Pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków. Zgodnie z art. 102 KP (Dz.U. 2023 poz. 1465) przysługuje mu wówczas odszkodowanie w wysokości 1 miesiąca wynagrodzenia.
Podstawa prawna
- art. 102 Kodeks pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2023
Natychmiastowe rozwiązanie umowy z winy pracodawcy — zasady 2026
Prawo pracy chroni pracownika nie tylko przy wypowiedzeniu umowy przez pracodawcę, ale również w sytuacji, gdy to pracodawca rażąco narusza swoje obowiązki. W takim przypadku pracownik może sam wypowiedzieć umowę w trybie natychmiastowym i uzyskać odszkodowanie.
Podstawy natychmiastowego rozwiązania umowy przez pracownika
Art. 102 KP pozwala pracownikowi rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia w razie, gdy pracodawca dopuścił się wobec niego ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków. Chodzi o sytuacje, gdy pracodawca naruszył prawo w sposób rażący i umyślny.
Odszkodowanie i zaległe wynagrodzenie
Pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeśli umowa zawarta była na czas określony — w wysokości wynagrodzenia za 2 tygodnie. Niezależnie od tego pracownik może dochodzić zaległego wynagrodzenia za przepracowane dni oraz innych należności.
Procedura złożenia oświadczenia
Oświadczenie o rozwiązaniu umowy musi być złożone na piśmie z podaniem przyczyny. Termin: 1 miesiąc od powzięcia wiadomości o naruszeniu. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa, choć w szczególnych okolicznościach sąd może przywrócić termin.
Często zadawane pytania — rozwiązanie z winy pracodawcy
Kiedy pracownik może natychmiast rozwiązać umowę z winy pracodawcy?
Pracownik może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika — np. nie wypłaca wynagrodzenia, mobbinguje, narusza bhp. Podstawa: art. 102 KP.
Jakie odszkodowanie przysługuje przy natychmiastowym rozwiązaniu?
Pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W praktyce zazwyczaj wynosi to 1 miesiąc wynagrodzenia (przy krótkim stażu). Dodatkowo pracownik może dochodzić zaległego wynagrodzenia.
W jakim terminie pracownik musi złożyć oświadczenie o rozwiązaniu umowy?
Pracownik powinien złożyć oświadczenie w ciągu 1 miesiąca od powzięcia wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. Po przekroczeniu tego terminu uprawnienie wygasa.
Czy odszkodowanie z art. 102 KP kumuluje się z innymi roszczeniami?
Tak. Odszkodowanie z art. 102 KP nie wyklucza dochodzenia innych roszczeń, np. zaległego wynagrodzenia, odszkodowania za mobbing czy ekwiwalentu za urlop. Pracownik może wystąpić z pozwem do sądu pracy łącząc kilka żądań.
Co zawiera pojęcie ciężkiego naruszenia obowiązków pracodawcy?
Do ciężkich naruszeń zalicza się m.in.: niewyplacanie wynagrodzenia, naruszanie bhp zagrażające zdrowiu, mobbing, dyskryminację, szykanowanie, nieuzasadnione obniżanie wynagrodzenia. Ocena, czy naruszenie jest "ciężkie", należy do sądu pracy.