Sprawdź, do kiedy możesz skorzystać z urlopu ojcowskiego. Zgodnie z art. 182³ Kodeksu pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) ojciec ma prawo do 2 tygodni urlopu — przy dziecku biologicznym do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy, przy adopcji do 14 roku życia dziecka.
Právní základ
- art. 182³ Kodeks pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) ↗
Účinné od: 1. 9. 2023
- art. 182³ § 1 Kodeks pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) ↗
Účinné od: 1. 9. 2023
Urlop ojcowski — zasady art. 182³ KP
Urlop ojcowski to samodzielne uprawnienie pracownicze, niezależne od urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Przysługuje wyłącznie pracownikowi-ojcu, który jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę (nie przysługuje na zleceniu ani B2B). Celem urlopu jest umożliwienie ojcu osobistego zaangażowania się w opiekę nad nowo narodzonym lub przysposobionym dzieckiem.
Wymiar i podział urlopu ojcowskiego
Urlop ojcowski trwa 2 tygodnie i może być wykorzystany jednorazowo lub w dwóch częściach, z których każda musi trwać co najmniej 1 tydzień. Ojciec składa pisemny wniosek do pracodawcy co najmniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem każdej części. Pracodawca jest zobowiązany udzielić urlopu we wnioskowanym terminie.
Termin na skorzystanie z urlopu
Termin zależy od formy nabycia rodzicielstwa:
- Dziecko biologiczne — do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy życia
- Adopcja — do ukończenia przez dziecko 14 roku życia
Termin nie ulega zawieszeniu ani przerwaniu. Jeśli ojciec nie skorzysta z urlopu w terminie, prawo do niego wygasa bezpowrotnie.
Urlop ojcowski a inne urlopy rodzicielskie
Urlop ojcowski jest niezależny od urlopu macierzyńskiego matki dziecka — oboje mogą korzystać z urlopów równocześnie. Jest też niezależny od urlopu rodzicielskiego (41 tygodni dla ojca lub matki). Łącznie ojciec może przebywać na urlopie związanym z urodzeniem dziecka nawet do 43 tygodni (urlop ojcowski 2 tyg. + 41 tyg. rodzicielskiego), przy czym za urlop ojcowski zasiłek wynosi 100%, a rodzicielski — 70% lub 81,5%.
Często zadawane pytania — urlop ojcowski
Ile tygodni trwa urlop ojcowski?
Urlop ojcowski trwa 2 tygodnie (14 dni) niezależnie od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie (art. 182³ § 1 KP). Urlop ten przysługuje pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko, a nie partnerowi (niezamężni muszą uznać dziecko lub mieć sądowe ustalenie ojcostwa).
Do kiedy ojciec może wziąć urlop ojcowski?
Przy dziecku biologicznym urlop ojcowski musi być wykorzystany do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy (1 roku) życia (art. 182³ § 1 pkt 1 KP). Przy adopcji termin jest dłuższy — do ukończenia 14 roku życia dziecka (art. 182³ § 1 pkt 2 KP). Po upływie tych terminów prawo do urlopu ojcowskiego wygasa.
Czy urlop ojcowski można podzielić na części?
Tak, urlop ojcowski można podzielić na nie więcej niż 2 części (art. 182³ § 3 KP), ale żadna z nich nie może być krótsza niż 1 tydzień (7 dni). Ojciec składa wniosek pisemny co najmniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem każdej części urlopu.
Ile wynosi zasiłek macierzyński przy urlopie ojcowskim?
Za okres urlopu ojcowskiego przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku. Podstawa jest obliczana ze średniego wynagrodzenia ojca z ostatnich 12 miesięcy. Zasiłek wypłaca pracodawca lub ZUS. Ojciec nie traci prawa do zasiłku, jeśli matka dziecka korzysta równocześnie z urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego.
Czy ojciec może wziąć urlop ojcowski przy adopcji?
Tak, pracownik, który przysposobił dziecko, może skorzystać z urlopu ojcowskiego do dnia ukończenia przez dziecko 14 roku życia (art. 182³ § 1 pkt 2 KP). Termin liczy się od dnia przysposobienia (uprawomocnienia postanowienia). Urlop ojcowski przy adopcji wynosi tak samo 2 tygodnie, lecz ma znacznie dłuższy termin na jego wykorzystanie.