Oblicz aktualną wartość darowizny uwzględnianej przy ustalaniu zachowku zgodnie z art. 993–995 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1061). Stan z chwili darowizny, ceny z chwili ustalania zachowku.
Podstawa prawna
- art. 993–995 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2026
Wartość darowizny w kontekście zachowku
Przy obliczaniu zachowku do wartości stanu czynnego spadku dolicza się wartość darowizn dokonanych przez spadkodawcę (art. 993 KC). Zasady wyceny darowizn reguluje art. 995 KC: stan (co darowano) ocenia się na chwilę darowizny, ale ceny (ile to warte) — na chwilę ustalania zachowku.
Kalkulator pozwala przeliczyć wartość darowizny z uwzględnieniem wzrostu lub spadku cen (np. cen nieruchomości). Podaj wartość w chwili darowizny i indeks zmiany cen.
Dlaczego ta zasada jest ważna
Reguła z art. 995 KC chroni uprawnionego do zachowku: jeśli darowana nieruchomość zyskała na wartości, zachowek obliczany jest od wyższej, aktualnej wartości — nie od wartości historycznej.
Kto jest uprawniony do zachowku
Do zachowku uprawnieni są zstępni (dzieci, wnuki), małżonek i rodzice spadkodawcy — o ile zostali pominięci w testamencie lub otrzymali mniejszy udział. Zachowek wynosi 1/2 (lub 2/3 dla małoletnich/niezdolnych do pracy) udziału w dziedziczeniu ustawowym.
Często zadawane pytania — wartość darowizny przy zachowku
Co to jest substrat zachowku?
Substrat zachowku to podstawa obliczania zachowku: wartość stanu czynnego spadku plus wartość darowizn doliczonych do spadku (art. 993-994 KC). Im wyższy substrat, tym wyższy zachowek.
Według jakiej wartości liczy się darowiznę przy zachowku?
Art. 995 KC stanowi, że wartość darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, ale według cen z chwili ustalenia zachowku (czyli z dnia otwarcia spadku lub dnia orzekania). Kalkulator uwzględnia indeks zmiany cen między datą darowizny a datą obliczenia zachowku.
Jakie darowizny dolicza się do spadku przy zachowku?
Doliczane są wszystkie darowizny dokonane przez spadkodawcę, z wyjątkiem: drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami ustawowymi ani uprawnionymi do zachowku — dokonanych ponad 10 lat przed śmiercią, oraz darowizn z wzajemnym obowiązkiem świadczenia.
Czy darowizna przedawnionej nieruchomości wlicza się do zachowku?
Co do zasady tak, jeśli mieści się w kręgu osób i terminach z art. 994 KC. Darowizny nieruchomości nie przedawniają się w kontekście zachowku tak jak inne — sąd oblicza wartość aktualną nieruchomości, co może znacząco wpłynąć na wysokość zachowku.
Jak obliczyć indeks zmiany cen dla darowizny?
Indeks to stosunek ceny rynkowej przedmiotu darowizny w chwili ustalania zachowku do jego ceny w chwili dokonania darowizny. Np. jeśli mieszkanie kosztowało 300 tys. zł przy darowiźnie i 450 tys. zł teraz, indeks = 1,5.