Oblicz odsetki za opóźnienie należne od dłużnika, który spóźnił się z zapłatą. Zgodnie z art. 481 §2 Kodeksu cywilnego odsetki za opóźnienie wynoszą tyle, ile stopa referencyjna NBP powiększona o 5,5 punktu procentowego. Kalkulator automatycznie obliczy też odsetki maksymalne za opóźnienie.
Podstawa prawna
- art. 481 §2 Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2016
- art. 481 §2¹ Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2016
Odsetki za opóźnienie — art. 481 KC
Odsetki za opóźnienie stanowią ustawowy mechanizm mobilizowania dłużników do terminowej zapłaty. Ich specyfika polega na tym, że wierzyciel nie musi udowadniać szkody ani winy dłużnika — wystarczy sama okoliczność opóźnienia. Odsetki biegną automatycznie od chwili, w której świadczenie powinno być spełnione.
Stopa odsetek za opóźnienie w 2026 roku
Stopa odsetek ustawowych za opóźnienie jest wyższa niż zwykłych odsetek ustawowych i wynosi stopę referencyjną NBP powiększoną o 5,5 punktu procentowego. Przy stopie ref. NBP wynoszącej 5,75% (stan na 2026 rok) daje to 11,25% rocznie. Odsetki maksymalne za opóźnienie (art. 481 §2¹ KC) wynoszą dwukrotność tej wartości, czyli 22,5% rocznie — jest to bezwzględny pułap, powyżej którego postanowienia umowne są bezskuteczne.
Transakcje handlowe a odsetki za opóźnienie
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (ustawa 8.3.2013) przewiduje dla transakcji B2B odrębną, jeszcze wyższą stopę odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych (NBP + 10 pp). Niniejszy kalkulator oblicza odsetki z art. 481 KC — właściwe dla obrotu ogólnocywilnego i relacji B2C. W przypadku transakcji handlowych między przedsiębiorcami należy stosować inną stawkę.
Obliczanie odsetek za opóźnienie od faktury
Najczęstszy praktyczny scenariusz to niezapłacona faktura. Odsetki za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po terminie płatności faktury. Jeśli faktura wystawiona 1 marca 2026 ma 30-dniowy termin płatności, odsetki biegną od 1 kwietnia 2026. Kalkulator przyjmuje daty i automatycznie oblicza liczbę dni opóźnienia.
Odsetki za opóźnienie w postępowaniu sądowym
W pozwie sądowym odsetki za opóźnienie należy wskazać wyraźnie — podać datę, od której są liczone, i stopę (zazwyczaj „odsetki ustawowe za opóźnienie"). Sąd może zasądzić odsetki zarówno za okres przed wniesieniem pozwu (udowodnione historycznie), jak i od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty (tzw. odsetki bieżące, bez konieczności ich precyzyjnego wyliczania).
Często zadawane pytania — odsetki za opóźnienie
Kiedy należą się odsetki za opóźnienie?
Odsetki za opóźnienie należą się wierzycielowi, gdy dłużnik spóźni się z zapłatą wymagalnego świadczenia pieniężnego. Nie jest wymagana wina dłużnika — wystarczy samo opóźnienie (art. 481 §1 KC). Odsetki biegną od dnia, w którym dłużnik powinien był zapłacić.
Ile wynoszą odsetki za opóźnienie w 2026 roku?
Odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą tyle, ile stopa referencyjna NBP + 5,5 punktu procentowego. Przy stopie NBP 5,75% w 2026 roku daje to 11,25% rocznie. Odsetki maksymalne za opóźnienie to dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 §2¹ KC).
Czym różnią się odsetki za opóźnienie od odsetek ustawowych?
Odsetki za opóźnienie (art. 481 KC) są wyższe niż odsetki ustawowe (art. 359 KC) i dotyczą specyficznie sytuacji opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Są niezależne od winy dłużnika. Odsetki ustawowe z art. 359 KC dotyczą oprocentowania wierzytelności co do zasady.
Jak wierzyciel może domagać się odsetek za opóźnienie?
Wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie bez konieczności wzywania dłużnika do zapłaty — obowiązek ich zapłaty powstaje z chwilą opóźnienia. Odsetki można dochodzić w postępowaniu sądowym lub wezwaniem pozasądowym. Do pozwu sądowego należy wyliczyć ich wysokość — pomocny jest niniejszy kalkulator.
Czy można umownie wyłączyć odsetki za opóźnienie?
Strony mogą umownie zastrzec inną stopę odsetek za opóźnienie, jednak nie wyższą niż odsetki maksymalne za opóźnienie (dwukrotność ustawowych). Natomiast całkowite wyłączenie odsetek za opóźnienie w umowie konsumenckiej może być uznane za niedozwolone postanowienie umowne.
Jak obliczyć odsetki za opóźnienie od faktury?
Odsetki za opóźnienie od faktury niezapłaconej w terminie liczy się od dnia następnego po upływie terminu płatności na fakturze. Wzór: Odsetki = Kwota faktury × Stopa % / 365 × Liczba dni opóźnienia. Kalkulator obsługuje to obliczenie automatycznie po wpisaniu kwoty i dat.