RuleCalc logoRuleCalc
art. 121 pkt 3 KC

Roszczenia między małżonkami nie przedawniają się podczas trwania małżeństwa. Art. 121 pkt 3 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1061) przewiduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia przez cały czas trwania małżeństwa. Kalkulator oblicza termin przedawnienia z uwzględnieniem tego zawieszenia.

Poslední aktualizace: 16. 4. 2026 · Platné pro: 2026 · Verze: 1.0.0

Právní základ

Przedawnienie roszczeń między małżonkami — art. 121 pkt 3 KC

Instytucja zawieszenia biegu przedawnienia roszczeń między małżonkami stanowi istotną ochronę prawną wynikającą z art. 121 pkt 3 Kodeksu cywilnego. Przepis ten wprowadza zasadę, że bieg terminu przedawnienia roszczeń przysługujących jednemu z małżonków przeciwko drugiemu nie rozpoczyna się, a jeśli już się rozpoczął — ulega zawieszeniu przez czas trwania małżeństwa. Regulacja ta ma na celu ochronę harmonii małżeńskiej — gdyby roszczenia między małżonkami mogły się przedawniać, małżonkowie byliby zmuszeni do wszczynania sporów sądowych nawet w drobnych sprawach tylko po to, by nie stracić prawa do dochodzenia roszczenia.

Kiedy zawieszenie zaczyna i kończy się

Zawieszenie obowiązuje przez cały czas trwania małżeństwa — od daty jego zawarcia do chwili ustania lub unieważnienia. Małżeństwo ustaje przez śmierć małżonka, orzeczenie rozwodu lub unieważnienie małżeństwa przez sąd. Z tą chwilą zawieszenie ustaje i termin przedawnienia zaczyna biec od nowa lub — jeśli zdążył częściowo upłynąć przed zawarciem małżeństwa — biegnie dalej od momentu zawieszenia.

Jak oblicza się termin przedawnienia po ustaniu małżeństwa

Jeżeli roszczenie stało się wymagalne przed zawarciem małżeństwa, część terminu zdążyła upłynąć. Po ustaniu małżeństwa do dyspozycji pozostaje reszta terminu. Przykładowo: roszczenie o zwrot pożyczki 6-letnie stało się wymagalne w 2015 roku; małżeństwo zawarto w 2016 roku (po roku biegu); po ustaniu małżeństwa w 2023 roku pozostały 5 lat do upływu terminu (6 − 1 = 5 lat od daty ustania).

Roszczenia powstałe w trakcie małżeństwa

Jeśli roszczenie stało się wymagalne już w trakcie trwania małżeństwa, termin przedawnienia w ogóle nie zaczyna biec — jest zawieszony od samego początku. Dopiero po ustaniu małżeństwa biegnie pełny termin (3, 6 lub 10 lat, w zależności od rodzaju roszczenia) liczony od dnia ustania małżeństwa.

Jakich roszczeń dotyczy art. 121 pkt 3 KC

Zawieszenie dotyczy wszelkich roszczeń majątkowych między małżonkami, w tym:

  • Roszczeń o zwrot pożyczki lub zaliczki udzielonej małżonkowi
  • Roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez małżonka
  • Roszczeń o nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny
  • Roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia
  • Roszczeń wynikających z umów zawartych między małżonkami

Kalkulator uwzględnia czas zawieszenia i oblicza dokładną datę, po której roszczenie ulegnie przedawnieniu — z uwzględnieniem zasady z art. 118 KC, że koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.

Często zadawane pytania — przedawnienie między małżonkami

Czy roszczenie małżonka może się przedawnić podczas małżeństwa?

Nie — zgodnie z art. 121 pkt 3 Kodeksu cywilnego bieg terminu przedawnienia roszczeń przysługujących jednemu z małżonków przeciwko drugiemu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu przez cały czas trwania małżeństwa. Oznacza to, że dopóki małżeństwo istnieje, roszczenie między małżonkami nie może się przedawnić.

Od kiedy liczy się przedawnienie po rozwodzie?

Po ustaniu małżeństwa (przez rozwód, unieważnienie lub śmierć małżonka) zawieszenie ustaje i bieg terminu przedawnienia wznawia się lub — jeśli nie zaczął biec — zaczyna biec od nowa. Termin liczy się od daty uprawomocnienia się wyroku rozwodowego lub daty śmierci.

Jak zawieszenie między małżonkami wpływa na termin przedawnienia?

Zawieszenie powoduje, że czas trwania małżeństwa nie jest wliczany do biegu terminu przedawnienia. Jeśli np. roszczenie stało się wymagalne przed zawarciem małżeństwa i do jego zawarcia upłynął rok z 6-letniego terminu, po ustaniu małżeństwa pozostaje jeszcze 5 lat na dochodzenie roszczenia.

Kiedy zawieszenie między małżonkami przestaje działać?

Zawieszenie ustaje z chwilą ustania lub unieważnienia małżeństwa. W praktyce jest to data uprawomocnienia się wyroku sądowego (rozwód, unieważnienie) albo data śmierci małżonka. Od tej chwili termin biegnie dalej lub — jeśli jeszcze nie rozpoczął się — zaczyna biec.

Czy śmierć małżonka kończy zawieszenie biegu przedawnienia?

Tak, śmierć małżonka powoduje ustanie małżeństwa i tym samym koniec zawieszenia. Od dnia śmierci małżonka termin przedawnienia zaczyna biec (lub biegnie dalej). Dotyczy to roszczeń, które przysługiwały wobec małżonka za jego życia i przeszły na spadkobierców.

Czy art. 121 pkt 3 KC dotyczy też spraw majątkowych?

Tak, art. 121 pkt 3 KC odnosi się do wszelkich roszczeń majątkowych między małżonkami, w tym roszczeń o zwrot pożyczki, odszkodowanie, rozliczenie nakładów, czy podział dorobku. Ochrona jest pełna — nie ma wyjątków dla konkretnych rodzajów roszczeń majątkowych między małżonkami.

Powiązane kalkulatory