Oblicz sankcję 30% VAT za przelew na rachunek bankowy niezgłoszony na Białej Liście podatników VAT dla faktur powyżej 15 000 zł. Zgodnie z art. 96b uVAT (Dz.U. 2024 poz. 361) i art. 56b Ordynacji podatkowej (Dz.U. 2023 poz. 2383).
Podstawa prawna
- art. 96b ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2024 poz. 361) ↗
Obowiązuje od: 1. 9. 2019
- art. 56b Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2023 poz. 2383) ↗
Obowiązuje od: 1. 9. 2019
Biała Lista VAT — sankcja za nieweryfikowany rachunek
Biała Lista podatników VAT (Wykaz podatników VAT) to narzędzie wprowadzone 1 września 2019 roku umożliwiające weryfikację, czy rachunek bankowy dostawcy jest zarejestrowany. Brak weryfikacji i płatność na niezarejestrowany rachunek może skutkować sankcją podatkową — nawet jeśli przedsiębiorca nie wiedział o nieprawidłowości.
Kiedy grozi sankcja?
Sankcja 30% kwoty VAT z faktury grozi, gdy łącznie spełnione są trzy warunki: faktura opiewa na kwotę brutto powyżej 15 000 zł, nabywca przelał środki na rachunek niezarejestrowany na Białej Liście i nie złożył zawiadomienia ZAW-NR w ciągu 7 dni od daty przelewu. Naruszenie jednego warunku eliminuje ryzyko sankcji.
Jak uniknąć sankcji?
Najskuteczniejsza metoda: weryfikacja rachunku na bialalista.gov.pl przed każdym przelewem powyżej 15 000 zł. Alternatywy: zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności (split payment) — wtedy sankcja nie obowiązuje nawet przy nieweryfikowanym rachunku. Jeśli przelew już nastąpił — złożenie ZAW-NR w 7 dni eliminuje sankcję.
Skutki uboczne — koszty podatkowe
Oprócz sankcji 30% VAT, płatność na niezarejestrowany rachunek skutkuje utratą prawa do zaliczenia kwoty płatności w koszty podatkowe PIT/CIT. Oznacza to podwójną karę — sankcja VAT i wyższy podatek dochodowy. Dotyczy to wyłącznie kwoty faktycznie przelanych środków, nie całej wartości faktury.
Zasady działania ZAW-NR
- Termin: 7 dni od daty wykonania przelewu
- Formularz: ZAW-NR (zawiadomienie o zapłacie na rachunek z poza BL)
- Składany do: naczelnika US właściwego dla dostawcy (nie nabywcy)
- Forma: elektronicznie przez e-US lub papierowo
Często zadawane pytania — Biała Lista VAT
Co to jest Biała Lista podatników VAT?
Biała Lista podatników VAT to elektroniczny wykaz prowadzony przez Szefa KAS (bialalista.gov.pl), zawierający informacje o wszystkich podmiotach zarejestrowanych jako czynni podatnicy VAT, z podaniem numerów rachunków bankowych zgłoszonych do naczelnika urzędu skarbowego. Lista obowiązuje od 1 września 2019 roku na podstawie art. 96b ustawy o VAT (Dz.U. 2024 poz. 361).
Jaka jest sankcja za przelew na rachunek spoza Białej Listy?
Sankcja za płatność na rachunek niezgłoszony na Białej Liście wynosi 30% kwoty VAT wykazanej na fakturze, jeśli wartość transakcji przekracza 15 000 zł. Sankcja wynika z art. 56b Ordynacji podatkowej (Dz.U. 2023 poz. 2383). Oprócz sankcji podatkowej, kupujący traci prawo do zaliczenia kwoty płatności w koszty podatkowe (CIT/PIT).
Jak uniknąć sankcji przy płatności na nieuprawniony rachunek?
Aby uniknąć sankcji mimo przelewu na rachunek spoza Białej Listy, nabywca powinien w ciągu 7 dni od daty płatności złożyć zawiadomienie (ZAW-NR) do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla dostawcy. Zawiadomienie automatycznie wyłącza odpowiedzialność. Nie złożenie zawiadomienia w terminie skutkuje naliczeniem pełnej sankcji 30% VAT.
Czy zawiadomienie do US w 7 dni zwalnia z sankcji?
Tak — terminowe złożenie zawiadomienia ZAW-NR do naczelnika US właściwego dla dostawcy w ciągu 7 dni od daty płatności całkowicie zwalnia nabywcę z sankcji 30% VAT oraz przywraca prawo do zaliczenia wydatku w koszty podatkowe. Zawiadomienie składa się elektronicznie (e-Urząd Skarbowy). Termin 7 dni jest nieprzekraczalny.
Czy split payment chroni przed sankcją za Białą Listę?
Tak — jeśli nabywca zastosuje mechanizm podzielonej płatności (split payment, MPP) dla danej transakcji, sankcja za przelew na rachunek spoza Białej Listy nie obowiązuje. Wynika to z art. 96b ust. 3 pkt 13 uVAT — split payment traktowany jest jako alternatywny sposób zabezpieczenia. Jest to szczególnie przydatne w przypadku faktur VAT powyżej 15 000 zł.