Oblicz maksymalną sumę hipoteki przymusowej. Zgodnie z art. 110¹ ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. 2025 poz. 341) suma hipoteki przymusowej nie może przekroczyć 150% (1,5-krotności) zabezpieczonej wierzytelności ze świadczeniami ubocznymi na dzień złożenia wniosku.
Podstawa prawna
- art. 110¹ ustawa o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. 2025 poz. 341) ↗
Obowiązuje od: 20. 1. 2011
- art. 109 ustawa o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. 2025 poz. 341) ↗
Obowiązuje od: 20. 1. 2011
Hipoteka przymusowa — suma i ograniczenie 150%
Hipoteka przymusowa to zabezpieczenie ustanawiane na nieruchomości dłużnika bez jego zgody. W odróżnieniu od hipoteki umownej (ustanawianej dobrowolnie przez właściciela nieruchomości), hipoteka przymusowa może być wpisana do księgi wieczystej przez sąd na wniosek wierzyciela dysponującego odpowiednim dokumentem.
Podstawy prawne hipoteki przymusowej
Artykuł 109 uKWiH wylicza dokumenty stanowiące podstawę wpisu hipoteki przymusowej: prawomocne orzeczenie sądowe, postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia, postanowienie prokuratora, decyzja administracyjna, tytuł wykonawczy. Wierzytelności podatkowe i inne publicznoprawne mogą być zabezpieczane hipoteką przymusową na podstawie przepisów szczególnych (Ordynacja podatkowa, ustawa ZUS).
Limit 150% — art. 110¹ uKWiH
Artykuł 110¹ uKWiH stanowi, że jeżeli z dokumentu stanowiącego podstawę wpisu hipoteki przymusowej nie wynika jej wysokość, wierzyciel może żądać wpisu hipoteki na sumę, która nie przewyższa o więcej niż o połowę sumy wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne na dzień złożenia wniosku. Oznacza to, że maksymalna suma hipoteki przymusowej = 150% × (wierzytelność główna + odsetki + koszty + inne).
Pierwszeństwo przy egzekucji
Hipoteki przymusowe mają niższe pierwszeństwo od hipotek umownych, które zostały wpisane wcześniej. Wierzyciel hipoteczny zaspokajany jest z sumy uzyskanej w toku egzekucji z nieruchomości, proporcjonalnie do sumy hipoteki, nie więcej niż do rzeczywistej wierzytelności. Suma hipoteki wyższa od rzeczywistej wierzytelności nie oznacza prawa do wyższej wypłaty.
Często zadawane pytania — hipoteka przymusowa
Czym jest hipoteka przymusowa?
Hipoteka przymusowa jest szczególnym rodzajem hipoteki ustanawianej na nieruchomości dłużnika bez jego zgody — na podstawie tytułu wykonawczego, postanowienia sądu o zabezpieczeniu, decyzji administracyjnej lub innego dokumentu przewidzianego w ustawie. Służy do zabezpieczenia wierzytelności wymagalnej (np. po uzyskaniu wyroku sądowego).
Jaka jest maksymalna suma hipoteki przymusowej?
Zgodnie z art. 110¹ uKWiH, jeżeli z dokumentu nie wynika suma hipoteki, wierzyciel może żądać wpisu hipoteki przymusowej na sumę nie wyższą niż wynikająca z dokumentu, a jeśli ta nie jest określona — suma nie może przewyższać o więcej niż o połowę (150%) zabezpieczonej wierzytelności ze świadczeniami ubocznymi na dzień złożenia wniosku.
Na jakiej podstawie ustanawia się hipotekę przymusową?
Hipotekę przymusową można ustanowić na podstawie: prawomocnego orzeczenia sądu lub referendarza sądowego, postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia, postanowienia prokuratora, decyzji administracyjnej (np. zaległości podatkowe) lub innego dokumentu przewidzianego w przepisach szczególnych. Wniosek składa wierzyciel do sądu wieczystoksięgowego.
Czy hipoteka przymusowa może przekroczyć wierzytelność?
Tak, ale jest ograniczona do 150% sumy wierzytelności ze świadczeniami ubocznymi. Jeżeli wierzytelność wynosi 100 000 zł, a odsetki i koszty egzekucji 15 000 zł (suma: 115 000 zł), to maksymalna suma hipoteki przymusowej wynosi 172 500 zł (150% × 115 000 zł).
Co jeśli dokument określa sumę hipoteki?
Jeśli tytuł wykonawczy lub inne dokumenty określają konkretną sumę hipoteki, wierzyciel może żądać wpisu tylko do tej sumy — nawet jeśli 150% wierzytelności byłoby wyższe. Innymi słowy: wpisana suma = min(suma z dokumentu, 150% wierzytelności z kosztami).
Kto może żądać wpisu hipoteki przymusowej?
Hipoteki przymusowej może żądać wyłącznie wierzyciel, który posiada odpowiedni dokument (tytuł wykonawczy, postanowienie o zabezpieczeniu, decyzję administracyjną). Dłużnik nie może sam ustanowić hipoteki przymusowej — może ustanowić hipotekę umowną. Wniosek składa się do sądu wieczystoksięgowego właściwego dla miejsca położenia nieruchomości.