RuleCalc logoRuleCalc
art. 122 KC

Art. 122 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1061) chroni osoby bez pełnej zdolności do czynności prawnych przed przedawnieniem roszczeń, zanim będą mogły je samodzielnie dochodzić. Termin przedawnienia nie może skończyć się wcześniej niż 2 lata po ustanowieniu przedstawiciela ustawowego.

Poslední aktualizace: 16. 4. 2026 · Platné pro: 2026 · Verze: 1.0.0

Právní základ

Ochrona osób bez zdolności do czynności prawnych — art. 122 KC

Kodeks cywilny zawiera szczególną ochronę dla osób, które nie mogą samodzielnie dochodzić swoich praw z powodu braku pełnej zdolności do czynności prawnych. Należą do nich małoletni oraz osoby ubezwłasnowolnione. Art. 122 KC przewiduje, że termin przedawnienia roszczenia przysługującego takiej osobie nie może upłynąć wcześniej niż 2 lata po ustanowieniu przedstawiciela ustawowego lub po ustaniu przyczyny, dla której taki przedstawiciel był potrzebny.

Jak działa ochrona w praktyce

Wyobraźmy sobie sytuację: małoletni doznał szkody w 2020 roku, gdy miał 15 lat. Ogólny termin przedawnienia roszczenia odszkodowawczego wynosi 3 lata — czyli standardowo roszczenie przedawniałoby się w 2023 roku. Małoletni osiągnął pełnoletność w 2023 roku. Dzięki art. 122 KC termin przedawnienia nie może skończyć się wcześniej niż 2 lata od uzyskania pełnoletności — czyli nie wcześniej niż w 2025 roku. Ochrona ta zapobiega sytuacji, w której roszczenie wygasałoby zanim uprawniony mógłby je samodzielnie dochodzić przed sądem.

Kiedy ochrona nie zmienia terminu

Jeżeli podstawowy termin przedawnienia i tak upłynąłby po upływie 2 lat od ustanowienia przedstawiciela — ochrona z art. 122 KC nie zmienia nic. Działa ona wyłącznie jako minimalna gwarancja, wydłużając termin jedynie gdy jest to konieczne dla zapewnienia uprawnionemu co najmniej 2 lat na samodzielne dochodzenie roszczenia.

Zakres podmiotowy art. 122 KC

  • Małoletni — do czasu osiągnięcia pełnoletności (18 lat)
  • Osoby ubezwłasnowolnione całkowicie — do czasu uchylenia ubezwłasnowolnienia
  • Osoby ubezwłasnowolnione częściowo — do czasu ustania kurateli
  • Osoby, którym sąd ustanowił opiekuna z innych przyczyn

Często zadawane pytania — przedawnienie a brak zdolności do czynności prawnych

Kto jest osobą bez pełnej zdolności do czynności prawnych?

Osobą bez pełnej zdolności do czynności prawnych jest małoletni (do 18. roku życia) lub osoba ubezwłasnowolniona całkowicie albo częściowo. Osoby takie nie mogą samodzielnie dochodzić swoich roszczeń przed sądem — działają za nie rodzice, opiekun lub kurator.

Jak art. 122 KC chroni osoby bez zdolności do czynności prawnych?

Art. 122 KC przewiduje, że termin przedawnienia roszczenia osoby niemającej pełnej zdolności do czynności prawnych nie może skończyć się wcześniej niż 2 lata po ustanowieniu jej przedstawiciela ustawowego lub po ustaniu przyczyny, dla której przedstawiciel był ustanawiany. Ochrona ta zapobiega sytuacji, w której roszczenie przedawniałoby się zanim uprawniony mógłby je samodzielnie dochodzić.

Kiedy ochrona z art. 122 KC jest aktywna?

Ochrona jest aktywna, gdy termin przedawnienia upłynąłby wcześniej niż 2 lata po ustanowieniu przedstawiciela ustawowego. Jeżeli zwykły termin przedawnienia jest dłuższy lub upływa później, ochrona nie zmienia terminu.

Co oznacza "ustanie przyczyny dla której przedstawiciel był ustanawiany"?

Chodzi o sytuacje, gdy potrzeba ustanowienia przedstawiciela ustaje — np. gdy małoletni osiąga pełnoletność (18 lat), gdy osoba ubezwłasnowolniona odzyska zdolność do czynności prawnych, lub gdy ubezwłasnowolnienie zostanie uchylone. Od tej daty biegnie co najmniej 2-letni termin na dochodzenie roszczenia.

Czy ochrona art. 122 KC dotyczy też postępowań egzekucyjnych?

Ochrona z art. 122 KC dotyczy biegu terminu przedawnienia samego roszczenia. W przypadku gdy roszczenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem lub innym tytułem egzekucyjnym, zastosowanie mają przepisy szczególne (np. art. 125 KC — termin 6 lat). Kalkulator oblicza ochronę w odniesieniu do podstawowego terminu przedawnienia roszczenia.

Powiązane kalkulatory