RuleCalc logoRuleCalc
art. 145 KRO

Oblicz calkowite wynagrodzenie za sprawowanie opieki nad dzieckiem na podstawie stawki miesiecznej i okresu sprawowania opieki. Zgodnie z art. 145 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. 2024 poz. 618) kto sprawuje opieke nad dzieckiem moze zadac od rodziców dziecka wynagrodzenia za swoja prace. Wzór: stawka miesieczna × liczba miesiecy.

Ostatnia aktualizacja: 18. 4. 2026 · Ważne dla: 2026 · Wersja: 1.0.0

Podstawa prawna

Wynagrodzenie opiekuna — art. 145 KRO

Art. 145 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewiduje mozliwosc zadania przez opiekuna wynagrodzenia za sprawowanie opieki nad dzieckiem. Jest to szczególny przepis, który wypelnia luke w sytuacji, gdy faktyczna opieke nad dzieckiem sprawuje nie rodzic, lecz inna osoba — na przyklad babcia, dziadek lub inny czlonkiem rodziny.

Kto moze byc opiekunem w rozumieniu art. 145 KRO?

Opiekunem w rozumieniu art. 145 KRO moze byc kazda osoba fizyczna, która faktycznie sprawuje opieke nad dzieckiem w imieniu i na rzecz rodziców. Nie chodzi tu o opiekuna prawnego ustanowionego przez sad (który reguluje art. 145-157 KRO w zakresie opieki prawnej), lecz o osobe faktycznie wykonujaca prace opiekunicza. Moze to byc czlonkiem rodziny, znajomym lub profesjonalnym srodowiskiem opiekunczym.

Wysokosc wynagrodzenia — stawka miesieczna

KRO nie okresla minimalnej ani maksymalnej stawki wynagrodzenia opiekuna. Wysokosc stawki miesiecznej zalezy od:

  • rodzaju i zakresu swiadczonej opieki (np. calkowita vs czessciowa opieka dzienna),
  • sytuacji finansowej rodziców dziecka,
  • zwyczajów miejscowych i srednich stawek na rynku opieki,
  • ustalenia sadu rodzinnego lub porozumienia stron.

Roznica miedzy wynagrodzeniem opiekuna a alimentami

Wazne jest rozróznienie dwoch pojec. Wynagrodzenie opiekuna (art. 145 KRO) to platnosc za prace wlozona w faktyczna opieke nad dzieckiem — jest to wynagrodzenie za usluge. Alimenty na dziecko (art. 135 KRO) to swiadczenie zaspokajajace potrzeby bytowe dziecka, które rodzice sa obowiazani ponosic niezaleznie od innych zobowiazan. Wynagrodzenie opiekuna nie zwalnia rodziców z obowiazku alimentacyjnego wobec dziecka.

Zadanie wynagrodzenia — tryb i termin

Roszczenie o wynagrodzenie opiekuna moze byc zgloszone w postępowaniu przed sadem rodzinnym. Opiekun sklada wniosek o zasadzenie wynagrodzenia, wskazujac stawke miesieczna i okres sprawowania opieki. Sad wydaje postanowienie, które okresla wysokosc i sposób platnosci. Rodzice moga odwolac sie od postanowienia w drodze zazalenia.

Wynagrodzenie wsteczne i przedawnienie

Opiekun moze zadac wynagrodzenia za przeszle miesiace, w których sprawowal opieke i nie otrzymal za nia platnosci. Roszczenie o wynagrodzenie za przeszle miesiace przedawnia sie z uplywem 3 lat od dnia, w którym opiekun mógł się dowiedziec o naruszeniu swojego prawa (art. 118 KC w zwiazku z KRO).

Czesto zadawane pytania — wynagrodzenie opiekuna

Kto moze zadac wynagrodzenia za opieke nad dzieckiem?

Zgodnie z art. 145 KRO kto sprawuje opieke nad dzieckiem moze zadac od rodziców dziecka wynagrodzenia za swoja prace. Moze to byc babcia, dziadek, inny czlonkiem rodziny lub osoba trzecia, która faktycznie sprawuje opieke nad dzieckiem w imieniu rodziców.

Jak wysokie moze byc wynagrodzenie opiekuna?

KRO nie okresla maksymalnej ani minimalnej stawki wynagrodzenia opiekuna. Wysokosc stawki zalezy od ustalenia sadu rodzinnego lub od porozumienia miedzy opiekunem a rodzicami. Przy ustalaniu stawki sad bierze pod uwage rodzaj i zakres swiadczonej opieki, sytuacje finansowa rodziców oraz zwyczaje miejscowe.

Czy wynagrodzenie opiekuna to to samo co alimenty?

Nie. Wynagrodzenie opiekuna (art. 145 KRO) to platnosc za faktyczna prace wlozona w opieke nad dzieckiem — nie jest to aliment na dziecko, lecz wynagrodzenie za usluge opiekunicza swiadczona przez opiekuna na rzecz rodziców. Rodzice dziecka sa zobowiazani do ponoszenia tego wynagrodzenia jako platnicy, nie jako beneficjenci.

Czy opiekun moze zadac wynagrodzenia wstecznie?

Tak. Zadanie wynagrodzenia za przeszle miesiace jest możliwe, jesli opiekun sprawowal opieke w tym okresie i nie otrzymal za nia platnosci. Roszczenie o wynagrodzenie przedawnia sie z uplywem 3 lat od dnia, w którym opiekun mógł się dowiedziec o naruszeniu swojego prawa (art. 118 KC w zwiazku z KRO).

Jak obliczyc wynagrodzenie calkowite?

Wynagrodzenie calkowite oblicza sie przez pomnozenie stawki miesiecznej przez liczbe miesiecy sprawowania opieki. Wzór: wynagrodzenie calkowite = stawka miesieczna × liczba miesiecy. Przyklad: stawka 2000 zl × 6 miesiecy = 12000 zl calkowitego wynagrodzenia.

Czy sad moze zmniejszyc stawke wynagrodzenia opiekuna?

Sad ma自由的 w ustalaniu wysokosci wynagrodzenia opiekuna. Moze zmniejszyc stawke, jesli stwierdzi, ze rodzice dziecka nie dysponuja wystarczajacymi srodkami, lub jesli zakres faktycznie swiadczonej opieki nie odpowiada zadanej stawce. Odwolanie od postanowienia sadu w sprawie wynagrodzenia jest mozliwe w drodze zazalenia.

Czy wynagrodzenie opiekuna wlicza sie do dochodu opiekuna?

Tak. Wynagrodzenie otrzymane przez opiekuna za opieke nad dzieckiem stanowi jego przychód podlegajacy opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT). Opiekun powinien wykazac te platnosc w zeznaniu rocznym jako przychód z innych zrodel.

Powiązane kalkulatory