RuleCalc logoRuleCalc
art. 30da uPIT

Oblicz podatek od niezrealizowanych zysków (exit tax) przy przeniesieniu majątku za granicę lub zmianie rezydencji podatkowej. Zgodnie z art. 30da ustawy o PIT (Dz.U. 2024 poz. 226) stawka wynosi 19% (gdy ustalana jest wartość podatkowa) lub 3% (gdy wartość podatkowa nie jest ustalana).

Ostatnia aktualizacja: 24. 4. 2026 · Ważne dla: 2026 · Wersja: 1.0.0

Podstawa prawna

Podatek od niezrealizowanych zysków — jak to działa?

Exit tax, czyli podatek od niezrealizowanych zysków, to mechanizm zapobiegający unikaniu opodatkowania poprzez przenoszenie aktywów za granicę przed ich faktyczną sprzedażą. Gdy podatnik przenosi składnik majątku poza terytorium Polski lub zmienia rezydencję podatkową, Polska traci prawo do opodatkowania przyszłych dochodów ze zbycia tego składnika. Aby zapobiec temu, ustawodawca nałożył obowiązek zapłaty podatku od niezrealizowanego zysku — czyli różnicy między wartością rynkową a podatkową.

Dwie sytuacje wywołujące obowiązek exit tax

Po pierwsze, przeniesienie składnika majątku poza terytorium RP, gdy własność składnika pozostaje przy tym samym podmiocie. Typowy przypadek to przeniesienie aktywów z polskiego oddziału do zagranicznego zakładu tego samego przedsiębiorstwa. Po drugie, zmiana rezydencji podatkowej — wyprowadzka za granicę. W tym przypadku opodatkowaniu podlegają tylko składniki majątku osobistego (udziały, akcje, papiery wartościowe, pochodne instrumenty finansowe, tytuły uczestnictwa w funduszach), i tylko jeśli podatnik mieszkał w Polsce przez co najmniej 5 lat w ciągu 10 lat przed zmianą rezydencji.

Stawka 19% — z wyceną wartości podatkowej

Gdy podatnik ustala wartość podatkową składnika majątku, opodatkowana jest tylko nadwyżka wartości rynkowej nad podatkową. Wartość podatkowa to koszt nabycia lub wytworzenia, który nie został wcześniej zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Podstawa = max(0, wartość rynkowa − wartość podatkowa). Ta opcja jest korzystniejsza, gdy składnik ma niską wartość podatkową (np. nabyte dawno akcje z niskim kosztem historycznym).

Stawka 3% — bez wyceny wartości podatkowej

W niektórych przypadkach podatnik może zdecydować się nie ustalać wartości podatkowej składnika majątku. Wtedy podstawą opodatkowania jest pełna wartość rynkowa, ale stawka wynosi tylko 3%. Jest to atrakcyjne rozwiązanie dla składników o wysokiej wartości podatkowej (bliskiej wartości rynkowej), gdzie mechanizm nadwyżki dawałby podobny lub wyższy podatek.

Dzień przeniesienia i wartość rynkowa

Dniem przeniesienia składnika majątku poza terytorium Polski jest dzień poprzedzający dzień, w którym składnik przestaje być przypisany do działalności prowadzonej w Polsce. Wartość rynkowa jest ustalana na ten dzień. Wartość rynkową składnika majątku określa się zgodnie z art. 19 ust. 3 (dla majątku osobistego) lub art. 23o (dla pozostałych składników — zasady transfer pricing).

Próg deklaracyjny i terminy

Deklaracja o wysokości dochodu z niezrealizowanych zysków musi być złożona do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym łączna wartość rynkowa przenoszonych składników majątku przekroczyła 4 000 000 zł. W tym samym terminie należy wpłacić należny podatek. Jeśli po miesiącu przekroczenia progu przenoszone są kolejne składniki, deklaracja składana jest co miesiąc.

Często zadawane pytania — exit tax

Czym jest podatek od niezrealizowanych zysków (exit tax)?

Exit tax (podatek od niezrealizowanych zysków) to podatek pobierany w momencie przeniesienia składnika majątku poza terytorium Polski lub zmiany rezydencji podatkowej — bez konieczności fizycznego zbycia tego składnika. Chodzi o sytuacje, gdy Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia tego składnika majątku w przyszłości. Podstawa prawna: art. 30da uPIT (Dz.U. 2024 poz. 226).

Kiedy powstaje obowiązek zapłaty exit tax?

Obowiązek zapłaty exit tax powstaje w dwóch głównych sytuacjach: (1) przeniesienie składnika majątku poza terytorium RP, gdy składnik pozostaje własnością tego samego podmiotu (np. przeniesienie do zagranicznego zakładu), oraz (2) zmiana rezydencji podatkowej przez podatnika podlegającego w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. W obu przypadkach Polska traci prawo do opodatkowania przyszłych dochodów ze zbycia.

Jaka jest stawka exit tax — 19% czy 3%?

Stawka exit tax zależy od sposobu wyceny: (1) 19% — gdy ustalana jest wartość podatkowa składnika majątku (opodatkowana jest tylko nadwyżka wartości rynkowej nad podatkową), (2) 3% — gdy nie ustala się wartości podatkowej składnika majątku (opodatkowana jest pełna wartość rynkowa). Wybór niższej stawki 3% jest możliwy, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami nie uwzględnia się kosztów nabycia przy zbyciu.

Jak obliczyć dochód z niezrealizowanych zysków?

Dochód z niezrealizowanych zysków (przy wycenie wartości podatkowej) oblicza się jako nadwyżkę wartości rynkowej nad wartością podatkową: max(0, wartość rynkowa − wartość podatkowa). Wartość podatkowa to koszt nabycia lub wytworzenia składnika, który nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Wartość rynkowa jest ustalana na dzień przeniesienia lub zmiany rezydencji.

Czy exit tax dotyczy zmiany rezydencji podatkowej?

Tak. Zmiana rezydencji podatkowej (wyprowadzka z Polski) powoduje, że Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia składników majątku będących własnością podatnika. W przypadku majątku osobistego (udziały, akcje, papiery wartościowe, tytuły uczestnictwa) exit tax dotyczy tylko podatników, którzy mieszkali w Polsce przez co najmniej 5 lat w ciągu 10 lat poprzedzających zmianę rezydencji.

Jaki jest próg deklaracyjny exit tax?

Zgodnie z art. 30da ust. 14 uPIT, deklaracja o wysokości dochodu z niezrealizowanych zysków musi być złożona do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym łączna wartość rynkowa przenoszonych składników majątku przekroczyła 4 000 000 zł. W tym samym terminie należy wpłacić należny podatek. Podatnicy poniżej tego progu nie mają obowiązku comiesięcznej deklaracji.

Powiązane kalkulatory