Oblicz maksymalną wysokość jednorazowych środków z PFRON na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej lub członkostwa w spółdzielni socjalnej. Zgodnie z art. 12a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej (Dz.U. 2024 poz. 44) środki wynoszą od 6- do 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia.
Podstawa prawna
Jednorazowe środki na podjęcie działalności — ile i na jakich zasadach?
Jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej lub członkostwa w spółdzielni socjalnej to jedna z form aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych finansowana z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Środki te mają na celu umożliwienie samodzielnego zarobkowania osobom, które ze względu na niepełnosprawność mają utrudniony dostęp do rynku pracy.
Wysokość środków — 6- lub 15-krotność
Maksymalna wysokość jednorazowych środków zależy od okresu zobowiązania do prowadzenia działalności. Przy 12-miesięcznym zobowiązaniu można otrzymać do 6-krotności przeciętnego wynagrodzenia, czyli około 50 532 zł w 2026 roku. Przy24-miesięcznym zobowiązaniu limit rośnie do 15-krotności, czyli około 126 330 zł. Kwota ta jest wypłacana jednorazowo i nie wymaga rozliczania w ratach.
Formy działalności objęte pomocą
Środki można przeznaczyć na trzy formy aktywności zawodowej. Po pierwsze, działalność gospodarcza — osoba niepełnosprawna zakłada własną firmę i sama nią zarządza. Po drugie, utworzenie gospodarstwa rolnego — osoba niepełnosprawna staje się właścicielem lub użytkownikiem gospodarstwa rolnego. Po trzecie,członkostwo w spółdzielni socjalnej — osoba niepełnosprawna wstępuje do spółdzielni socjalnej jako wspólnik i podejmuje w niej pracę.
Warunki przyznania środków
Aby otrzymać jednorazowe środki, osoba niepełnosprawna musi spełnić kilka warunków. Przede wszystkim musi posiadać orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. Ponadto nie może prowadzić działalności gospodarczej przez co najmniej 12 miesięcy przed złożeniem wniosku (tzw. karencja). Osoba musi też posiadać zdolność do jej prowadzenia — zarówno pod względem prawnym, jak i faktycznym.
Różnica między środkami a dofinansowaniem
Jednorazowe środki różnią się od dofinansowania do wynagrodzenia (art. 26a). Środki to bezzwrotna pomoc na start działalności, podczas gdy dofinansowanie do wynagrodzenia to comiesięczna dopłata do pensji pracownika niepełnosprawnego. Osoba może korzystać z obu form pomocy jednocześnie — środki na założenie firmy i dofinansowanie na zatrudnienie pracowników.
Przeciętne wynagrodzenie jako podstawa wyliczeń
Podstawą wyliczenia limitów środków jest przeciętne wynagrodzenie ogłaszane przez GUS. Dla roku 2026 wynosi ono 8422 zł miesięcznie. Limit 6-krotności to 50 532 zł, a limit 15-krotności to 126 330 zł. Przy zmianie wartości przeciętnego wynagrodzenia limity te są automatycznie aktualizowane.
Często zadawane pytania — jednorazowe środki na działalność
Ile wynosi jednorazowa dotacja z PFRON na działalność gospodarczą?
Jednorazowe środki z PFRON na podjęcie działalności gospodarczej wynoszą od 6- do 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Przy przeciętnym wynagrodzeniu 8422 zł (rok 2026) oznacza to od około 50 532 zł do 126 330 zł. Wyższe kwoty wymagają zobowiązania do prowadzenia działalności przez 24 miesiące.
Czy można otrzymać 15-krotność przeciętnego wynagrodzenia?
Tak, maksymalna kwota 15-krotności przysługuje osobom, które zobowiążą się do prowadzenia działalności przez 24 miesiące. Przy przeciętnym wynagrodzeniu 8422 zł daje to 126 330 zł. Wysokość środków zależy od zobowiązanego okresu — przy 12 miesiącach maksymalna wypłata to 6-krotność (50 532 zł).
Jakie jest minimalne zobowiązanie do prowadzenia działalności?
Minimalny okres zobowiązania do prowadzenia działalności wynosi 12 miesięcy. Osoba otrzymująca środki musi prowadzić działalność przez co najmniej ten okres — w przeciwnym razie może być zobowiązana do zwrotu części lub całości środków. Maksymalny okres zobowiązania to 24 miesiące.
Czy rolnik może otrzymać środki na gospodarstwo rolne?
Tak, jednorazowe środki z PFRON przysługują nie tylko na podjęcie działalności gospodarczej, ale również na utworzenie gospodarstwa rolnego przez osobę niepełnosprawną. Warunki i limity są takie same jak dla działalności gospodarczej — kwota zależy od okresu zobowiązania (12–24 miesiące).
Co to jest spółdzielnia socjalna i czy można otrzymać na nią środki?
Spółdzielnia socjalna to forma działalności społecznej, w której osoby niepełnosprawne mogą prowadzić wspólną działalność gospodarczą. Osoba niepełnosprawna może otrzymać jednorazowe środki na członkostwo w spółdzielni socjalnej i podjęcie w niej pracy. Limit środków jest taki sam jak dla działalności gospodarczej.
Czy środki trzeba zwrócić, jeśli działalność nie przetrwa 12 miesięcy?
Tak, w przypadku wcześniejszego zaprzestania działalności (przed upływem okresu zobowiązania) osoba może być zobowiązana do zwrotu części lub całości otrzymanych środków. PFRON monitoruje prowadzenie działalności przez cały okres zobowiązania.