbogacenia

Art. 1000 KC ogranicza odpowiedzialność obdarowanego do wartości aktualnego wzbogacenia. Jeśli obdarowany sprzedał przedmiot darowizny i już nie jest wzbogacony, jego odpowiedzialność jest odpowiednio mniejsza. Aktualne wzbogacenie może być niższe niż wartość darowizny.

Praktyczne zastosowanie kalkulatora

• Wpisz łączną kwotę zachowku do pokrycia przez obdarowanych
• Podaj aktualne wzbogacenie późniejszego obdarowanego (obdarowany 2)
• Kalkulator obliczy kwotę od każdego z obdarowanych
• Wcześniejszy odpowiada tylko za pozostałość po wcześniejszym

Roszczenie regresowe między obdarowanymi

KC nie reguluje wprost roszczenia regresowego między obdarowanymi. W doktrynie przyjmuje się, że obdarowany, który zapłacił zachowek ponad swoją część, może dochodzić zwrotu od pozostałych obdarowanych, ale kwestia ta jest sporna. W praktyce ważne jest precyzyjne obliczenie obowiązku każdego z obdarowanych.

Darowizny doliczane do substratu zachowku

Do substratu zachowku dolicza się darowizny dokonane przez spadkodawcę (art. 993 KC). Nie dolicza się darowizn drobnych, zwyczajowo przyjętych, ani darowizn dokonanych przed więcej niż 10 laty licząc wstecz od otwarcia spadku — chyba że chodzi o darowizny dla zstępnych.