Kalkulator oblicza datę przedawnienia roszczenia z uwzględnieniem zasady z art. 118 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1061), że koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Termin ogólny wynosi 6 lat; dla świadczeń okresowych i roszczeń z działalności gospodarczej — 3 lata.
Právní základ
- art. 117 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Účinné od: 1. 1. 2024
- art. 118 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Účinné od: 1. 1. 2024
Terminy przedawnienia roszczeń majątkowych — art. 117–118 KC
Przedawnienie jest jedną z fundamentalnych instytucji prawa cywilnego. Zgodnie z art. 117 Kodeksu cywilnego roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu po upływie określonego czasu, po którym dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia, podnosząc zarzut przedawnienia. Podstawowy termin ogólny wynosi 6 lat. Dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej termin wynosi 3 lata.
Zasada końca okresu — 31 grudnia
Kluczową specyfiką polskiego prawa jest reguła z art. 118 zdanie drugie KC: jeżeli termin przedawnienia jest dłuższy niż 2 lata, jego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Oznacza to, że termin nigdy nie upływa dokładnie w rocznicę wymagalności, lecz zawsze 31 grudnia roku, w którym minął. Dzięki temu wierzyciel zyska kilka do kilkunastu miesięcy więcej na dochodzenie roszczenia.
Przykłady terminów przedawnienia
- Roszczenie o zapłatę ceny (sprzedaż konsumencka) — 6 lat od wymagalności
- Roszczenie przedsiębiorcy o zapłatę za usługę — 3 lata
- Roszczenie o zwrot pożyczki (między osobami prywatnymi) — 6 lat
- Zaległości czynszowe — 3 lata (świadczenia okresowe)
- Odszkodowanie za szkodę — 3 lata od dowiedzenia się o szkodzie, nie dłużej niż 10 lat od zdarzenia
Jak liczyć termin wymagalności
Termin przedawnienia biegnie od dnia wymagalności roszczenia — czyli od chwili, gdy dłużnik powinien był spełnić świadczenie. Dla umów o zapłatę jest to dzień wskazany w fakturze lub umowie jako termin płatności. Dla roszczeń bez określonego terminu — od daty wezwania do zapłaty.
Przerwanie i zawieszenie biegu
Bieg terminu przedawnienia może zostać przerwany (np. przez wniesienie pozwu, uznanie roszczenia) lub zawieszony (np. między małżonkami, wobec osób bez zdolności). Po przerwaniu termin biegnie na nowo. Po zawieszeniu — biegnie dalej po ustaniu przeszkody. Kalkulator oblicza termin bez uwzględnienia zdarzeń przerywających lub zawieszających.
Często zadawane pytania — termin przedawnienia
Ile lat wynosi ogólny termin przedawnienia w Polsce?
Ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych wynosi 6 lat — art. 118 Kodeksu cywilnego. Dotyczy on większości roszczeń majątkowych, dla których przepis szczególny nie przewiduje innego terminu. Przed 2018 rokiem termin ogólny wynosił 10 lat.
Kiedy przedawnia się roszczenie z działalności gospodarczej?
Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się po 3 latach — art. 118 KC. Dotyczy to np. roszczeń przedsiębiorcy o zapłatę za towary lub usługi. Termin biegnie od dnia wymagalności roszczenia i kończy się 31 grudnia roku, w którym upłynął.
Czy termin przedawnienia zawsze kończy się 31 grudnia?
Tak, zgodnie z art. 118 zdanie drugie KC, jeżeli termin przedawnienia jest dłuższy niż 2 lata, koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Oznacza to, że np. roszczenie z terminem 6 lat wymagalne 15 czerwca 2020 r. przedawni się 31 grudnia 2026 r. (nie 15 czerwca 2026 r.).
Co to są świadczenia okresowe i jak długo się przedawniają?
Świadczenia okresowe to świadczenia spełniane regularnie w określonych odstępach czasu, np. czynsz najmu, raty, alimenty. Przedawniają się po 3 latach od daty wymagalności każdej raty lub świadczenia osobno. Różni się to od terminu ogólnego 6 lat dla jednorazowych roszczeń.
Jak liczyć termin przedawnienia od daty wymagalności?
Termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne — czyli gdy dłużnik mógł je spełnić i wierzyciel mógł żądać jego spełnienia. Dla umowy pożyczki bez terminu zwrotu — od wezwania do zwrotu. Dla faktury — od dnia płatności wskazanego na fakturze.