Oblicz miesięczny zwrot kosztów zatrudnienia pracownika pomagającego osobie niepełnosprawnej. Zgodnie z art. 26d ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej (Dz.U. 2024 poz. 1505) pracodawca może otrzymać zwrot do 20% najniższego wynagrodzenia proporcjonalnie do faktycznych godzin pomocy — oraz zwrot kosztów szkolenia do wysokości najniższego wynagrodzenia.
Podstawa prawna
Zwrot kosztów pracownika pomocniczego — kto i ile może otrzymać?
Art. 26d ustawy o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (uRehZaw, Dz.U. 2024 poz. 1505) przewiduje możliwość uzyskania zwrotu kosztów zatrudnienia pracownika pomocniczego, który wspiera osobę niepełnosprawną w zakładzie pracy. To rozwiązanie, które zachęca pracodawców do zatrudniania osób z niepełnosprawnościami, oferując im dodatkowe wsparcie w postaci asystenta.
Kto może skorzystać ze zwrotu?
Zwrot kosztów przysługuje pracodawcy, który zatrudnia osobę niepełnosprawną wymagającą wsparcia w wykonywaniu obowiązków zawodowych. Może to być zarówno zakład pracy chronionej (ZPChr), jak i zwykły pracodawca. Pracownik pomocniczy to osoba fizyczna zatrudniona na podstawie umowy o pracę, której zadaniem jest wspieranie osoby niepełnosprawnej.
Jak obliczyć zwrot?
Maksymalna liczba godzin pomocy miesięcznie to 20% godzin pracy osoby niepełnosprawnej. Współczynnik godzinowy oblicza się jako stosunek faktycznych godzin pomocy do normatywnych godzin pracy osoby niepełnosprawnej. Miesięczny zwrot = najniższe wynagrodzenie × współczynnik.
Przykład: osoba niepełnosprawna pracuje 160h/mies., pracownik pomocniczy poświęca 20h miesięcznie. Współczynnik = 20/160 = 12,5%. Zwrot = 4666 zł × 12,5% = 583,25 zł.
Zwrot kosztów szkolenia
Oprócz zwrotu za godziny pomocy, pracodawca może otrzymać zwrot kosztów szkolenia pracownika pomocniczego. Maksymalna kwota zwrotu to najniższe wynagrodzenie za pracę (4666 zł w 2026 r.). Obejmuje to koszty kursu, certyfikacji lub innego przeszkolenia, które przygotowuje pracownika pomocniczego do wykonywania jego zadań.
Warunki uzyskania zwrotu
- Pracownik pomocniczy musi być zatrudniony na umowę o pracę
- Godziny pomocy nie mogą przekraczać 20% godzin pracy osoby niepełnosprawnej
- Pomoc musi być faktycznie świadczona i udokumentowana
- Koszty szkolenia muszą być udokumentowane fakturami lub innymi dowodami
- Zwrot przysługuje ze środków PFRON (Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych)
Jak złożyć wniosek o zwrot?
Aby uzyskać zwrot kosztów, pracodawca składa wniosek do właściwego starosty (urząd pracy) lub bezpośrednio do PFRON. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające zatrudnienie osoby niepełnosprawnej, umowę z pracownikiem pomocniczym oraz ewidencję godzin pomocy. Decyzja o przyznaniu zwrotu wydawana jest w terminie 30 dni.
Często zadawane pytania — zwrot kosztów pracownika pomocniczego
Kto może otrzymać zwrot kosztów pracownika pomocniczego?
Pracodawca zatrudniający osobę niepełnosprawną (w zakładzie pracy chronionej lub u zwykłego pracodawcy) może uzyskać zwrot kosztów zatrudnienia pracownika pomagającego tej osobie niepełnosprawnej. Pracownik pomocniczy to osoba, która wspiera osobę niepełnosprawną w wykonywaniu pracy — np. asystent, opiekun, osoba pomagająca przy czynnościach wymagających wsparcia.
Ile wynosi maksymalna liczba godzin pomocy?
Zgodnie z art. 26d ust. 1 uRehZaw, maksymalna liczba godzin pomocy miesięcznie wynosi 20% godzin pracy osoby niepełnosprawnej. Oznacza to, że przy standardowym etacie 160 godzin/mies., pracownik pomocniczy może poświęcać maksymalnie 32 godziny miesięcznie na pomoc — i tylko za te godziny przysługuje zwrot.
Czy zwrot obejmuje koszty szkolenia pracownika pomocniczego?
Tak. Art. 26d ust. 2 uRehZaw przewiduje dodatkowy zwrot kosztów szkolenia pracownika pomocniczego. Kwota zwrotu nie może przekroczyć najniższego wynagrodzenia za pracę (w 2026 r. = 4666 zł). Pracodawca może więc otrzymać zwrot zarówno za godziny pomocy, jak i za koszty przeszkolenia pracownika pomocniczego.
Jak obliczyć współczynnik godzinowy?
Współczynnik godzinowy = faktyczne godziny pomocy / normatywne godziny pracy osoby niepełnosprawnej. Następnie miesięczny zwrot = najniższe wynagrodzenie × współczynnik. Przykład: 20 godzin pomocy przy 160h pracy = 20/160 = 0,125 → zwrot = 4666 × 0,125 = 583,25 zł.
Czy pracownik pomocniczy musi mieć specjalne kwalifikacje?
Przepisy art. 26d uRehZaw nie określają szczególnych wymagań kwalifikacyjnych dla pracownika pomocniczego. Może to być dowolna osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, która pomaga osobie niepełnosprawnej w wykonywaniu obowiązków służbowych. Pracodawca samodzielnie organizuje przeszkolenie pracownika pomocniczego.
Czy zwrot kosztów pracownika pomocniczego jest limitowany czasowo?
Zwrot kosztów pracownika pomocniczego przysługuje przez cały okres zatrudnienia osoby niepełnosprawnej, której pomaga. Nie ma określonego maksymalnego okresu, przez który można otrzymywać zwrot. Ważne jest, by obie osoby pozostawały w stosunku pracy i by pomoc była faktycznie świadczona.